LÙI XE NGUY HIỂM VẬY? Những vụ tai nạn nghiêm trọng xuất phát từ ngỡ ngàng của hành vi lái xe trong đô thị

Gần đây, một vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên phố Khâm Thiên (phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội), khiến dư luận không khỏi bàng hoàng. Tài xế điều khiển ô tô điện 7 chỗ đã đi lùi và va chạm với một phụ nữ trung niên vừa dắt xe máy từ vỉa hè xuống lòng đường, khiến người này tử vong tại chỗ. Đây không phải là trường hợp cá biệt về tai nạn do lùi xe gây hậu quả nặng nề.

Vụ việc đã đặt ra nhiều câu hỏi về độ an toàn khi lùi xe, đặc biệt trong các khu vực hạn chế không gian như bãi đỗ xe hay khu dân cư đông đúc.

NHỮNG CON SỐ ĐÁNG CHUẨN CỦA VỤ TAI NẠN DO LÙI XE

Dù tỷ lệ các vụ tai nạn liên quan đến lùi xe không cao so với các vụ va chạm tốc độ cao hay chuyển hướng sai luật, nhưng hậu quả của chúng luôn nghiêm trọng. Thống kê quốc tế cho thấy, tai nạn khi lùi xe thường gây thiệt hại to lớn và thương vong, đặc biệt là với nhóm người dễ tổn thương như trẻ em, người già hoặc người đi bộ.

Chẳng hạn, tại Pháp, các vụ tai nạn giữa người đi bộ và phương tiện khi xe đang lùi chỉ chiếm khoảng 6,5 đến 7% tổng số tai nạn giao thông. Trong các khu vực như bãi đỗ, khu dân cư, dữ liệu của Worldmetrics cho thấy khoảng 26 đến 30% các va chạm liên quan đến xe đang lùi.

Tại Mỹ, theo dữ liệu của Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia, mỗi năm có khoảng 263 người tử vong và gần 10.000 người bị thương trong các vụ tai nạn liên quan đến lùi xe. Phần lớn nạn nhân là người đi bộ, phản ánh mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

TẠI VIỆT NAM, DẤU HIỆU NGHIÊM TRỌNG VÀ CÁC VỤ VIỆC GÂY THƯƠNG VỌNG

Mặc dù chưa có thống kê chính thức riêng biệt về tai nạn do lùi xe, thực tế cho thấy nhiều vụ việc nghiêm trọng đã xảy ra, gây thiệt hại cả về người lẫn tài sản. Các vụ tai nạn thường bắt nguồn từ việc xe lùi trong ngõ hẹp, bãi đỗ hoặc khu vực đông dân cư, có khi trước cổng trường học hoặc bệnh viện.

NGUYÊN NHÂN CHỦ YẾU GÂY RA TAI NẠN LÙI XE

Theo các chuyên gia, các vụ tai nạn này thường xuất phát từ các nguyên nhân chung. Thứ nhất là hạn chế tầm nhìn phía sau do gương chiếu hậu hoặc điểm mù của xe, đặc biệt đối với các loại xe SUV, bán tải hoặc xe tải. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, nhóm người đi bộ hoặc người thấp dễ rơi vào vùng điểm mù này hơn.

Thứ hai, tâm lý chủ quan của tài xế khi lùi xe trong môi trường quen thuộc như bãi đỗ hoặc không gian hẹp. Nhiều tài xế đánh giá thao tác lùi xe đơn giản, chỉ dựa vào cảm giác hoặc ít quan sát, dẫn tới bỏ qua các yếu tố tiềm ẩn.

Thứ ba là thiếu phản xạ dừng khẩn cấp hoặc phản ứng chậm trong tình huống phát hiện sự cố, gây ra hậu quả nghiêm trọng chỉ trong tích tắc. Đặc biệt, các đối tượng dễ tổn thương như trẻ em hay người cao tuổi là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong các vụ va chạm khi lùi xe.

LÀM GÌ ĐỂ GIẢM THIỂU RỦI RO?

Các chuyên gia nhấn mạnh, người lái xe đóng vai trò quyết định trong việc giảm thiểu tai nạn khi lùi xe. Việc kiểm tra kỹ khu vực phía sau trước khi thao tác, không chỉ dựa vào gương mà còn phải kết hợp quay đầu, xuống xe để kiểm tra vùng điểm mù, đặc biệt trong các không gian chật hẹp hay có nhiều người đi bộ.

Tốc độ lùi phải thật chậm, có sẵn phản xạ đạp phanh khẩn cấp khi phát hiện chướng ngại. Không nên chủ quan, tin vào cảm giác lái hoặc thao tác tự nhiên.

Ngoài ra, việc nâng cao kỹ năng lùi xe trong nội dung đào tạo và sát hạch lái xe là cần thiết. Thay vì tập trung vào các bài lùi theo vạch kẻ cố định, đào tạo nên mô phỏng các tình huống thực tế như có người đột ngột xuất hiện vùng tối, trẻ em chạy ra sau xe hoặc các tình huống cấp bách khác.

Công nghệ hỗ trợ như camera lùi, cảm biến đỗ xe, hệ thống cảnh báo phương tiện cắt ngang hay tự động phanh khi lùi cũng là những trợ thủ đắc lực. Nhiều mẫu xe hiện nay đã trang bị các tính năng này, giúp giảm thiểu tới 78% nguy cơ va chạm liên quan đến thao tác lùi xe.

KẾT LUẬN

Vụ tai nạn gần đây tại phố Khâm Thiên là lời nhắc nhở nghiêm túc về tầm quan trọng của ý thức và kỹ năng an toàn khi lùi xe. Việc nâng cao kiến thức, chú trọng công nghệ hỗ trợ và thay đổi thói quen lái xe chính là chìa khóa để giảm thiểu tối đa các vụ tai nạn đáng tiếc trong tương lai.