QUỐC HỘI BÀN VỀ NỀN TẢNG PHÁP LUẬT ĐẤT ĐAI: VƯỚNG MẮC CỦA NGƯỜI DÂN VÀ GIẢI PHÁP CẦN THÊM

Chiều 1.12, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc thi hành luật Đất đai. Luật này quy định rõ ràng rằng khi chuyển mục đích sử dụng đất trong quá trình tách thửa, diện tích tối thiểu của thửa đất sau tách phải bằng hoặc lớn hơn diện tích tối thiểu của loại đất sau khi chuyển mục đích. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người dân gặp phải những khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục này.

Đại biểu Rơ Châm H′Phik (Gia Lai) chia sẻ rằng quy định hiện hành rất chung chung, khiến những người thực thi nhiệm vụ có thể hiểu theo hai hướng khác nhau. Một số hiểu rằng diện tích tối thiểu liên quan đến đất quy hoạch, đất phi nông nghiệp, trong khi số khác lại coi đó là diện tích tối thiểu cho cả đất nông nghiệp và phi nông nghiệp của từng loại đất. Điều này tạo ra những bối rối, đặc biệt là các thửa đất đủ diện tích theo quy định của đất phi nông nghiệp nhưng không đủ tiêu chuẩn của đất nông nghiệp, gây khó khăn cho người dân trong tách thửa để chuyển nhượng, thừa kế hoặc cho/tặng.

Bà đề xuất, để khắc phục vướng mắc này, các quy định cần bổ sung rõ ràng hơn, trong đó các thửa đất sau tách phải đảm bảo diện tích tối thiểu phù hợp với loại đất đang sử dụng theo quy định của UBND tỉnh. Đối với đất nông nghiệp nằm trong quy hoạch đất phi nông nghiệp, diện tích tối thiểu sau tách được áp dụng dựa trên loại đất chính trong quy hoạch sử dụng đất. Đây là hướng đi hợp lý, vì đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất vườn, ao liền kề hay đất ở chủ yếu phục vụ mục đích xây dựng nhà ở hoặc sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, không nhất thiết phải tuân theo quy định về diện tích tối thiểu của đất phi nông nghiệp.

Trong quá trình thảo luận, đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị) đồng tình với đề xuất này và nhấn mạnh rằng luật Đất đai 2024 hiện nay đang gây ra nhiều khó khăn thực tế. Tại vùng nông thôn, người dân thường có nhu cầu chuyển một phần nhỏ đất nông nghiệp sang đất ở để ổn định cuộc sống. Các quy định này khiến họ gặp khó khăn trong tách thửa, phân chia, thừa kế hoặc tặng, cho đất.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cũng chia sẻ rằng thực tế cho thấy nhiều hộ gia đình đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trồng cây lâu năm hay cây hàng năm, nhưng vẫn bị yêu cầu tách thửa để chuyển mục đích sang đất ở khi muốn xây nhà hoặc làm ăn. Trong cuối phiên thảo luận, ông nhắc lại rằng Chính phủ đã tiếp thu và sửa đổi linh hoạt các quy định. Cụ thể, việc chuyển mục đích một phần thửa đất không bắt buộc phải tách thửa, và việc hợp thửa cũng không cần cùng mục đích sử dụng đất. Đồng thời, công tác kiểm soát đất vi phạm sẽ được duy trì chặt chẽ để tránh tình trạng lấn chiếm, làm sai lệch quy hoạch.

Chính phủ trân trọng tiếp thu các ý kiến của đại biểu, cam kết sẽ phối hợp với các cơ quan thẩm tra để chỉnh sửa nghị quyết cũng như các văn bản hướng dẫn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai.