Trong kỷ nguyên số, việc điện thoại bị cài đặt phần mềm gián điệp không còn chỉ là chuyện của các bộ phim Hollywood nữa. Thực tế, quá trình xâm nhập vào thiết bị người dùng thường bắt đầu từ những dấu hiệu rất nhỏ bé, dễ dàng bị bỏ qua nhưng lại vô cùng nguy hiểm. Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo rằng, chiếc điện thoại của bạn có thể phát đi những tín hiệu báo động rõ ràng khi bị tấn công. Nhận diện sớm những dấu hiệu này chính là chìa khóa để bảo vệ tài sản cá nhân và quyền riêng tư của chính mình.

NHỮNG DẤU HIỆU BÁO ĐỘNG TỪ ĐIỆN THOẠI

Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất nằm ở hộp thư đến của bạn. Nếu liên tục nhận được các tin nhắn SMS chứa những dòng chữ hoặc con số vô nghĩa, như thể bị lỗi font chữ, đây không phải là lỗi của mạng. Thực chất, đó chính là các đoạn mã lệnh hoặc command codes do phần mềm gián điệp gửi và nhận từ máy chủ của kẻ tấn công. Sự xuất hiện của chúng đồng nghĩa có người lạ đang thâm nhập, giao tiếp ngầm trên thiết bị của bạn.

Thêm vào đó, khi nhận được hàng loạt mã OTP hoặc mã xác thực từ các dịch vụ như Facebook, Zalo, ngân hàng trong khi không thực hiện bất kỳ giao dịch nào, đây là tín hiệu cảnh báo đỏ. Điều này cho thấy kẻ xấu đã nắm được số điện thoại và mật khẩu của bạn, đang cố gắng phá vỡ lớp bảo vệ cuối cùng để chiếm quyền kiểm soát. Ngoài ra, các tin nhắn lừa đảo có nội dung chính xác, như gọi đúng tên, biển số xe hoặc đề cập đến người thân, cũng là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị theo dõi và thu thập dữ liệu để làm kịch bản lừa đảo hoàn hảo.

CẢNH GIÁC VỚI NHỮNG CHẤM XANH, CHẤM CAM TRÊN MÀN HÌNH

Các hệ điều hành hiện đại như iOS hay Android đã tích hợp các cơ chế cảnh báo ngầm vô cùng hữu ích. Chẳng hạn, nếu bạn thấy có chấm xanh xuất hiện ở góc màn hình, đó là tín hiệu Camera đang chạy, còn chấm cam cho thấy Micro đang thu âm. Những cảnh báo này dù không mở bất cứ ứng dụng nào liên quan, vẫn là dấu hiệu rõ ràng cho việc điện thoại của bạn đang bị nghe lén hoặc quay trộm. Thêm vào đó, các thông báo đột ngột như “Ứng dụng ‘Cleaner Pro’ vừa sử dụng vị trí của bạn trong nền” cũng là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy thiết bị của bạn đang bị theo dõi hành trình.

CÁC BƯỚC KHẨN CẤP “SƠ CỨU” ĐIỆN THOẠI

Khi phát hiện những dấu hiệu bất thường như trên, hành động quan trọng nhất là tắt kết nối mạng ngay lập tức—Wi-Fi, 4G hoặc 5G. Điều này giúp ngăn chặn kẻ xấu tiếp tục gửi hoặc nhận dữ liệu trái phép. Sau đó, kiểm tra mục cài đặt và gỡ bỏ tất cả các ứng dụng lạ, ít tên tuổi, đặc biệt những phần mềm yêu cầu quyền truy cập vào Vị trí, Micro, Camera.

Tiếp theo, thay đổi tất cả các mật khẩu quan trọng như email, tài khoản ngân hàng, dịch vụ lưu trữ đám mây như iCloud hay Google. Nếu nghi ngờ phần mềm gián điệp vẫn còn ẩn nấp, sao lưu dữ liệu thiết yếu rồi thực hiện khôi phục cài đặt gốc cho thiết bị. Đây là cách an toàn nhất để xóa sạch mã độc và đảm bảo không còn lỗ hổng nào. Để phòng tránh trong tương lai, hãy bật xác thực hai yếu tố (2FA) cho các tài khoản quan trọng và tuyệt đối không cài đặt ứng dụng từ những nguồn không chính thống.

Chỉ khi cảnh giác và chủ động nhận diện những tín hiệu cảnh báo sớm này, bạn mới có thể bảo vệ thông tin cá nhân khỏi các mối đe dọa mạng tiềm tàng ngày càng tinh vi.