BỘ GIÁO DỤC VẬN ĐỘNG BẢO VỆ GIÁ TRỊ SÁNG TẠO VÀ PHÙ HỢP THỰC TIỄN TRONG CHUYỂN ĐỔI SÁCH GIÁO KHOA

Ngày 6.1, Bộ GD-ĐT đã chính thức cập nhật các thông tin cụ thể hơn về việc thống nhất cách hiểu và thực hiện sau quyết định chọn một bộ sách giáo khoa mới, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông. Bộ nhấn mạnh rằng việc sử dụng một bộ SGK không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học cứng nhắc, bởi chương trình giáo dục 2018 là chương trình mở, trong đó sách giáo khoa chỉ là tài liệu hướng dẫn để cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, còn hoạt động dạy và học có thể linh hoạt phù hợp với thực tiễn.

CẦN TẬP HUẤN, HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

Theo các ý kiến phản ánh, quá trình chuyển đổi sang sử dụng bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống tại các trường còn gặp không ít khó khăn trong giai đoạn làm quen, rà soát bài dạy và cập nhật giáo án theo cấu trúc mới. Nhiều giáo viên chia sẻ rằng giai đoạn đầu có thể vất vả hơn do phải nghiên cứu và làm quen với phương pháp tiếp cận mới của sách giáo khoa.

Cô Vi Thùy Hương, giáo viên ngữ văn cấp THCS tại Bắc Ninh, cho biết: Chuyển sang sử dụng một bộ sách thống nhất đòi hỏi giáo viên phải dành thời gian học hỏi, tập huấn. Tuy nhiên, đó chỉ là thử thách trong giai đoạn đầu. Khi đã hiểu rõ cấu trúc, triết lý và cách tổ chức bài học của sách mới, việc giảng dạy sẽ đi vào ổn định một cách nhanh chóng.

Bộ GD-ĐT khẳng định việc đưa ra một bộ sách giáo khoa thống nhất không nhằm mục tiêu áp đặt phương pháp dạy học, mà chủ trương tạo điều kiện để giáo viên chủ động, sáng tạo trong quá trình tổ chức dạy và học.

Nhiều ý kiến còn cho rằng việc thực hiện nhiều bộ SGK trước đây đã mang lại giá trị tích cực, khuyến khích giáo viên đổi mới, khai thác các nguồn tài liệu khác nhau thay vì chỉ bám vào nội dung trong sách. Vì vậy, khi chuyển sang sử dụng một bộ sách duy nhất, các giáo viên hy vọng các cấp quản lý sẽ duy trì tinh thần đổi mới này, không đi vào lối mòn quản lý theo kiểu cũ.

Một giáo viên tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, bày tỏ: Muốn giáo viên đổi mới phương pháp, tư duy quản lý cần thay đổi trước tiên. Chẳng hạn, các đoàn kiểm tra, dự giờ nên nhìn nhận phù hợp hơn, không nhất thiết phải kiểm tra xem giáo viên có dạy đúng theo từng trang sách hay không. Nhiều vấn đề đã được cải thiện rõ rệt trong thời gian gần đây, song điều lo lắng lớn nhất vẫn là việc áp dụng chế độ quản lý cũ nếu giữ nguyên cách kiểm tra, đánh giá.

Do đó, các nhà trường và nhà giáo mong muốn Bộ GD-ĐT có hướng dẫn rõ ràng bằng văn bản liên quan đến các vấn đề này, bao gồm cả định hướng ra đề thi, kiểm tra, đánh giá phù hợp với nội dung sách mới. Đồng thời, cần tổ chức tập huấn đầy đủ cho giáo viên và các trường chưa được Bộ chọn làm chủ đạo để sử dụng bộ sách mới này.

