CÁ MUỐI: MÓN ĂN KÝ ỨC ĐỒNG HÀNH VỚI NGHĨA ĐẦU ĐỜI VÀ NGUYÊN NHÂN NGHIÊM TRỌNG CỦA NGHỀ NGHIỆP
Rạng sáng trong bếp, ông Châu (48 tuổi, Trung Quốc) cẩn thận xẻ từng miếng cá muối treo trên ban công dưới ánh đèn vàng vọt. Vị mằn mặn của món ăn gợi lại những ký ức tuổi thơ bên cha, nơi sân gạch xưa, bát cháo trắng ăn kèm cá muối thơm lừng. Đối với nhiều gia đình, cá muối không chỉ đơn thuần là món ăn, mà còn là biểu tượng của ký ức khó quên.
Tuy nhiên, cách đây không lâu, con trai ông gửi tin nhắn kèm bài báo khiến ông hoảng hốt: “Cá muối đã bị Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm 1 chất gây ung thư!” Thông tin này khiến ông phải suy nghĩ lại về thứ món ăn gần gũi hàng ngày. Phải chăng, thứ cá đã gắn bó cả đời ông lại mang mối đe dọa lớn đến sức khỏe?
CHẤT GÂY UNG THƯ TỪ CÁ MUỐI: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁC NGUY CƠ
Nguyên nhân chính của mối đe dọa này nằm ở quá trình ướp muối và lên men. Khi cá tiếp xúc với lượng muối cao cùng protein, vi khuẩn sẽ tạo ra nitrit, sau đó kết hợp với đạm trong cá sinh ra nitrosamine – một hợp chất có khả năng gây ung thư rõ rệt. Các nghiên cứu cho thấy, những người tiêu thụ cá muối nhiều có nguy cơ mắc ung thư vòm họng cao gấp 5-10 lần so với mức trung bình.
Không chỉ nitrosamine, cá muối còn chứa lượng muối cực lớn, trung bình từ 13 đến 18%, cao gấp nhiều lần cá tươi. Ăn thường xuyên có thể làm tăng huyết áp, dẫn đến các nguy cơ đột quỵ, bệnh tim mạch. Nếu cá bảo quản không đúng cách, dễ bị nhiễm nấm mốc sinh độc tố aflatoxin, yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Ảnh hưởng lâu dài của việc ăn cá muối
Các nghiên cứu tại Trung Quốc chỉ ra rằng, người thường xuyên tiêu thụ cá muối có nguy cơ mắc ung thư đường tiêu hóa cao gấp 2,5 lần. Ngoài ra, độc tố từ quá trình ướp muối và lên men còn gây tổn thương gan, thận, dẫn đến viêm gan, suy thận hoặc thậm chí ngộ độc cấp tính. Lượng muối vượt mức cho phép còn làm tăng huyết áp, dễ dẫn đến các biến cố tim mạch như đột quỵ.
LỢI ÍCH VÀ CÁCH ĂN AN TOÀN
Các bác sĩ khuyến cáo, cá muối không phải là món ăn hoàn toàn cấm, nhưng cần tuân thủ những nguyên tắc để giảm thiểu rủi ro. Người tiêu dùng nên hạn chế ăn 1-2 lần mỗi tháng, mỗi lần ăn với lượng nhỏ. Nên tránh nấu cá bằng phương pháp rán, chiên ở nhiệt độ cao, thay vào đó sử dụng phương pháp hấp để giảm lượng muối và hạn chế hình thành chất độc. Kết hợp ăn kèm nhiều rau quả tươi chứa vitamin C như cà chua, ớt chuông, bông cải để ức chế quá trình hình thành nitrosamine.
Ngoài ra, việc bảo quản đúng cách là yếu tố then chốt. Chỉ mua cá mặn từ các nguồn đáng tin cậy, đảm bảo quy trình chế biến và phơi sấy sạch sẽ. Cất giữ nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc. Khi phát hiện mùi lạ, mốc xanh hoặc vàng, nên bỏ ngay, không tiếc nuối. Đặc biệt, những người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người từng mắc ung thư vòm họng cần hạn chế hoặc tránh sử dụng cá muối để đảm bảo sức khỏe.
Nguồn: Sohu