CHUYỂN ĐỘNG MỚI TRONG CHÍNH SÁCH THUẾ HỘ KINH DOANH: NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT SAU NGHỊ ĐỊNH 68/2026/NĐ-CP

Ngay sau khi Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh chính thức có hiệu lực từ ngày 5.3, nhiều cộng đồng doanh nghiệp cá nhân cảm thấy thất vọng, khi mong đợi về những hướng dẫn hỗ trợ rõ ràng dường như còn xa vời. Trên các diễn đàn, nhóm thuế, nhiều tài khoản đã chia sẻ tâm trạng buồn bã, cho rằng thật khó để tìm được “phép màu” giúp hộ kinh doanh giảm bớt gánh nặng thuế.

Tại buổi họp báo, bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó trưởng ban Chính sách, thuế quốc tế của Cục Thuế, đã phân tích rõ về những kỳ vọng chưa thành hiện thực. Bà Hiền nhấn mạnh rằng, nghị định là văn bản hướng dẫn chi tiết, nhưng không thể vượt quá các quy định của luật pháp hiện hành. Những quy định liên quan đến bỏ thuế khoán và phương pháp tính thuế mới dựa trên doanh thu trừ chi phí đã được luật Quản lý thuế và luật Thuế Thu nhập Cá nhân quy định rõ ràng.

Theo hướng dẫn mới, hộ kinh doanh tự xác định doanh thu hàng năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh khi ở mức từ 500 triệu đồng trở xuống sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng hay thuế thu nhập cá nhân, và sẽ thực hiện thông báo doanh thu thực tế cũng như kê khai các loại thuế theo mẫu số 01/TKN-CNKD trước ngày 31.1 của năm kế tiếp.

Trong trường hợp doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng, hộ kinh doanh có thể lựa chọn nộp thuế thu nhập cá nhân theo phương pháp thuế suất nhân doanh thu. Đối với doanh thu trên 3 tỷ đồng, hình thức khai báo và nộp thuế sẽ theo phương pháp tính theo doanh thu trừ chi phí, như trước đây, và thực hiện khai thuế theo quý hoặc tháng tùy theo quy mô doanh thu.

Đặc biệt, chủ hộ kinh doanh không được trừ lương trong tính thuế thu nhập cá nhân, điều này cũng gây ít nhiều tranh cãi trong cộng đồng. Các thủ tục khai thuế đều rõ ràng: hộ mới bắt đầu hoạt động trong 6 tháng đầu năm cần khai báo doanh thu của từng kỳ, còn các hộ mới thành lập trong 6 tháng cuối năm sẽ làm theo đúng các mẫu ban hành, phù hợp với doanh thu thực tế.

Đối với các cá nhân cho thuê bất động sản, thuốc thuế thu nhập cá nhân sẽ được xác định bằng phần doanh thu vượt trên 500 triệu nhân thuế suất 5%. Các cá nhân có nhiều bất động sản có thể khai thuế tổng hợp chung trong một hồ sơ và liên hệ với cơ quan thuế nơi có bất động sản để nộp. Trong trường hợp doanh thu từ hoạt động cho thuê vượt quá 500 triệu đồng mỗi năm, thuế thu nhập sẽ được tính theo phần doanh thu vượt này nhân với thuế suất 5%.

Các hướng dẫn mới này nhằm giúp hộ kinh doanh có thể dễ dàng hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, tuy nhiên, vẫn còn nhiều băn khoăn về khả năng áp dụng và các hướng dẫn cụ thể trong thực tế. Chính sách rõ ràng hơn cần đi kèm với các hỗ trợ, hướng dẫn cụ thể để các hộ kinh doanh nhỏ có thể thích nghi và phát triển bền vững trong môi trường mới.