NỔI DẬY CỦA NỘI DUNG TRẺ EM ĐỘC HẠI TRÊN YOUTUBE

Trong bối cảnh nền tảng YouTube ngày càng phổ biến tại Việt Nam, một hiện tượng đáng báo động đang nổi lên: các kênh nội dung trẻ em không lành mạnh, tràn ngập cảnh bạo lực, trò chơi nhảm nhí và những hình ảnh gây sốc. Gần đây, một kênh có tới 58 triệu người theo dõi—một con số chưa từng có tại Việt Nam—đang gây tranh cãi dữ dội về nội dung không phù hợp này.

Chỉ trong vài giây, các đoạn video trên kênh này, chủ yếu sử dụng hiệu ứng bắt trend và diễn xuất lố lăng, đã gây ra phản ứng tiêu cực từ khán giả. Các cảnh bạo lực, tự làm đau hoặc sử dụng vũ khí tự chế xuất hiện thường xuyên, trong khi tiêu đề và hình ảnh đều hư hỏng, hướng đến sự gây sốc thay vì giá trị giáo dục. Nhiều phụ huynh và chuyên gia đều lo ngại về tác động của những nội dung này đến trẻ nhỏ, khi mà các video không chỉ không mang lại lợi ích mà còn tiềm ẩn những nguy cơ về tâm lý lẫn hành vi lệch chuẩn.

Phần lớn các video đều có sự hóa trang sáng tạo, không khí vui nhộn nhưng qua đó, người xem dễ bị lôi kéo vào các trò troll, play-acting quá lố, hoặc những hành động gây hấn, thậm chí mang tính bạo lực. Một số cảnh được cho là phản ánh những tình huống tiêu cực như đánh nhau, tự gây thương tích hoặc cảnh báo nội dung có thể ảnh hưởng tiêu cực tới trẻ em.

Chuyên gia cảnh báo: NHỮNG VIDEO NGẮN GIẢI TRÍ GIÀU KÍCH THÍCH GÂY NGHIỆN NHIỀU HƠN BẠN TƯỞNG

Các nghiên cứu mới nhất từ các tổ chức quốc tế đã chỉ ra rõ ràng rằng thời lượng trung bình xem các video ngắn như YouTube Shorts hay TikTok chỉ khoảng 15-20 giây mỗi clip, khiến người dùng dễ mắc phải chứng “nghiện” nội dung. Một khảo sát của Google năm 2024 cho thấy thanh thiếu niên trung bình xem khoảng 70 đoạn video ngắn mỗi ngày, trong khi các chuyên gia tâm lý cảnh báo rằng thói quen này gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tập trung, trí nhớ và tâm trạng.

TS Lê Kim Yến, chuyên gia tư vấn tâm lý, chia sẻ: “Khi hành vi xem quá nhiều video ngắn ảnh hưởng đến học tập, công việc, sức khỏe hay các mối quan hệ, đó không còn đơn thuần là thói quen nữa mà trở thành nghiện hành vi.” Bà còn nhấn mạnh rằng điều này có thể dẫn đến các vấn đề về lo âu, rối loạn giấc ngủ, giảm hiệu quả học tập đặc biệt ở nhóm trẻ vị thành niên.

Các chuyên gia còn cảnh báo về mô hình trao thưởng nhanh của các nội dung này, kích thích dopamine trong não, khiến người xem dễ bị lôi kéo và muốn tiếp tục xem. Nếu không kiểm soát tốt, sự phụ thuộc này có thể dẫn đến các rối loạn tâm thần, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hằng ngày.

PHỤ HUYNH VÀ CỘNG ĐỒNG CẦN CÓ GIải PHÁP BỀN VỮNG

Trước thực trạng này, nhiều phụ huynh cảm thấy bất lực khi đối mặt với việc con trẻ bị lôi cuốn quá mức vào các nội dung tiêu cực. Dù cố gắng cấm đoán, tắt wifi hay giấu điện thoại, sự thôi thúc xem vẫn kéo dài. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, thay vì kiểm soát cứng nhắc, cần xây dựng ý thức tự giác cho trẻ, cùng với đó là giáo dục về ý nghĩa của nội dung lành mạnh và giới hạn thời gian tiếp xúc với màn hình.

Các nhà nghiên cứu và tư vấn tâm lý đều đồng tình rằng việc tạo ra các nội dung giáo dục, vui chơi phù hợp, cùng với sự kiểm soát và giám sát từ phụ huynh, sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của các nội dung bạo lực hoặc phản cảm trên mạng xã hội. Song song với đó, cộng đồng cần nâng cao nhận thức về các hiểm họa từ nội dung độc hại, góp phần xây dựng môi trường internet lành mạnh cho trẻ em.