BỨC TRANH MỚI VỀ LUẬT QUY HOẠCH: ĐIỀU CHỈNH PHÂN CẤP, GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ CHO HỆ THỐNG PHÁP LUẬT PHÁT TRIỂN

Sáng ngày 7.11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trình dự thảo luật Quy hoạch (sửa đổi) với nhiều điểm mới đáng chú ý. Trong đó, nổi bật là việc đề xuất phân cấp thẩm quyền phê duyệt quy hoạch, hướng tới mở rộng và linh hoạt trong công tác quản lý quy hoạch quốc gia và các lĩnh vực liên quan.

PHÂN CẤP CHO THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH QUỐC GIA

Theo dự thảo mới, Thủ tướng Chính phủ sẽ đảm nhận nhiệm vụ phê duyệt các quy hoạch quan trọng như quy hoạch sử dụng đất quốc gia và quy hoạch không gian biển quốc gia. Hiện tại, thẩm quyền này thuộc về Quốc hội. Việc chuyển giao nhằm tạo điều kiện cho Chính phủ linh hoạt hơn trong chỉ đạo và điều hành.

Chủ tịch Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh: “Chúng tôi đề xuất phân cấp cho Thủ tướng để tạo điều kiện thuận lợi trong quản lý, phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay.” Đồng thời, dự thảo luật cũng quy định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng các bộ ngành trong việc phê duyệt quy hoạch ngành và quy hoạch cấp tỉnh, nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả.

ĐẤU MỚI VỀ CƠ CHẾ GIÁM SÁT, KIỂM TRA VÀ GIẢM BỚT QUY HOẠCH TRÙNG LẶP

Để hạn chế việc điều chỉnh quy hoạch tùy tiện, dự thảo luật bổ sung các quy định về giám sát, kiểm tra, rà soát hệ thống quy hoạch. Đồng thời, số lượng các quy hoạch ngành và quy hoạch chi tiết ngành cũng được rà soát, giảm từ 78 xuống còn 49 quy hoạch, giúp giảm thiểu các quy hoạch trùng lặp, rườm rà.

Trong bối cảnh đó, nội dung quy hoạch cấp quốc gia, vùng và tỉnh cũng được hoàn thiện nhằm mang tính định hướng, chiến lược hơn là chi tiết cụ thể, phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Dự thảo bỏ quy định về danh mục dự án trong nội dung quy hoạch, tạo thuận lợi cho tổ chức chính quyền địa phương.

LẤY CÁC YÊU CẦU ĐÁNH GIÁ DỰ ÁN ĐẦU TƯ LÊN HÀNG ĐẦU

Một điểm mới đáng chú ý là quy định về đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư dựa trên các quy hoạch liên quan. Quy trình này sẽ được thực hiện ở hai giai đoạn chính: thẩm định dự án và quyết định đầu tư, với nguyên tắc dự án phải phù hợp với quy hoạch ngành, lĩnh vực tương ứng.

CÂU CHUYỆN CỦA NHẬN XÉT VỀ TÁC ĐỘNG VÀ THÁCH THỨC

Trong quá trình trình Quốc hội xem xét, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đã lưu ý về các vướng mắc liên quan đến việc phân cấp thẩm quyền cho Thủ tướng trong phê duyệt quy hoạch sử dụng đất quốc gia và không gian biển quốc gia. Ông cho biết: “Chính phủ đã có ý kiến giải trình, nhưng chưa rõ ràng về các khó khăn, vướng mắc thực tế dẫn đến việc phải sửa đổi như dự thảo luật.”

Các ý kiến cũng đề nghị cần tiếp tục rà soát, thống nhất quan điểm về quy hoạch đô thị, nông thôn, đất đai, tránh các quy định cứng nhắc và quá chi tiết, gây khó khăn cho việc triển khai thực tế. Một số đề xuất còn mong muốn xây dựng quy hoạch chung cho các thành phố lớn, hợp nhất nội dung quy hoạch tỉnh và quy hoạch thành phố, thay vì giữ các quy trình phân tách như hiện nay.

Một số ý kiến cũng cảnh báo về việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật, bao gồm nhiều quy hoạch kỹ thuật, chuyên ngành đã quy định tại các luật khác, nhưng chưa rõ về thứ bậc, tiêu chí, cách xử lý khi phát sinh mâu thuẫn. Điều này có thể làm phương hại đến mục tiêu tinh gọn hệ thống quy hoạch, đồng thời kéo theo những khó khăn mới trong công tác quản lý.

Tổng thể, dự thảo luật Quy hoạch lần này đặt ra mục tiêu điều chỉnh hệ thống quy hoạch phù hợp với thực tiễn phát triển, song vẫn cần tiếp tục nghiên cứu để giải quyết các bất cập trong tổ chức và thực thi nhằm đảm bảo hiệu quả tối ưu.