BỘ CÔNG AN TRUY TỐ HÀNG TRĂM VỤ ÁN LIÊN QUAN ĐẾN TIÊU CỰC CẤP PHÉP XUẤT KHẨU LAO ĐỘNG
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra, đề nghị truy tố 21 bị can trong vụ án tiêu cực về cấp phép xuất khẩu lao động, xảy ra tại Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ). Đây là một trong các vụ việc lớn liên quan đến các hành vi tham nhũng, gây thất thoát ngân sách nhà nước và gây nhiều tổn thất cho người lao động.
DẤU VẾT CỦA THAM NHŨNG TRONG CẤP PHÉP VÀ DANH MỤC ĐỊA CHỈ KHÓ KHĂN
Kết quả điều tra cho thấy, ông Nguyễn Bá Hoan – cựu Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH – cùng ông Tống Hải Nam – cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động nước ngoài – đã chỉ đạo gây khó khăn, tạo rào cản cho doanh nghiệp trong quá trình cấp giấy phép xuất khẩu lao động hoặc phê duyệt hồ sơ hợp đồng cung ứng lao động ra nước ngoài. Các bị can này thường xuyên yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu, kéo dài thời gian thẩm định, tự ý thay đổi quy trình, trả lời không đúng quy định của pháp luật.
Hành vi sai phạm của ông Hoan và ông Nam đã dẫn đến việc doanh nghiệp phải chi tiền để “lách luật”. Ông Hoan nhiều lần nhận hối lộ tổng cộng 5,25 tỉ đồng, còn ông Tống Hải Nam nhận đến 7,9 tỉ đồng, trong đó cá nhân hưởng lợi hơn 5,6 tỉ đồng.
MỐI LIÊN HỆ GIỮA TIỀN TỐI VÀ HÀNH VI DÙNG ĐỂ MÔI GIỚI HỐI LỘ
Điều tra còn làm rõ, doanh nghiệp buộc phải “móc túi” khách hàng trong quá trình xuất khẩu lao động để có tiền “chi đối ngoại”. Nhiều doanh nghiệp như Công ty Hoàng Long đã thu thêm khoản phí không đúng quy định từ 2.000 đến 4.000 USD mỗi người lao động, từ đó biến phần thu này thành nguồn thu riêng, không khai báo thuế hợp pháp. Số tiền này chủ yếu dùng để “chi phí đối ngoại”, môi giới hoặc Chiếm đoạt lợi riêng của các cá nhân liên quan.
Trong giai đoạn từ 2020 đến 2024, các doanh nghiệp này đã thu từ hàng chục nghìn lao động đi xuất khẩu như tại Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, gây thất thu thuế nhà nước hơn 241 tỉ đồng. Tương tự, Công ty Sona và Incoop3 cũng thu sai quy định, để ngoài sổ sách kế toán, gây thất thu thuế hơn 2,4 tỉ đồng và 432 triệu đồng.
NGHIÊN CỨU VỀ VIỆC TRUY CỨ TỘI NHẬN HỐI LỘ
Dù nhiều người liên quan đã bị đề nghị truy tố về tội nhận hối lộ, nhưng không ai bị đề nghị truy tố về tội đưa hối lộ. Kết quả điều tra cho thấy, các bị can như Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam, Nghiêm Văn Định đã chủ động nộp khắc phục hậu quả hoặc tố cáo giúp cơ quan điều tra phát hiện hành vi nhận hối lộ. Các quy định của Bộ luật Hình sự cũng cho phép người tự thú, khai báo trước khi bị phát giác hoặc chủ động tố cáo sẽ được miễn trách nhiệm hình sự hoặc giảm nhẹ hình phạt.
Các bị can đã chi hàng trăm nghìn USD cho cựu cán bộ thuộc Bộ LĐ-TB-XH để “lách luật”, gian lận giấy phép và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp. Có hàng chục doanh nghiệp đã chi từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng cho quá trình “chạy” giấy phép xuất khẩu lao động.
KẾT LUẬN VỀ NHỮNG NGƯỜI LIÊN QUAN ĐẾN HỐI LỘ
Trong khi nhiều bị can nhận hối lộ, thì chưa có ai bị đề nghị truy tố về tội đưa hối lộ. Các cơ quan điều tra ghi nhận, nhóm bị can như Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định đã tự nguyện tố cáo hành vi nhận hối lộ, đồng thời phối hợp tích cực trong công tác điều tra, khắc phục hậu quả.
Cơ quan điều tra dựa trên quy định của Bộ luật Hình sự để tạo điều kiện cho các người liên quan khai báo, đưa ra sự thật, từ đó giúp làm rõ các hành vi sai phạm, giảm nhẹ hình phạt hoặc miễn trách nhiệm hình sự trong trường hợp phù hợp.