Luật sửa đổi, bổ sung một số điều luật về phòng, chống tham nhũng – Những điểm chính cần biết

QUỐC HỘI KHÓA XV TIẾN XUYÊN ĐÁNH DẤU BƯỚC TIẾN MỚI TRONG CÔNG TÁC KÊ KHAI TÀI SẢN VÀ THU NHẬP

Ngày 10-Quốc hội khóa XV đã thông qua dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng, nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tham nhũng cũng như tăng cường minh bạch trong công tác kê khai tài sản và thu nhập của cán bộ, công chức. Trong đó, đáng chú ý là những điều chỉnh về mức giá trị tài sản cần phải kê khai từ ngày 1-7-2026, cùng các quy định mới về hình thức công khai, xác minh tài sản.

TĂNG GIÁ TRỊ TÀI SẢN PHẢI KÊ KHAI TỪ 50 TRIỆU ĐỒNG LÊN 150 TRIỆU ĐỒNG

Theo quy định hiện hành, tài sản phải kê khai gồm kim khí quý, đá quý, tiền, giấy tờ có giá và động sản khác có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên. Với những biến động về tài sản, thu nhập từ 300 triệu đồng trở lên trong một năm cũng phải kê khai bổ sung. Tuy nhiên, từ 1-7-2026, mức này sẽ được nâng lên 150 triệu đồng đối với giá trị tài sản và 1 tỉ đồng đối với biến động tài sản trong năm.

Chính phủ lý giải việc điều chỉnh này dựa trên thực tế sau 3 lần tăng lương kể từ 2018, cùng với sự phát triển của điều kiện kinh tế – xã hội, khiến giá trị tài sản tăng mạnh theo thị trường. Đồng thời, đề cập đến ý tưởng bổ sung “tài sản số” vào danh mục kê khai, tuy nhiên, do pháp luật hiện hành chưa có quy định rõ ràng, việc này chưa được đưa vào luật. Chính phủ dự kiến sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sau khi có đủ cơ sở pháp lý.

CÓ NÊN CÔNG KHAI TÀI SẢN TRÊN CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ?

Một vấn đề nhận được nhiều ý kiến tranh luận là việc công khai tài sản của cán bộ trên cổng thông tin điện tử quốc gia. Hiện pháp luật quy định, tùy theo tính chất công việc, bản kê khai có thể được công khai tại cơ quan, tổ chức hoặc theo quy định của pháp luật về bầu cử.

Có ý kiến đề nghị mở rộng hình thức công khai này trên cổng thông tin điện tử quốc gia nhằm minh bạch cao hơn.

Tuy nhiên, Chính phủ phản hồi rằng thông tin về tài sản, thu nhập liên quan đến bí mật đời tư và quyền nhân thân người kê khai nên việc công khai rộng rãi có thể vi phạm Hiến pháp và luật dân sự. Do đó, hiện nay, việc công khai vẫn duy trì theo các phương thức nhất định, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người kê khai, đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng thông tin vào mục đích tiêu cực.

PHƯƠNG THỨC XÁC MINH TÀI SẢN CÓ GÌ ĐỂ ĐẢM BẢO SỰ CÔNG BẰNG?

Về xác minh tài sản, luật hiện hành quy định cán bộ, công chức có thể bị xác minh ngẫu nhiên hoặc dựa trên dấu hiệu vi phạm như khai báo không trung thực, có tố cáo hoặc biến động lớn về tài sản (từ 300 triệu đồng trở lên, nay nâng thành 1 tỉ đồng).

Chính phủ giải thích rằng, cơ chế xác minh ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính khách quan, minh bạch, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực trong công tác kiểm tra. Phương thức này vẫn kết hợp với xác minh dựa trên các dấu hiệu vi phạm, tạo ra một hệ thống linh hoạt, công bằng.

Luật cũng quy định mỗi năm, ít nhất 20% các cơ quan, đơn vị và 10% người có nghĩa vụ kê khai sẽ bị xác minh, ưu tiên những người chưa được xác minh trong 4 năm gần nhất. Chính phủ khẳng định duy trì phương thức này là phù hợp, góp phần giữ vững trật tự trong công tác phòng, chống tham nhũng.