NGHĨA VỤ DÂN QUÂN TỰ VỆ: BẠN TRƯỚC NHIỀU ÁP LỰC VỀ PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG

Một công dân trẻ tuổi chia sẻ hoàn cảnh gia đình khó khăn, từng chịu nhiều thiệt thòi khi cha bỏ rơi từ nhỏ, mẹ có gia đình riêng và sống cùng dì cùng hai em họ. Hiện nay, anh là lao động chính trong nhà, 25 tuổi, ngoài ra còn mắc nhiều vấn đề về sức khỏe như cận thị nặng, loạn thị, giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm giác mạc dị ứng ánh sáng và gan nhiễm mỡ. Dì anh đã trên 55 tuổi, bị thoái hoá cột sống và không còn khả năng lao động ổn định. Trong khi đó, anh còn có một người em họ đang học đại học và người còn lại đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự nhưng chưa ổn định công việc.

Dù gặp nhiều khó khăn, địa phương vẫn yêu cầu anh tham gia lực lượng dân quân tự vệ. Khi trình bày hoàn cảnh, anh nhận được câu trả lời rằng “năm nay bắt buộc tham gia do thiếu quân”. Anh đã đề nghị Bộ Quốc phòng xem xét xem mình có thể được miễn hoặc tạm hoãn tham gia hay không.

BỘ QUỐC PHÒNG GIẢI ĐÁP VẤN ĐỀ LUẬT PHÁP VỀ NGHĨA VỤ DÂN QUÂN TỰ VỆ

Bộ Quốc phòng cho biết, theo luật Dân quân tự vệ năm 2019, nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ trong thời bình được quy định rõ ràng về độ tuổi và phạm vi thực hiện. Cụ thể, nam từ 18 đến 45 tuổi, nữ từ 18 đến 40 tuổi phải tham gia. Nếu tình nguyện, thời hạn có thể kéo dài đến 50 tuổi đối với nam và 45 tuổi đối với nữ.

Thời gian thực hiện nghĩa vụ là 4 năm đối với dân quân tại chỗ, dân quân tự vệ động, biển, phòng không, pháo binh, trinh sát, thông tin, công binh, phòng hóa, y tế; hoặc 2 năm đối với dân quân thường trực.

Về tạm hoãn và miễn thực hiện, điều 11 của luật quy định rõ các trường hợp như: nam giới nuôi con dưới 36 tháng, lao động duy nhất trong hộ nghèo hoặc cận nghèo, người nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động, hoặc chưa đủ tuổi lao động. Các trường hợp miễn gồm vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động trên 81%, quân nhân dự bị đã vào đơn vị dự bị động viên, người nuôi dưỡng mẹ Việt Nam Anh hùng hoặc người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Tiêu chuẩn tuyển chọn vào dân quân tự vệ yêu cầu lý lịch rõ ràng, phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, sức khỏe do y tế cấp xã xác nhận, trừ các trường hợp như nghiện ma túy, nhiễm HIV/AIDS, dị tật, dị dạng. Riêng tuyển chọn dân quân thường trực yêu cầu sức khỏe loại 1, 2, 3 do cơ sở y tế cấp huyện trở lên xác nhận.

Bộ Quốc phòng nhấn mạnh rằng, dựa trên các quy định này, tham gia dân quân tự vệ là nghĩa vụ bắt buộc của công dân nếu đủ điều kiện tuyển chọn. Trường hợp của anh, dù gặp hoàn cảnh khó khăn, nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, không thuộc diện được tạm hoãn hoặc miễn tham gia trong thời bình.