Quốc hội thảo luận dự thảo luật phòng, chống ma túy: Giải pháp đổi mới quản lý và giám sát người cai nghiện

Trong chiều ngày 25.11, Quốc hội tiến hành phiên họp để bàn bạc về dự án luật Phòng, chống ma túy nhằm nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện, kiểm soát tình hình phức tạp của ma túy tại Việt Nam. Một trong những nội dung nổi bật là đề xuất sử dụng biện pháp giám sát điện tử nhằm hỗ trợ công tác quản lý người cai nghiện tự nguyện tại gia đình và cộng đồng.

Đại biểu Trần Thị Thu Phước (đoàn Quảng Ngãi) cho biết công tác quản lý, giám sát người đang cai nghiện hiện còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều người vi phạm quy trình cai nghiện hoặc pháp luật mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng chưa có cơ chế xử lý phù hợp, gây ảnh hưởng đến tính răn đe và hiệu quả quản lý. Bà đề nghị bổ sung quy định về biện pháp giám sát điện tử trong dự thảo luật để tăng cường khả năng theo dõi, kiểm soát.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) nhấn mạnh rằng giám sát điện tử không phải là hình thức trừng phạt mà là phương tiện bảo vệ người cai nghiện, giảm áp lực cho lực lượng chức năng và nâng cao hiệu quả phòng ngừa. Công cụ này giúp phát hiện sớm các nguy cơ tái nghiện, tiếp xúc với điểm nóng ma túy, đồng thời hỗ trợ chính quyền cơ sở, vốn còn thiếu về nhân lực. Khi người tự nguyện cai nghiện không bị cô lập trong môi trường tập trung, giám sát điện tử sẽ như một hàng rào mềm giữ họ trong khuôn khổ, tránh xa cám dỗ của ma túy mà không gây kỳ thị xã hội.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh thêm về việc thiết bị này có thể giúp theo dõi việc sử dụng thuốc điều trị, phát hiện bỏ liều hoặc tăng liều bất thường, đồng thời cung cấp dữ liệu di chuyển để phòng ngừa tái nghiện. Để đảm bảo tính pháp lý, bà kiến nghị xây dựng quy chuẩn kỹ thuật thống nhất cho thiết bị, đảm bảo an toàn dữ liệu cá nhân và có cơ chế xử lý nhanh khi có báo động bất thường.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cũng trình bày về việc nghiên cứu chế tạo thiết bị giám sát, theo dõi sức khỏe kết hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong công tác cai nghiện. Ông nêu rõ, nếu Quốc hội thông qua, ngành công an sẽ tiếp tục triển khai để đảm bảo an ninh và an toàn, hỗ trợ quá trình cai nghiện và cai nghiện tại cộng đồng.

Theo nội dung dự thảo luật, thời gian cai nghiện lần đầu là 24 tháng, lần thứ hai trở lên là 36 tháng. Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, việc giữ nguyên quy định này nhằm đảm bảo tất cả các đối tượng đều đủ thời gian qua các giai đoạn trong quy trình cai nghiện, từ đó nâng cao hiệu quả và giảm tình trạng tái nghiện. Ông cũng đề cập đến thực tế, các cơ quan y tế chỉ xác định được tình trạng nghiện hoặc không nghiện, chưa thể phân loại mức độ nghiện để điều chỉnh thời gian phù hợp, đồng thời nhấn mạnh xu hướng sử dụng ma túy tổng hợp ngày càng phổ biến, gây ra các biểu hiện nghiện đa dạng và nguy hiểm hơn.

Trong bối cảnh đó, các đại biểu đề xuất cần linh hoạt hơn trong quy định thời gian cai nghiện phù hợp với từng mức độ nghiện và đặc điểm của từng nhóm đối tượng, để đảm bảo công tác kiểm soát, phòng ngừa hiệu quả hơn nữa.