BƯỚC NGOẶT MỚI TRONG CẢI CÁCH HẬU PHÁP: HÀNH TRÌNH ĐẢNG VƯƠN TẦM ĐẠI NHẬN THỨC VÀ HÀNH ĐỘNG

Ngày 30.4.2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Kết quả thực hiện nghị quyết này đã mang lại những chuyển biến rõ nét, mở ra nhiều đột phá trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế và pháp luật, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đất nước.

Nghị quyết 66 – bước ngoặt trong cải cách thể chế

Ngay sau khi ban hành, ngày 18.5.2025, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã tổ chức hội nghị toàn quốc để quán triệt nội dung của nghị quyết với sự tham gia của hơn 1,5 triệu cán bộ, đảng viên, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của toàn bộ hệ thống chính trị trong chuyển đổi căn bản công tác pháp luật.

Chương trình hành động, chiến lược chưa từng có tiền lệ

Các cơ quan cấp cao như Đảng ủy Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều kế hoạch, nghị quyết để triển khai nghị quyết 66, xác định 49 nhiệm vụ cụ thể với lộ trình rõ ràng. Tất cả 22 bộ, cơ quan ngang bộ, cũng như 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã chủ động xây dựng chương trình hành động nhằm thúc đẩy tiến trình này.

Chính phủ, Quốc hội và các cơ quan liên quan đã dấy lên cuộc cách mạng trong tư duy xây dựng pháp luật. Họ đã tạo ra khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, thúc đẩy phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực phát triển quốc gia.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh khẳng định: Nghị quyết 66 là nền tảng chính trị quan trọng để các quyết sách chiến lược chưa từng có tiền lệ trong lĩnh vực pháp luật, chuyển thể tư duy “không quản được thì cấm” thành thể chế linh hoạt, cạnh tranh quốc gia, mở đường cho sự phát triển bền vững. Đến năm 2025, mục tiêu tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật cơ bản đã hoàn thành, tạo tiền đề vững chắc cho quá trình xây dựng pháp luật bài bản.

Những kết quả ấn tượng và thách thức còn tồn tại

Trong năm 2025, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua các dự luật, nghị quyết với số lượng kỷ lục. Chính phủ ban hành 377 nghị định và nghị quyết; các bộ ngành soạn thảo, trình ban hành hơn 1.400 văn bản pháp luật; các địa phương ra đời khoảng 13.000 văn bản quy phạm pháp luật. Công tác tổ chức thi hành luật ngày càng được chú trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân như đất đai, môi trường, y tế, giáo dục, khoa học – công nghệ, an sinh xã hội.

Công tác kiểm tra, xử lý, rà soát và hệ thống hóa văn bản luật ngày càng bài bản, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp cũng được chú trọng, giúp tháo gỡ nhiều vướng mắc về mặt chế tài và tài chính trong xây dựng pháp luật.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhận định còn tồn tại một số hạn chế. Việc xây dựng chương trình, kế hoạch còn chậm, các văn bản quy định chi tiết thi hành luật chưa được ban hành kịp thời, nhiều lĩnh vực pháp luật còn thiếu một thiết kế tổng thể phù hợp yêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế số, hội nhập quốc tế và chuyển đổi mô hình quản trị quốc gia.

Hệ thống pháp luật hiện nay còn nhiều khoảng trống chưa đáp ứng đòi hỏi phát triển, đặc biệt trong công tác tổ chức thi hành pháp luật và truyền thông chính sách còn mang tính hình thức, chưa linh hoạt và đồng bộ. Hạ tầng công nghệ, dữ liệu pháp luật chưa đầy đủ, gây khó khăn trong tra cứu, xử lý thông tin.

VĂN KIỆN ĐẠI HỘI VÀ YÊU CẦU TƯƠNG LAI

Năm 2026 được xem là thời điểm then chốt để hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng, tập trung vào việc thể chế hóa những nội dung quan trọng trong văn kiện Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Bộ trưởng Tư pháp đề xuất tập trung xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật toàn diện, hợp lý, dân chủ, công bằng.

Việc sửa đổi, bổ sung các luật liên quan đến tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, cũng như các chế định do nghị quyết của Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định đặc biệt phải được ưu tiên để đảm bảo tiến độ và đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời gian nhanh nhất, dự kiến hoàn thành trước ngày 1.3.2027.

Bên cạnh đó, cần tập trung xây dựng các bộ tiêu chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật lập pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật. Công tác hoàn thiện hệ thống, xây dựng cơ sở dữ liệu pháp luật, chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động phổ biến pháp luật sẽ là trọng tâm của năm 2026.

Hệ thống chính sách số, cổng thông tin điện tử về pháp luật, các kênh tương tác online giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp sẽ giúp thúc đẩy hiệu quả xây dựng và thực thi pháp luật, hướng tới một nền pháp chế hiện đại, minh bạch và nhân văn hơn.