TIỀN LÌ XÌ TRONG NGÀY TẾT: BÀI HỌC VỀ SỰ CÔNG BẰNG VÀ TÌNH THÂN
Trong những ngày đầu năm mới, không khí sum họp gia đình tràn ngập niềm vui và hy vọng. Nhưng bên cạnh những khoảnh khắc hạnh phúc, những câu chuyện liên quan đến sự thiên vị trong việc trao lì xì vẫn là chủ đề gây tranh cãi, đặc biệt khi chúng phản ánh những giá trị truyền thống và sức ảnh hưởng của xã hội hiện đại.
MÙNG 3 TẾT, GIA ĐÌNH ÔNG BÌNH TẠI HẢI PHÒNG GẶP PHẢI TƯƠNG PHẢN VỀ MỨC ĐỘ CHIA SẺ TIỀN LÌ XÌ
Sau hai ngày đi chúc Tết bên ngoại, ngày mùng 3 Tết, đại gia đình ông Bình lại tụ họp để chúc Tết nội, tạo nên không khí náo nhiệt với tiếng cười nói và trò chuyện vui vẻ. Tuy nhiên, mọi thứ bất ngờ thay đổi khi ông Bình gọi các cháu lại để mừng tuổi.
Ông rút từ túi áo hai phong bao đỏ và trao cho các cháu. Trong đó, bé Bi, cháu nội đích tôn 7 tuổi, nhận phong bao dày hơn và rõ ràng ông nói: “Cháu nội đích tôn, ông mừng 2 triệu cho năm mới học giỏi”. Ngay lập tức, cả phòng khách phản ứng xôn xao. Bé Bi cười tít mắt, còn ông quay sang bé Na, 4 tuổi, tặng phong bao còn lại và nói: “Còn cháu ngoại, ông mừng 200 nghìn lấy may thôi”.
Chỉ câu nói này đã khiến con dâu ông Bình bật khóc. Sự chênh lệch rõ rệt về tiền lì xì gây ra sự xáo trộn trong bầu không khí ấm cúng.
Chị Hạnh, con dâu của ông Bình, đứng bên cạnh con trai, cảm nhận rõ sự khác biệt khi nghe ông nói về số tiền dành cho hai cháu. Dù không phải vì số tiền lớn hay nhỏ, nhưng cách ông nhấn mạnh “cháu nội 2 triệu, cháu ngoại 200 nghìn” khiến chị khó chịu. Bé Na, con của chị gái anh Tuấn, không khỏi hỏi: “Sao anh Bi được nhiều hơn con vậy ông?”. Ông Bình cười xòa và đáp: “Cháu nội phải khác chứ”.
Chị Hạnh, người chăm sóc bé Na nhiều nhất vì bố mẹ bé làm xa, cảm thấy đau lòng. Trong lòng chị, cả hai đứa trẻ đều là con trong nhà, nhưng khoảnh khắc đó lại trở thành phép thử về tình cảm gia đình qua số tiền và vị trí.
Trong đêm, bé Bi hỏi mẹ: “Con là cháu nội nên ông thương hơn hả mẹ?”. Trong khi đó, bé Na lặng lẽ hơn thường lệ, biểu tượng cho những cảm xúc chưa thể thổ lộ rõ ràng.
Sự phân biệt này dù chỉ qua câu nói hay khoản tiền nhỏ, lại có khả năng ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý trẻ. Trẻ em, dù chưa phân tích sâu, nhưng rất nhạy cảm với sự khác biệt và những biểu hiện của người lớn. Khi hành xử của người lớn thể hiện rõ sự thiên vị, trẻ dễ hình thành cảm giác mình không được yêu thương công bằng, đó là những bài học đầu đời về công bằng và tình cảm gia đình.
NHỮNG HẬU QUẢ CỦA TƯƠNG PHẢN VỀ GIÁ TRỊ VÀ VỊ TRÍ TRONG GIA ĐÌNH
Trong gia đình truyền thống, khái niệm “cháu nội, cháu ngoại” mang ý nghĩa tôn trọng và truyền thống. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội thay đổi, những hành vi thể hiện sự thiên vị đều có thể phản tác dụng.
