NHỮNG ĐIỀU NÊN TRÁNH TRONG NGÀY ĐẦU NĂM MỚI: TRUYỀN THỐNG VÀ TÂM LÍ CHO MỘT KHỞI ĐẦU SUÔN SẺ
Trong không khí mùa xuân tràn đầy hy vọng và đoàn viên, nhiều gia đình vẫn duy trì những truyền thống dân gian với mong muốn mang lại may mắn, bình an cho năm mới. Ngoài những lời chúc tốt đẹp, các quan niệm cổ xưa về các việc không nên làm trong ngày đầu năm vẫn là lời nhắc nhở giản dị nhưng sâu sắc, nhằm tạo nền tảng thuận lợi cho những tháng sắp tới.
BA ĐIỀU TRÁNH LÀM TRONG NGÀY ĐẦU NĂM
Không nói lời xui rủi
Ngày đầu năm tượng trưng cho sự bắt đầu mới, tượng trưng cho sự chuyển giao giữa cũ và mới. Chính vì vậy, mọi người thường để lại những lời chúc tích cực, tránh sử dụng những từ ngữ mang ý nghĩa tiêu cực hoặc không may mắn. Việc giữ cho không khí vui vẻ, hòa thuận không chỉ giúp tạo năng lượng tích cực mà còn hạn chế những điều rủi ro có thể xảy ra trong năm mới.
Không cãi vã hay xung đột
Quan niệm “hòa thuận sinh tài” đã ăn sâu vào đời sống văn hóa từ lâu. Trong dịp lễ tết, việc tránh cãi vã hay gây xung đột giúp duy trì không khí ấm cúng, vui vẻ trong gia đình. Người xưa dặn dò rằng ngày đầu năm không nên làm những việc làm hao tài tán lộc hay gây mất hòa khí, nhằm bảo vệ sự bình yên và thuận lợi cho mọi người.
Không làm vỡ đồ đạc
Việc làm vỡ bát đĩa trong ngày đầu năm thường được xem là điềm không lành, tượng trưng cho sự chia cắt hay bất trắc trong năm mới. Chính vì thế, gia đình thường cẩn trọng hơn trong sinh hoạt để giữ gìn sự trọn vẹn, đồng thời cũng tạo cảm giác nhẹ nhàng, suôn sẻ khởi đầu cho một năm mới hưng thịnh.
NHỮNG MÓN ĂN NÉN TRONG NGÀY ĐẦU NĂM
Không ăn các món bị xem là “xui xẻo”
Trong từng vùng miền, danh sách món kiêng kỵ trong ngày Tết có sự khác biệt, nhưng phổ biến nhất là tránh ăn mực hoặc thịt chó đầu năm. Thịt chó bị coi là món “giải đen”, tượng trưng cho xui xẻo, còn mực gắn với màu đen “đen như mực”, không phù hợp để xuất hiện trong mâm cỗ ngày khai xuân. Một số nơi cũng kiêng các loại hải sản như tôm, cá mè, hoặc các món có mắm tôm, vì nhiều quan niệm liên quan đến biểu tượng và ý nghĩa của chúng trong đời sống tâm linh.
Dù mang yếu tố tín ngưỡng, các quan niệm này đều phản ánh mong muốn một khởi đầu suôn sẻ, giàu có và thuận lợi. Người xưa dặn rằng ngày đầu năm “không làm 2 việc, không ăn 2 thứ” để tránh hao tài tán lộc.
Không ăn cháo trắng
Cháo loãng, dễ vỡ vụn, vốn là biểu tượng của sự thiếu thốn và không may trong quan niệm dân gian. Ngoài ra, món cháo còn gắn với các nghi lễ cúng cô hồn, nên việc tránh dùng trong ngày Tết thể hiện khát vọng về sự đủ đầy, sung túc. Trong thời đại hiện nay, việc linh hoạt tiếp nhận các phong tục này, giữ gìn truyền thống nhưng không cực đoan, giúp giữ gìn bản sắc văn hóa phù hợp với cuộc sống mới.
Thông qua các truyền thống này, dân gian không chỉ gửi gắm mong muốn về một năm mới bình an, thịnh vượng mà còn nhấn mạnh vai trò của ý thức tự giác, tinh thần tích cực để bắt đầu một hành trình mới trọn vẹn và suôn sẻ hơn.