HỘI ĐỒNG LUẬT DẪN ĐỘ: ĐỐI MẶT VỚI NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN GIẢI MINH SÁT VỀ TÀI SẢN VÀ NHÂN ĐẠO

Ngày 27.10, tại phiên thảo luận trong hội trường, dự thảo luật dẫn độ đã nhận được nhiều ý kiến phân tích từ các đại biểu Quốc hội, trong đó có đại biểu Đỗ Ngọc Thịnh (đoàn Khánh Hòa). Ông cho rằng, dự thảo đã thể chế hóa gần như toàn bộ các vấn đề liên quan đến quy trình dẫn độ, từ phạm vi, thủ tục đến các trường hợp đặc biệt.

Theo dự thảo, dẫn độ là việc Việt Nam chuyển giao người phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ cho nước khác hoặc nhận từ nước ngoài về để tiến hành truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều băn khoăn về vấn đề xử lý tài sản của người bị dẫn độ ở các quốc gia có liên quan.

Đại biểu Thịnh đặt câu hỏi: khi người phạm tội hoặc người bị kết án mang theo tài sản, liệu tài sản đó có được chuyển giao cùng người bị dẫn độ hay không? Ông nhấn mạnh, nhiều người Việt phạm tội khi chạy ra nước ngoài có thể mang theo tài sản, do đó, luật cần rõ ràng về trách nhiệm chuyển giao tài sản này. Trong trường hợp người phạm tội là người nước ngoài, Việt Nam cũng cần có quy định rõ về quyền yêu cầu chuyển giao tài sản của họ cho các nước liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng giải thích, dự thảo luật đã quy định rõ về chuyển giao tài liệu, đồ vật và tài sản liên quan đến người bị dẫn độ. Cụ thể, theo Điều 37, khi cần thiết, Bộ Công an sẽ chuyển giao các tài liệu, đồ vật và tài sản cho nước yêu cầu dẫn độ phù hợp với điều ước quốc tế mà hai bên là thành viên, dựa trên quyền lợi của bên thứ ba và thỏa thuận song phương. Trong trường hợp không thể chuyển giao hoặc phải tiêu hủy do quy định pháp luật, cơ quan chức năng sẽ thông báo và xử lý đúng quy trình.

Trong phần tranh luận về chính sách nhân đạo, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoànTP.HCM) đề nghị nên xem xét, bổ sung các căn cứ từ chối dẫn độ liên quan đến tình trạng sức khỏe hoặc bệnh hiểm nghèo của người bị yêu cầu. Ông lập luận, điều này thể hiện sự nhân đạo, phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, Chủ nhiệm Tùng cảnh báo rằng, nếu quy định quá rộng có thể dễ bị lạm dụng, bởi tình trạng sức khỏe không phải là yếu tố bất biến, có thể thay đổi theo thời gian, dễ bị lợi dụng để trốn tránh trách nhiệm pháp lý.

Trong bối cảnh đó, các đại biểu đều đồng tình về việc cần tiến hành các biện pháp rõ ràng và chặt chẽ, nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong quá trình dẫn độ người phạm tội và xử lý tài sản liên quan. Các ý kiến này đặt ra những thách thức lớn trong việc cân bằng giữa quyền lợi quốc gia, nhân đạo và an ninh quốc tế, nhất là trong bối cảnh cuộc chiến chống tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phức tạp.