BỘ TÀI CHÍNH ĐỀ XUẤT TĂNG NGƯỠNG KHẤU TRỪ THUẾ, NHƯNG ĐIỀU NÀY CÓ THẬT SỰ PHÙ HỢP VỚI THỰC TẾ?
Bộ Tài chính hiện đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định chi tiết một số điều của luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó có đề xuất điều chỉnh mức thu nhập làm căn cứ khấu trừ thuế tạm thời từ 2 triệu đồng/lần lên mức 3 triệu đồng/lần. Việc này nhằm mục tiêu giảm bớt gánh nặng hành chính cho người lao động, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp và tạm thời. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, mức nâng này chưa thực sự phản ánh đúng thực tế sinh sống và làm việc của người dân hiện nay.
Chuyên gia cho rằng, việc nâng mức khấu trừ từ 2 triệu đồng lên 3 triệu đồng là bước đi tích cực, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế. Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính – Ngân hàng Trường đại học Nguyễn Trãi, cho biết: “Trong bối cảnh thu nhập và mức giá cả đã có nhiều thay đổi, mức 3 triệu đồng chưa phản ánh đủ thực tế. Đặc biệt, đối với nhóm lao động thời vụ, lao động tự do hay làm việc ngắn hạn, việc bị khấu trừ ngay từ đầu có thể gây áp lực về dòng tiền, trong khi thủ tục hoàn thuế còn khá phức tạp.” Ông còn đề xuất cần linh hoạt hơn trong thiết kế chính sách để phù hợp với các nhóm thu nhập thấp.
Một số chuyên gia khác, như ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng, Bộ Tài chính chưa đưa ra cơ sở rõ ràng cho con số 3 triệu đồng. Theo quy định hiện hành, hợp đồng dưới 3 tháng sẽ bị tính thuế 10%, còn hợp đồng từ 3 tháng trở lên sẽ tính theo biểu thuế lũy tiến. Thực tế, nhiều người thu nhập thấp hoặc trung bình phải cam kết hoặc tạm khấu trừ thuế, sau đó cuối năm mới làm thủ tục quyết toán để hoàn thuế. Nhưng nhiều người gặp khó khăn như mất thời gian xin biên lai, thủ tục phức tạp hoặc chi phí dịch vụ cao, khiến việc hoàn thuế trở nên gian nan. “Quy định tính thuế 10% vô hình trung gây thiệt thòi hoặc gây khó khăn cho người lao động thu nhập thấp và trung bình ngay tại thời điểm khấu trừ cũng như khi quyết toán,” ông Tuấn nhấn mạnh.
Trong khi đó, các nhóm có thu nhập cao, thường phải chịu mức thuế lũy tiến cao hơn nhiều, có thể lên đến 35%. Họ chỉ bị tạm thời khấu trừ 10% trong quá trình trả thu nhập, và sẽ nộp phần chênh lệch khi quyết toán thuế cuối năm. Do đó, ông Tuấn đề xuất bỏ quy tắc tính thuế 10% này, tất cả các khoản thu nhập tiền lương, tiền công nên được áp dụng theo biểu thuế lũy tiến để phản ánh đúng hơn khả năng đóng thuế của người nộp.
Có ý kiến còn đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính, như ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín: “Việc nâng mức thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng lên 3 triệu đồng để khấu trừ 10% không phải là điều quan trọng nhất.” Ông còn lưu ý rằng, con số này có thể nâng lên đến 5 triệu hoặc 7 triệu đồng mà không làm thay đổi bản chất vấn đề nhiều. Bởi lẽ, nếu người lao động có thu nhập vãng lai, tổng thu nhập trong năm sau khi trừ các khoản giảm trừ vẫn phải chịu thuế. Không khấu trừ luôn có thể gây phiền hà hơn là có, vì nhiều người phải tự khai, quyết toán cuối năm mà không được ủy quyền thực hiện thủ tục này. “Người nộp thuế có thể sẽ rơi vào trường hợp có thu nhập từ nhiều nơi ngoài cơ quan chính và chưa được khấu trừ nên phải tự quyết toán,” ông nói.
Vì vậy, ông Được đề xuất, song song với việc nâng ngưỡng, cần duy trì chính sách cho phép người nộp thuế làm cam kết, thông báo cho các đơn vị chi trả để tạm thời chưa khấu trừ thuế, nhất là khi họ tự nhận thấy tổng thu nhập trong năm thấp dưới ngưỡng phải nộp thuế. Chính sách này giúp giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí, đồng thời đảm bảo rằng những người có thu nhập chưa đến mức còn không phải nộp thuế, giúp đảm bảo công bằng và linh hoạt hơn trong quản lý thuế cá nhân.