LOẠT TÀU TẮT TÍN HIỆU DƯỚI SƯỚNG CHIẾN TRANH VÀO EO BIỂN HORMUZ Đưa Gần 12 Triệu Thùng Dầu Đến Trung Quốc Trong Tháng Đại Chiến

Dù xung đột Mỹ – Israel và Iran khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như đình trệ, Iran vẫn bí mật đưa hàng triệu thùng dầu thô đến Trung Quốc. Theo nhà đồng sáng lập TankerTrackers Samir Madani, từ ngày 28/2, ngay khi chiến sự bùng nổ, Iran đã vận chuyển ít nhất 11,7 triệu thùng dầu qua Hormuz, toàn bộ đều hướng về phía Trung Quốc. Các tàu này thường tắt hệ thống định vị để né tránh bị phát hiện trong bối cảnh Tehran cảnh báo sẵn sàng tấn công bất kỳ tàu nào đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Cơ sở dữ liệu của Kpler ước tính tổng lượng dầu đi qua Hormuz kể từ đầu xung đột là khoảng 12 triệu thùng. Trong đó, phần lớn có thể thuộc về Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu lớn nhất dầu Iran những năm gần đây, mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn trong việc xác định chính xác điểm đến cuối cùng.

Eo biển Hormuz, từng vận chuyển gần 1/5 sản lượng dầu toàn cầu, hiện rơi vào tình trạng tắc nghẽn, làn sóng UAV và tên lửa liên tục tấn công vùng Vịnh từ đầu tháng 3 khiến phần lớn tàu chở dầu hạn chế ra vào khu vực này. Tổ chức Hàng hải Quốc tế cho biết trong chưa đầy hai tuần đầu chiến tranh, Iran đã tấn công 10 tàu gần Hormuz, gây thiệt mạng ít nhất 7 thủy thủ.

Iran cảnh báo các tàu chở dầu phải cẩn trọng khi đi qua eo biển, trong khi các hình ảnh vệ tinh cho thấy ba tàu mang cờ Iran đã rời khỏi khu vực, thể hiện quyết tâm duy trì xuất khẩu dầu bất chấp rủi ro.

Trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng cao do lo ngại gián đoạn nguồn cung, Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các tàu còn mắc kẹt gần Hormuz “tỏ ra can đảm” và tiếp tục hành trình. Ông tuyên bố: “Không có gì phải sợ, chúng tôi đã đánh chìm toàn bộ tàu của Iran.”

Trước áp lực, Iran đã nối lại hoạt động bốc dầu tại cảng Jask, cách Hormuz khoảng 200 km về phía nam, nơi xử lý khoảng 10% lượng dầu xuất khẩu trước chiến tranh, dù không thể sánh bằng đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu chính cũ của Iran, vốn phục vụ khoảng 90% khối lượng dầu xuất khẩu trước đó. Một tàu Iran gần đây mới bốc 2 triệu thùng dầu tại Jask, đánh dấu hoạt động lần thứ năm trong năm năm qua tại đây.

Chuyên gia nhận định rằng hoạt động tại Jask mang ý nghĩa tuyên truyền bên trong hơn là một tuyến vận chuyển hiệu quả: thời gian bốc xếp mưới 10 ngày cho một tàu VLCC tại Jask, so với chỉ 1-2 ngày tại đảo Kharg.

Phần lớn lượng dầu Iran vẫn được vận chuyển sang Trung Quốc, nhưng tổng xuất khẩu đã giảm rõ rệt. Tháng 2, Iran xuất khẩu 2,16 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ tháng 7/2018, chủ yếu để dự trữ tại Trung Quốc trong bối cảnh Mỹ cấm vận và tấn công các nguồn cung khác như Venezuela.

Trong hai tháng đầu năm, nhập khẩu dầu của Trung Quốc đã tăng 15,8% so với cùng kỳ, theo hải quan Trung Quốc. Quốc gia này hiện tích trữ khoảng 1,2 tỷ thùng dầu, đủ dùng trong vài tháng, trong khi các đòn trừng phạt liên tiếp nhằm vào Iran và Venezuela khiến Bắc Kinh phải đẩy mạnh dự trữ.

Chứng kiến xung đột leo thang, giá dầu thế giới liên tục biến động, vượt mức 120 USD/thùng vào đầu tháng 3 – mức cao nhất trong bốn năm. Các quốc gia Vùng Vịnh phải giảm sản lượng do tắc nghẽn tại Hormuz, trong khi các nhà lãnh đạo G7 dự kiến sẽ xem xét một đợt xả kho dự trữ lớn nhất lịch sử. Tổng thống Trump cũng phát đi tín hiệu chiến tranh có thể “sớm kết thúc,” nhưng giá dầu vẫn duy trì mức cao khi chiều ngày 11/3, dầu WTI giao tháng 4 giảm còn 84,9 USD/thùng, Brent giao tháng 5 còn 88,9 USD/thùng.

Liệu Iran có thể duy trì được dòng dầu qua đường vòng này hay không vẫn còn là câu hỏi lớn khi xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.