SỬA ĐỔI LUẬT SƯ: CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC NÊN GÌ VÀ AI NÊN TRÁCH NHIỆM?

Ngày 7.3, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã tổ chức hội thảo nhằm lấy ý kiến về dự thảo luật sửa đổi luật Luật sư. Đây là một bước trong quá trình hoàn thiện chính sách nhằm nâng cao vai trò và trách nhiệm của các tổ chức liên quan đến hoạt động nghề nghiệp của luật sư tại Việt Nam.

CÁC CHIẾN LƯỢC CHÍNH TRONG DỰ THẢO LUẬT

Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi với 3 nhóm chính sách lớn, trong đó có chính sách về đổi mới quản lý nhà nước đối với luật sư và hoạt động hành nghề. Theo đó, chính sách này hướng tới nâng cao hiệu quả, thực hiện phân cấp, chuyển đổi số, đồng thời tăng cường năng lực và trách nhiệm tự quản của các tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.

NHỮNG ĐỀ NGHỊ VỀ CÔNG CỤ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

Trong dự thảo, Bộ Tư pháp đề xuất giao cho UBND cấp tỉnh trách nhiệm bồi dưỡng chính trị cho luật sư hàng năm, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các tổ chức hành nghề luật sư cũng như tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.

Đặc biệt, UBND cấp xã được đề xuất có vai trò kiểm tra hành chính về tổ chức và hoạt động của luật sư phù hợp với điều kiện từng địa phương. Đồng thời, Sở Tư pháp sẽ chịu trách nhiệm kiểm tra hoạt động của luật sư cá nhân, doanh nghiệp, chi nhánh của tổ chức hành nghề luật sư tại các địa phương và các tổ chức không thuộc dạng hành nghề luật sư nhưng cung cấp dịch vụ pháp lý.

PHẢN ỨNG TỪ LUẬT SƯ VÀ CHUYÊN GIA

Liên đoàn Luật sư Việt Nam phản đối việc giao trách nhiệm bồi dưỡng chính trị tư tưởng cho UBND cấp tỉnh hàng năm, đề xuất thay vào đó nên để chính liên đoàn và các đoàn luật sư thực hiện nhiệm vụ này. Theo họ, UBND tỉnh chỉ cần hỗ trợ, kiểm tra về mặt hành chính.

Liên đoàn cũng yêu cầu không giao cho UBND xã kiểm tra luật sư, cho rằng nhiệm vụ này không phù hợp và không có đủ chuyên môn. Trong số các ý kiến phản biện, luật sư Phạm Công Hùng, nguyên thẩm phán Tòa án Nhân dân tối cao, nhấn mạnh: “Không thể giao cho xã quản lý, kiểm tra luật sư vì không phù hợp, cần quay trở lại thực tiễn hiện nay.”

Lĩnh vực này còn gặp phải nhiều ý kiến từ các chuyên gia. Luật sư – TS Đỗ Ngọc Thịnh lo ngại việc giao cho UBND cấp xã kiểm tra luật sư là hợp lý vì đa phần UBND xã hiện nay còn quá nhiều việc và thiếu chuyên môn cần thiết để thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả. Ông đặt câu hỏi: “Kiểm tra mà không rõ chuyên môn, có thể gây cản trở hoặc nhầm lẫn trong công việc.”

BỔ SUNG MỘT SỐ CÔNG CỤ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

Dự thảo luật còn đề xuất các công cụ bổ sung nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về luật sư. Cụ thể, còn có ý kiến về việc giao trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh là thực hiện lớp bồi dưỡng chính trị thường niên cho luật sư, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra các tổ chức hành nghề và tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.

TRÁCH NHIỆM CHỦ QUẢN VỀ PHÂN CÔNG QUẢN LÝ

Tuy nhiên, vấn đề lớn đặt ra là ai mới là cơ quan chính trong quản lý này. Trong khi Bộ Tư pháp đề xuất trách nhiệm này thuộc về cơ quan quản lý nhà nước, thì Liên đoàn Luật sư Việt Nam và các đoàn luật sư kiến nghị rõ ràng hơn về vai trò của chính tổ chức nghề nghiệp. Họ đề xuất Bộ Tư pháp hoặc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần làm rõ về trách nhiệm chính, phối hợp của các tổ chức này trong công tác quản lý, giám sát luật sư.

Liên đoàn còn nhấn mạnh về mối liên hệ pháp lý: “Chúng tôi đề nghị làm rõ liệu Liên đoàn có thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hay không; vai trò của Mặt trận trong quản lý nghề luật sư cần rõ ràng hơn trong luật mới.”

TÓM TẮT TÌNH HÌNH TĂNG TRƯỞNG ĐỘNG VIÊN LUẬT SƯ

Theo thống kê đến tháng 9.2025, cả nước có hơn 21.000 luật sư hoạt động tại hơn 6.300 tổ chức hành nghề. Sự phát triển này phản ánh nhu cầu ngày càng tăng của xã hội đối với dịch vụ pháp lý, góp phần nâng cao năng lực và uy tín của ngành luật sư trong công cuộc cải cách pháp luật của đất nước.