Khi người lớn công khai phân chia tiền lì xì theo “vị trí”, điều này gửi đi một thông điệp rằng giá trị con người có thể được định lượng qua tiền bạc. Điều này có thể làm trẻ hình thành tư duy rằng, trong gia đình, địa vị và tình cảm cũng có thể đo bằng con số. Hậu quả là trẻ dễ dàng tự cao khi cảm thấy mình được ưu tiên, hoặc tự ti khi bị so sánh và thiếu quan tâm.
Chị Hạnh chia sẻ: “Cháu Na là con của chị gái, nhưng suốt năm qua, tôi là người chăm sóc bé nhiều nhất. Chúng lớn lên cùng nhau, chơi chung, ăn chung, học chung. Trong mắt tôi, chúng đều là con trong nhà. Nhưng chỉ trong giây phút ấy, sự phân biệt đột ngột xuất hiện, khiến mọi thứ thay đổi.”
Nhiều gia đình ngày nay vẫn giữ quan niệm “nội ngoại” đầy truyền thống, nhưng xã hội hiện đại đòi hỏi những cách ứng xử nhấn mạnh vào sự công bằng và tôn trọng lẫn nhau.
TẠI SAO TỪ CÂU NÓI ĐƠN GIẢN LẠI CÓ THỂ TÁC ĐỘNG LÂU DÀI ĐẾN TRẺ EM?
Khi các câu chuyện về tiền lì xì, tình cảm bị thể hiện qua vật chất, không chỉ ảnh hưởng ngắn hạn mà còn hình thành trong trẻ những ý niệm về giá trị, vị trí và tình cảm.
Các bậc cha mẹ cần chủ động giải thích và phân tích lại tình huống cho con để tránh hiểu nhầm hoặc hình thành cảm xúc tiêu cực. Việc này giúp trẻ hiểu rằng mọi người đều có cách thể hiện yêu thương riêng, số tiền không quyết định mức độ yêu quý hay giá trị của con.
Bên cạnh đó, cha mẹ cần tạo ra môi trường trong đó tình cảm được thể hiện qua thời gian, sự quan tâm và tôn trọng chứ không qua con số. Như vậy, trẻ sẽ lớn lên hiểu đúng về giá trị của bản thân và tình thân gia đình.
TRẺ EM VÀ SỰ NHẬN THỨC ĐẦU ĐỜI VỀ SỰ CÔNG BẰNG VÀ TÌNH YÊU
Nhiều người lớn nghĩ rằng trẻ nhỏ chưa thể hiểu vấn đề, nhưng thực tế, trẻ rất tinh ý trong việc quan sát cảm xúc và nhận biết các biểu hiện không lời. Ánh mắt, sự im lặng hoặc những lời nói nhỏ đều để lại ấn tượng lâu dài.
Trước những khoảnh khắc phân biệt trong ngày Tết, người lớn cần tự hỏi liệu ký ức của trẻ sẽ là hình ảnh yêu thương hay sự chia rẽ. Một câu chuyện nhỏ về phong bao lì xì có thể trở thành bài học đầu tiên định hướng cho con về cách yêu thương đúng đắn, công bằng và trân trọng nhau trong gia đình.
KHI TIỀN LÌ XÌ TRỞ THÀNH HÀNH ĐỘNG GÂY TRỔI CÁI
Phong bao đỏ vốn tượng trưng cho may mắn, bắt đầu mới và tình cảm gia đình. Nhưng khi nó trở thành biểu tượng của thứ bậc hoặc quyền lực, ý nghĩa ban đầu bị lu mờ. Trẻ lớn lên trong môi trường yêu thương chân thành sẽ hiểu rằng sự gắn kết không nằm ở con số, mà qua hành động và cảm xúc chân thực.
Tiền có thể mau chóng tiêu hết, còn những ký ức về sự công bằng, yêu thương hoặc phân biệt sẽ còn đọng lại trong tâm trí trẻ suốt đời. Chính vì vậy, việc người lớn ý thức rõ về cách nói và hành xử trong những ngày sum vầy quan trọng để góp phần xây dựng nền tảng nhân cách tích cực cho thế hệ sau.