BỘ GIÁO DỤC KHẨN TRƯƠNG RỜI RẠC HỆ THỐNG TRƯỜNG HỌC ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn yêu cầu các địa phương khẩn trương, nghiêm túc rà soát toàn bộ hệ thống cơ sở giáo dục trên địa bàn, không loại trừ bất kỳ loại hình nào, từ mầm non, phổ thông đến giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và các cơ sở ngoài công lập.

Chỉ đạo rõ ràng về tiến độ, Bộ trưởng yêu cầu hoàn thành đề án rà soát, sắp xếp trường học trước ngày 31.12. Các địa phương cần đánh giá đầy đủ quy mô, mức độ phù hợp và hiệu quả hoạt động của từng cơ sở, đồng thời đề xuất rõ ràng số giảm, giữ lại, chuyển đổi loại hình và lộ trình thực hiện cụ thể. Việc này nhằm đảm bảo quá trình sắp xếp diễn ra thận trọng, có lộ trình rõ ràng, không gây gián đoạn hoạt động dạy và học, đặc biệt trong thời điểm học sinh đang học giữa kỳ. Bộ trưởng nhấn mạnh không vì yêu cầu sắp xếp mà gây xáo trộn lớn, ảnh hưởng đến quyền lợi học tập của học sinh.

Ông Kim Sơn cũng đặc biệt lưu ý việc triển khai các văn bản chỉ đạo của trung ương và Bộ Giáo dục Đào tạo phải dựa trên thực tế địa phương, không áp dụng máy móc. Mỗi khu vực có điều kiện kinh tế, xã hội, mật độ dân cư, giao thông và đặc thù vùng miền khác nhau, do đó, việc sắp xếp phải phù hợp với từng địa bàn, tránh rập khuôn theo mẫu số chung. Mục tiêu cuối cùng là tổ chức dạy học và quản lý hiệu quả hơn, nâng cao chất lượng giáo dục, tránh chạy theo chỉ tiêu bắt buộc hoặc số lượng cứng nhắc.

Trong quá trình thực hiện, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh đến các khu vực cần giữ nguyên hoặc tăng thêm trường lớp, đặc biệt các khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp, nơi hiện trạng quá tải. Sắp xếp không phải để giảm số lượng bằng mọi giá mà nhằm đạt hiệu quả và tính hợp lý trong quy mô, quy hoạch.

Bộ trưởng khẳng định không dựa trên tiêu chí tự chủ tài chính để quyết định giải thể cơ sở giáo dục. Giáo dục phải dựa trên nguyên tắc chuyên môn và chất lượng, không dùng các tiêu chí phi giáo dục. Trong quá trình sắp xếp, cần kiên quyết xử lý các cơ sở nhỏ, không đảm bảo an toàn, chất lượng, như các nhóm trẻ, trường mầm non tư thục không đủ điều kiện, tuyệt đối không sáp nhập trường mầm non vào trường phổ thông hay ghép các cấp học thành một.

Về giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp, việc chuyển đổi mô hình, chuyển đổi trung học nghề không nên thực hiện một cách máy móc hoặc đồng loạt, phải chờ hướng dẫn cụ thể và thực hiện theo lộ trình phù hợp.

Địa phương cũng được yêu cầu chủ động chuẩn bị các điều kiện để mở rộng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi, đào tạo giáo viên tiếng Anh nhằm đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, cùng với việc rà soát, khai thác hiệu quả chỉ tiêu biên chế và chấm dứt tình trạng còn biên chế nhưng không tuyển dụng.

Theo báo cáo của Bộ GD-ĐT tính đến ngày 19.12, đa số các tỉnh, thành phố đã bắt đầu thực hiện sắp xếp, giảm quy mô giáo dục mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp. Tuy vậy, vẫn còn nhiều nơi thực hiện sáp nhập với tỷ lệ cao, gây mất cân đối về quy mô lớp học và tiềm ẩn nguy cơ quá tải cơ sở vật chất, ảnh hưởng tích cực đến chất lượng dạy học.

Một số địa phương bắt đầu thực hiện các đề án giảm quy mô theo hướng “cơ học,” dẫn đến mất cân đối về quy mô lớp, điểm trường, làm tăng nguy cơ quá tải. Những phương án này vượt quá khuyến cáo chuyên môn, gây rối loạn trong cấu trúc hệ thống giáo dục, đe dọa chất lượng giáo dục và khả năng duy trì hoạt động ổn định cho các cơ sở.