BỘ CÔNG THƯƠNG ĐỀ XUẤT SỬA ĐỔI NỘI DUYỆN VỀ GIÁ ĐIỆN BÌNH QUÂN – GÓP PHẦN GIẢI THỂ HIỆN NỢ ĐẦU TƯ NHÀ NƯỚC

Bộ Công Thương đã hoàn thiện dự thảo lần thứ ba của Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2025 về cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Dự kiến, văn bản này sẽ được trình Chính phủ trong tháng 9 và gửi Bộ Tư pháp để thẩm định trước khi ban hành.

TĂNG CẢI KHẢ NĂNG GHI NHẬN CHI PHÍ CHƯA ĐƯỢC HẠCH TOÁN TRƯỚC ĐÂY

Trong dự thảo, Bộ đề xuất bổ sung quy định cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được tính các khoản chi phí chưa được phản ánh đầy đủ trong giá bán lẻ điện trước đây vào giá bán bình quân. Điều này nhằm tạo cơ sở pháp lý để EVN có thể thu hồi các khoản lỗ tồn đọng từ các năm trước thông qua điều chỉnh giá bán trong các năm tiếp theo.

Cụ thể, Bộ đề xuất hai phương án xử lý các khoản chi phí này: Phương án một cho phép EVN phân bổ các chi phí trực tiếp chưa bù đắp dựa trên báo cáo tài chính đã kiểm toán từ năm 2022 trở đi, trừ lợi nhuận từ các hoạt động khác; phương án hai chỉ xử lý các khoản chi phí chưa được bù đắp từ năm 2022 về trước, nhằm thúc đẩy các đơn vị điện lực quản trị chặt chẽ hoạt động sản xuất kinh doanh, hạn chế phát sinh chi phí không rõ nguồn gốc.

PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ CHI PHÍ VÀ CHIẾN LƯỢC ĐIỀU CHỈNH GIÁ ĐIỆN

Phương án đầu tạo điều kiện chủ động cho EVN trong công tác điều hành, tuy nhiên, cũng nhận ý kiến lo ngại rằng điều này có thể làm giảm động lực tiết kiệm và kiểm soát chi phí của các đơn vị điện lực, bởi vì các khoản chi phí này được bù đắp qua giá bán lẻ điện.

Trong khi đó, phương án hai chỉ xử lý phần chi phí chưa bù đắp từ năm 2022 trở về trước, yêu cầu các đơn vị điện lực phải rà soát, quản lý thực tế hoạt động, giảm thiểu phát sinh các khoản chi không hợp lý, từ đó hạn chế nguy cơ tái diễn tình trạng này trong tương lai.

TĂNG CƯỜNG MINH BẠCH VÀ ĐẢM BẢO ĐẦY ĐỦ CHI PHÍ

Dự thảo cũng đề xuất tính toán cả các khoản chênh lệch tỷ giá và đánh giá lại chưa phân bổ, giúp xác định rõ các khoản chênh lệch chưa bù đắp để đưa vào giá điện. Các số liệu đều dựa trên báo cáo tài chính đã kiểm toán, công khai rõ ràng.

Bộ nhấn mạnh rằng, việc điều chỉnh giá cần thực hiện kịp thời để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp, thu hồi đủ chi phí, góp phần bảo toàn vốn đầu tư nhà nước tại EVN và giảm thiểu các khoản lỗ lũy kế, qua đó thúc đẩy phát triển vốn đầu tư của nhà nước trong lĩnh vực điện lực.

TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ CHIẾN LƯỢC GIÁ ĐIỆN TRONG TƯƠNG LAI

Báo cáo của EVN cho biết, do ảnh hưởng của biến động địa chính trị quốc tế và chi phí mua điện tăng cao trong hai năm 2022-2023, EVN đã gặp khó khăn lớn về tài chính, với tổng lỗ lũy kế hai năm lên tới 50.029 tỉ đồng. Đến cuối năm 2024, số lỗ còn lại khoảng 44.792 tỉ đồng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến vốn đầu tư nhà nước tại doanh nghiệp này.

Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương nhận định, việc xây dựng các nội dung sửa đổi trong nghị định nhằm làm rõ các khoản mục chi phí chưa được tính đúng, tính đủ trước đó, đồng thời giữ nguyên các cơ chế điều hành giá bán lẻ hiện hành. Nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi trong 7 tháng đầu năm, kết quả kinh doanh của EVN dự kiến khả quan hơn, với dự kiến tăng giá điện cuối năm trong khoảng từ 2-5%, trong đó, mức tăng khoảng 3% từ tháng 10 sẽ không gây ảnh hưởng lớn đến chỉ số CPI cả năm.

KẾT LUẬN VỚI CHIẾN LƯỢC ĐIỀU CHỈNH GIÁ ĐIỆN BẢO ĐẢM ỔN ĐỊNH KINH TẾ

Bộ Công Thương khẳng định rằng việc điều chỉnh giá điện sẽ theo lộ trình rõ ràng, phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ, nhằm tránh tình trạng “tăng đột ngột”, đảm bảo ổn định kinh tế-xã hội, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Các bước điều chỉnh được xây dựng dựa trên các số liệu minh bạch, thực hiện phù hợp với mục tiêu phát triển lâu dài của ngành điện lực.