quốc hội thảo luận về tháo gỡ vướng mắc trong thi hành luật đất đai: những đề xuất mang tính đột phá

Chiều 1.12, quốc hội đã tổ chức phiên thảo luận tại hội trường về dự thảo nghị quyết nhằm giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong thi hành luật đất đai. Dự thảo này tập trung vào các vấn đề liên quan đến quy định về chuyển mục đích sử dụng đất và tách thửa, đặc biệt là về diện tích tối thiểu của các thửa đất sau khi tách nhằm phù hợp thực tế.

Theo luật hiện hành, khi thực hiện tách thửa đất, diện tích tối thiểu của thửa đất sau khi tách phải bằng hoặc lớn hơn diện tích tối thiểu của loại đất sau khi chuyển mục đích sử dụng. Tuy nhiên, quy định này khiến nhiều người dân gặp khó khăn trong việc tách thửa đất để thực hiện các quyền như chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho.

Đại biểu Rơ Châm H′Phik (Gia Lai) nhận định, quy định này còn quá chung chung, dẫn đến hai cách hiểu khác nhau. Một số cho rằng diện tích tối thiểu là đất quy hoạch, đất phi nông nghiệp; số khác lại hiểu bao gồm cả đất nông nghiệp của từng loại đất. Kết quả là, nhiều thửa đất đủ điều kiện theo quy định về diện tích của đất phi nông nghiệp nhưng không đáp ứng yêu cầu của đất nông nghiệp, làm cản trở việc tách thửa.

Nữ đại biểu đề xuất bổ sung hướng dẫn rõ ràng hơn, như yêu cầu các thửa đất sau khi tách phải đảm bảo diện tích tối thiểu dựa trên loại đất đang sử dụng theo quy định của UBND tỉnh. Đối với đất nông nghiệp nằm trong quy hoạch đất phi nông nghiệp, diện tích sau tách được áp dụng theo loại đất chính trong quy hoạch. Điều này giúp linh hoạt hơn, đặc biệt trong các khu dân cư hoặc đất vườn, ao liền kề, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng nhà ở, sản xuất hay kinh doanh.

Đồng tình với đề xuất này, đại biểu Hà Sỹ Đồng, nguyên Phó chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị, nhấn mạnh các quy định về tách thửa trong luật đất đai 2024 hiện nay đang gây nhiều vướng mắc tại thực địa, đặc biệt ở khu vực nông thôn. Người dân thường có nhu cầu chuyển một phần đất nông nghiệp sang đất ở để sinh sống mà gặp nhiều khó khăn vì không đáp ứng các điều kiện về diện tích hay lối đi.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng chia sẻ, thực tế cho thấy nhiều hộ gia đình đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trồng cây lâu năm hoặc cây hàng năm, đã đủ điều kiện chuyển mục đích sang đất ở nhưng vẫn phải tách thửa theo quy định của luật. Theo ông, Chính phủ đã có hướng chỉnh lý linh hoạt hơn, như không bắt buộc phải tách thửa khi chuyển mục đích một phần đất, và việc hợp thửa cũng không bắt buộc phải cùng mục đích sử dụng.

Bộ trưởng Thắng nhấn mạnh, Chính phủ tiếp tục kiểm soát chặt chẽ các trường hợp lấn chiếm, vi phạm quyền sử dụng đất, đảm bảo không hợp thức hóa các hành vi trái phép. Các ý kiến đóng góp của đại biểu sẽ được coi trọng để chỉnh sửa, hoàn thiện dự thảo nghị quyết và các hướng dẫn liên quan.

Chính phủ cam kết phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để hoàn thiện các quy định phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc thực hiện các quyền về đất đai, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.