Cảnh báo về nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân trong thời đại công nghệ cao
Trong những năm gần đây, các hình thức tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi và phức tạp, gây lo lắng về sự an toàn của dữ liệu cá nhân người dùng. Các cơ quan chức năng cùng các ngân hàng liên tục gửi cảnh báo về hiện tượng rò rỉ thông tin, đặc biệt từ chính chiếc điện thoại thông minh – công cụ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày.
Lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trong điện thoại có thể tạo ra những lỗ hổng lớn, dễ dàng bị khai thác bởi kẻ xấu nhằm chiếm đoạt tài khoản, tài sản và danh tính cá nhân. Dưới đây là những loại hình ảnh người dùng tuyệt đối không nên lưu trong điện thoại, đặc biệt khi thiết bị có thể bị mất, cài mã độc hoặc truy cập trái phép.
1. Ảnh giấy tờ tùy thân
Bao gồm căn cước công dân, chứng minh thư, hộ chiếu, giấy phép lái xe. Những giấy tờ này chứa đựng thông tin quan trọng như số định danh, ngày sinh, ảnh chân dung. Khi bị lộ, kẻ gian có thể sử dụng để mở tài khoản ngân hàng, vay tiền, giả mạo danh tính hoặc thực hiện hành vi phạm pháp.
2. Ảnh chụp hai mặt thẻ ngân hàng, thẻ tín dụng
Hình ảnh chứa số thẻ, ngày hết hạn và mã CVV có thể giúp đối tượng xấu thực hiện giao dịch trái phép, mua sắm gian lận hoặc rút tiền mà chủ thẻ không hề hay biết.
3. Ảnh “selfie” xác thực danh tính
Ảnh chụp mặt cùng giấy tờ khi mở tài khoản ngân hàng hay ví điện tử có thể bị lợi dụng để vượt qua các bước xác thực sinh trắc học, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
4. Ảnh chụp màn hình chứa OTP hoặc mã bảo mật
Dù chỉ còn hiệu lực trong thời gian ngắn, nhưng nếu hình ảnh này bị lộ đúng lúc, kẻ xấu có thể nhanh chóng truy cập vào tài khoản của nạn nhân để rút tiền hoặc thực hiện các giao dịch trái phép.
5. Ảnh chứa thông tin đăng nhập
Lưu trữ tên đăng nhập, mật khẩu hay mã PIN thẻ trong điện thoại là “kho báu” của tội phạm mạng. Khi thiết bị bị mất hoặc nhiễm mã độc, những dữ liệu này giúp hacker dễ dàng xâm nhập và kiểm soát tài khoản cá nhân.
6. Ảnh chứa dữ liệu tài chính cá nhân
Gồm sao kê ngân hàng, hợp đồng vay vốn, hợp đồng bảo hiểm hay chứng từ tài chính. Thông tin này bị lộ có thể giúp các đối tượng lừa đảo xây dựng các chiêu trò tinh vi, nhắm đúng tâm lý và thói quen tiêu dùng của nạn nhân.
7. Ảnh vé máy bay, hóa đơn điện tử
Những hình ảnh chứa mã đặt chỗ, mã QR, thông tin hành trình hoặc thanh toán có thể bị khai thác để truy cập dữ liệu cá nhân, thay đổi lịch trình hoặc thực hiện hành vi gian lận liên quan đến dịch vụ vận chuyển và thanh toán.
8. Ảnh giấy tờ, tài liệu doanh nghiệp
Các hợp đồng, báo cáo nội bộ hoặc tài liệu mật lưu trữ không an toàn trong điện thoại cá nhân có thể bị lộ, gây thiệt hại lớn về tài chính, uy tín và hoạt động của doanh nghiệp.
9. Ảnh chứa mã QR liên quan đến tài khoản cá nhân
Bao gồm mã QR đăng nhập vào các ứng dụng ngân hàng, ví điện tử hay mạng xã hội, nếu bị chụp lại hoặc đánh cắp, có thể bị lợi dụng để đăng nhập trái phép mà không cần mật khẩu.
10. Ảnh email, tin nhắn chứa link xác thực
Chụp màn hình các email xác nhận, link kích hoạt hoặc thông báo ngân hàng có thể trở thành mục tiêu khai thác, giúp kẻ xấu chiếm quyền truy cập khi điện thoại bị mất quyền kiểm soát.
11. Ảnh hợp đồng điện tử có chữ ký số
Những hợp đồng vay tiền, bảo hiểm hoặc mua bán tài sản ký bằng chữ ký số nhưng lưu trữ không bảo mật có thể bị giả mạo, gây tranh chấp hoặc thiệt hại pháp lý.
12. Ảnh giấy tờ cá nhân của người khác
Công an đề nghị không nên lưu trữ các giấy tờ của người thân, bạn bè hay đồng nghiệp trong điện thoại cá nhân để tránh những rủi ro liên quan đến rò rỉ và trách nhiệm pháp lý khi dữ liệu bị lộ.
Ngoài ra, các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế tối đa việc lưu trữ các hình ảnh chứa thông tin nhạy cảm trên điện thoại. Nên xóa ngay sau khi sử dụng, thiết lập các lớp bảo mật mạnh như mật khẩu, khóa sinh trắc học và bật các tính năng bảo vệ dữ liệu cần thiết. Trong trường hợp bắt buộc phải lưu trữ, nên sử dụng các ứng dụng hoặc thiết bị lưu trữ có mã hóa để giảm thiểu rủi ro bị đánh cắp hoặc lạm dụng dữ liệu cá nhân.