Liên tiếp cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo tinh vi qua mạng Internet

Sáng 16.9, chị A.D, cư ngụ tại Biên Hòa (Đồng Nai), nhận cuộc gọi từ số điện thoại 0912483669 tự xưng là cán bộ công an, thông báo liên quan đến tài khoản từ thiện bị cáo buộc lừa đảo và yêu cầu hợp tác điều tra. Tuy nhiên, nhờ đã được cảnh báo về các thủ đoạn mạo danh lực lượng chức năng, chị A.D đã nhanh chóng tắt máy. Đáng chú ý, số điện thoại này đã nhiều lần được các người sử dụng phản ánh là nơi mạo danh cơ quan nhà nước để lừa đảo trong suốt hơn một năm qua, nhưng vẫn chưa bị ngăn chặn triệt để.

Trong thời gian gần đây, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp nhằm chống lại hoạt động lừa đảo trực tuyến như định danh số điện thoại cá nhân, xác thực sinh trắc học khi thực hiện giao dịch ngân hàng, truy quét các doanh nghiệp “ma”, đồng thời siết chặt việc mua bán, cho thuê thông tin cá nhân để mở tài khoản. Dù vậy, tình hình không những không giảm mà còn ngày càng biến tướng, các thủ đoạn tinh vi hơn khiến công tác phòng chống càng thêm khó khăn.

Một vụ án tiêu biểu được Công an tỉnh Cao Bằng khởi tố liên quan đến đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, trong đó có tội phạm giả danh lực lượng công an yêu cầu nạn nhân cài đặt phần mềm VNeID giả mạo chứa mã độc để chiếm quyền điều khiển điện thoại rồi tiến hành rút tiền trong tài khoản ngân hàng, chứng khoán của các nạn nhân. Ban đầu, số tiền bị chiếm đoạt đã lên tới 160 tỉ đồng của hơn 400 người. Đặc biệt, sau vụ xâm phạm dữ liệu người dùng tại Trung tâm Thông tin tín dụng VN, các hoạt động của tội phạm mạng ngày càng tinh vi, dựa vào việc sở hữu thông tin thật của nạn nhân để tạo ra các tình huống thuyết phục cao, gây khó khăn trong công tác đối phó.

Công an tỉnh Cao Bằng đã phân loại và làm việc với các nghi phạm trong đường dây giả mạo ứng dụng VNeID, đồng thời làm rõ các phương thức tạo dựng hệ thống chân rết để thu mua tài khoản ngân hàng, thường tiếp cận những đối tượng như người cao tuổi, dân lao động có thu nhập thấp, học sinh, sinh viên nhằm thuê mở tài khoản để nhận tiền hoặc phục vụ hoạt động rửa tiền. Qua đó, các đối tượng yêu cầu chủ tài khoản quay video chứng minh khuôn mặt, cung cấp thông tin cá nhân, sau đó gửi dữ liệu này sang nước ngoài để hack sinh trắc học, rồi chuyển tiền qua các băng nhóm tại Campuchia.

Về công tác xác thực sinh trắc học, các chuyên gia nhận định đây là bước kiểm tra quan trọng trong phòng chống lừa đảo. Tuy nhiên, hiện nay các phần mềm công nghệ cao có thể dùng tấm ảnh để qua mặt hệ thống, thậm chí các đối tượng còn mua bán thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng để tạo hệ thống “chân rết”. Trong một vụ triệt phá gần đây, các chuyên gia ghi nhận nhiều tài khoản ngân hàng bị tạo dựng từ các đối tượng thuê và bán thông tin với giá rao động từ 500 nghìn đến 4 triệu đồng mỗi tài khoản. Các bước xác thực sinh trắc học như nhận diện khuôn mặt, video quay khuôn mặt đều có thể bị vượt qua bằng các thủ thuật công nghệ.

Ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc dự án Chống lừa đảo của Hiệp hội An ninh mạng, cho biết các tài khoản ngân hàng để lừa đảo đều được các đối tượng tạo ra hoặc mua bán, thuê mượn, bất chấp các cảnh báo liên tục từ cơ quan chức năng về các lỗ hổng trong hệ thống xác thực sinh trắc học. Các đối tượng còn yêu cầu chủ tài khoản quay video khuôn mặt, cung cấp hình ảnh mặt trước, sau của căn cước công dân để hack sinh trắc học rồi chuyển qua các nhóm tại Campuchia.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần cảnh giác cao độ, không tải phần mềm lạ, không bấm vào các liên kết không rõ nguồn gốc, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, hình ảnh CCCD, hay các thông tin cá nhân cho bất cứ ai. Trong khi đó, các ngân hàng liên tục nâng cấp hệ thống bảo mật, kiểm tra an ninh mạng để chống lại các lỗ hổng mới do các hacker có trình độ cao khai thác.

Ngày 16.9, Bộ Công an tiếp tục phát đi cảnh báo về các hình thức lừa đảo giả mạo liên quan đến ngân hàng, CIC, tổ chức tín dụng như gửi email, tin nhắn thông báo giả mạo, hướng dẫn người dùng truy cập các liên kết độc hại nhằm đánh cắp thông tin đăng nhập và mật khẩu. Ngoài ra, còn xuất hiện các chiêu trò giả mạo tổng đài ngân hàng, lực lượng công an gọi điện thoại đe dọa hoặc yêu cầu cung cấp thông tin, mã OTP để chiếm quyền điều khiển thiết bị, nhằm chiếm đoạt tài sản của người dùng. Các hình thức này đã và đang khiến người dân vô cùng cảnh giác và cần nâng cao cảnh báo để tránh mắc bẫy của sai phạm mạng tinh vi.