KHÔNG DẠY HỌC THEO LỐI ĐỌC-CHÉP NỘI DUNG SGK

Bộ GD-ĐT nhấn mạnh rằng việc tập huấn và chuẩn bị đầy đủ cho giáo viên là yếu tố quyết định thành công của việc triển khai sách giáo khoa mới trên toàn quốc. Chương trình chỉ phát huy hiệu quả khi giáo viên được trang bị kiến thức về chuyên môn, phương pháp dạy học và tài liệu phù hợp.

Bộ sẽ chỉ đạo tổ chức các lớp tập huấn linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp với từng địa phương nhằm giảm thiểu áp lực cho giáo viên. Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác tối đa hiệu quả của sách giáo khoa và học liệu, thay vì hướng dẫn dạy học máy móc, rập khuôn.

KHÔNG PHỦ NHẬN, LOẠI BỎ CÁC BỘ SGK ĐÃ CÓ TRƯỚC

Trong nội dung phản hồi, Bộ GD-ĐT xác nhận không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm của các bộ sách đã được chuẩn bị trước đó như Cánh diều, Chân trời sáng tạo, vì đây đều là những sản phẩm đã qua quy trình biên soạn và thẩm định theo đúng quy định. Các sách này vẫn giữ vai trò là tài liệu tham khảo, phục vụ công tác giảng dạy, giúp giáo viên và học sinh có nguồn tài nguyên đa dạng để nghiên cứu, so sánh, làm giàu nội dung.

Bộ cũng khẳng định rằng, trong quá trình chuyển đổi, các bộ sách này sẽ không bị loại bỏ mà sẽ chuyển từ vai trò sách chính khóa thành tư liệu bổ trợ. Các trường và thư viện vẫn có thể khai thác, sử dụng để nâng cao chất lượng dạy học phù hợp với điều kiện thực tế.

Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ cung cấp miễn phí toàn bộ sách giáo khoa cho học sinh, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục. Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức rà soát, đánh giá và điều chỉnh bộ sách để nâng cao chất lượng, đảm bảo tính khoa học và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

TĂNG CƯỜNG ỨNG DỤNG SỐ HÓA VÀ GIẢM GIÁ SÁCH

Bên cạnh đó, Bộ phối hợp với các địa phương thực hiện điều chỉnh cơ cấu ngân sách, chuyển hướng từ hỗ trợ mua nhiều bộ sách sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu miễn phí SGK đến năm 2030. Đồng thời, đẩy mạnh số hóa toàn bộ bộ sách giáo khoa, xây dựng hệ sinh thái tài nguyên số đi kèm, giúp học sinh, giáo viên và cộng đồng dễ dàng truy cập và sử dụng miễn phí, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.

CỦNG Cố HẬU CẦN VỀ LỊCH SỬ VÀ VỤ XÂM NHẬP THÔNG TIN XẤU

Trong báo cáo ngày 6.1, Bộ GD-ĐT cũng đã đính chính về các thông tin sai lệch trên mạng xã hội liên quan đến nội dung lịch sử trong bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống. Nghi vấn rằng bộ sách lớp 5 chỉ dạy về Nguyễn Ánh (Gia Long) mà không đề cập đến Quang Trung và phong trào Tây Sơn là xuyên tạc không đúng thực tế.

Bộ xác nhận rằng nội dung về Quang Trung, phong trào Tây Sơn được bố trí phù hợp, có hệ thống từ lớp 8 (môn lịch sử và địa lý ở cấp THCS) đến lớp 11 (môn lịch sử cấp THPT). Nội dung về nhà Nguyễn, trong đó có vua Gia Long, được thể hiện rõ ràng theo mạch tiến trình lịch sử phù hợp với quy chuẩn chương trình.

Bộ nhấn mạnh rằng cáo buộc SGK lớp 5 thiếu các nội dung này là thông tin vu khống, gây hiểu lầm và làm sai lệch nội dung giáo dục. Các cơ quan chức năng sẽ được đề nghị làm rõ, xử lý các hành vi phát tán thông tin sai lệch nhằm đảm bảo an ninh chính trị trong lĩnh vực giáo dục.