LÀM SAO CHỌN CÁ AN TOÀN VÀ ĐÚNG CHUẨN KHI MUA SẠCH Ở CHỢ

Cá là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của người Việt, được xem là nguồn đạm lành mạnh hơn thịt đỏ và rất cần thiết cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải loại cá nào cũng an toàn tuyệt đối, đặc biệt là những loài sống lâu năm, đứng cao trong chuỗi thức ăn biển thường có xu hướng tích tụ thủy ngân cao hơn. Hiểu rõ đặc điểm này sẽ giúp người tiêu dùng chọn cá hợp lý hơn, tránh mua phải những loại có hàm lượng thủy ngân vượt ngưỡng an toàn.

TẠI SAO CÁ TRONG TỰ NHIÊN CÓ NHIỀU THUỶ NGÂN HƠN?

Thủy ngân trong nước biển tồn tại tự nhiên và tích tụ qua chuỗi thức ăn của sinh vật biển. Cá nhỏ ăn sinh vật phù du, cá lớn ăn cá nhỏ và càng sống lâu, ăn nhiều thì lượng thủy ngân tích tụ trong cơ thể càng cao. Điều này lý giải tại sao một số loại cá có mức thủy ngân vượt trội hơn các loại khác, đặc biệt là các loài săn mồi đỉnh chuỗi thức ăn.

NHỮNG LOẠI CÁ Dễ NGẬM NHIỀU THUỶ NGÂN NHẤT

Cá KIỂM – khoảng 0,9-1,0 ppm

Cá kiếm là ví dụ điển hình trong các nghiên cứu về thủy ngân. Loài cá săn mồi lớn, sống lâu ngoài đại dương và đứng cao trong chuỗi thức ăn. Thịt cá chắc, ít xương, thường được bán dưới dạng phi lê hoặc cá đông lạnh nhập khẩu. Chính nhờ kích thước lớn và tuổi thọ dài, cá kiếm tích tụ thủy ngân ở mức cao, khiến người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý khi mua.

CÁ NGỪ ĐẠI DƯƠNG LOẠI LỚN – khoảng 0,3-0,5 ppm

Cá ngừ không hoàn toàn là thực phẩm xấu, nhưng cá ngừ đại dương cỡ lớn thường có hàm lượng thủy ngân cao hơn các loại cá nhỏ hơn. Thường nặng hàng chục đến cả trăm ký, thịt màu đỏ sẫm, những con cá ngừ lớn dễ tích tụ thủy ngân hơn. Các loại cá ngừ nhỏ như cá ngừ vằn, cá ngừ sọc dưa ít nguy cơ hơn và được xem là lựa chọn an toàn hơn, nhưng khi mua nên chú ý kích thước cá ban đầu thay vì chỉ nhìn vào màu thịt.

CÁ THU CỠ LỚN, CÁ THU VUA – khoảng 0,4-0,5 ppm

Cá thu là thực phẩm phổ biến trong bữa ăn gia đình Việt. Tuy nhiên, cá thu lớn, sống ở xa bờ, như cá thu vua hoặc các loại cá thu thân dài, thường tích tụ nhiều thủy ngân hơn các cá thu nhỏ sống gần bờ. Cá thu là loài săn mồi ăn cá nhỏ, mực và sinh vật biển khác, và càng lớn thì lượng thủy ngân tích tụ càng nhiều. Người tiêu dùng nên chọn những con cá kích thước vừa phải để giảm thiểu nguy cơ.

CÁ KÌNH, CÁ MẶP VÀ CÁ SĂN MÔI ĐỈNH CHUỖI – khoảng 0,9-1,0 ppm

Mặc dù ít phổ biến ở chợ Việt, các loài cá săn mồi lớn như cá kình, cá mập, cá mập vây trắng và các loài sống lâu, ăn các loài cá khác đều là những loài tích tụ thủy ngân cao. Sống ở độ sâu và tuổi đời dài, chúng tích lũy thủy ngân qua thời gian. Nhận biết được điều này giúp người tiêu dùng hiểu rõ về nguyên lý tích tụ chất độc trong sinh vật biển, tránh quá lo lắng chỉ vì gặp phải cá mập hay cá kình trong các món hải sản.

CÁ BƠN – khoảng 0,2-0,3 ppm

Cá bơn là loại cá biển thịt trắng, ít xương, dễ chế biến và được ưa chuộng. Tuy nhiên, dữ liệu an toàn thực phẩm cho thấy hàm lượng thủy ngân trung bình của cá bơn khoảng 0,2-0,3 ppm, cao hơn đáng kể so với các loại cá nhỏ hàng ngày ăn thường xuyên. Lý do là cá bơn sống sát đáy biển, nơi kim loại nặng dễ lắng đọng, đồng thời có vòng đời khá dài và chế độ ăn chủ yếu là sinh vật đáy, cá nhỏ. Kích thước càng lớn, hàm lượng thủy ngân tích tụ càng cao. Người tiêu dùng nên hạn chế ăn cá bơn quá to, đặc biệt là cho trẻ nhỏ và các người ăn cá thường xuyên.

LÀM THẾ NÀO CHỌN CÁ PHÙ HỢP, AN TOÀN KHI MUA

Khi đi chợ, không cần quá lo lắng hay tránh cá hoàn toàn, mà nên tuân thủ nguyên tắc chọn cá nhỏ và vừa, cá bắt gần bờ và cá bán trong ngày. Những loại cá quá lớn, thịt đỏ sẫm, hoặc được quảng cáo là hàng đặc biệt, nhập khẩu cao cấp, nên hạn chế tần suất tiêu thụ. Chọn cá đúng loại, kích thước phù hợp giúp đảm bảo bữa cơm vừa ngon, vừa an toàn cho gia đình. Hiểu biết về thủy ngân giúp người tiêu dùng đi chợ một cách thông minh hơn, không sợ hãi mà vẫn đảm bảo sức khỏe.