BẤT ĐỘNG SẢN, CHỨNG KHOÁN CHAO ĐÁN VÌ ĐỀ XUẤT THUẾ MỚI

Kịch bản mới của thuế tài sản đang gây ra nhiều lo ngại và bất ổn trên thị trường bất động sản và chứng khoán tại Việt Nam. Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ chuyển nhượng bất động sản với các mức phân tầng theo thời gian nắm giữ. Đối với chuyển nhượng bất động sản, mức thuế sẽ là 20% trên phần lợi nhuận hoặc 10% giá bán đối với các BĐS nắm giữ dưới 2 năm; 6% từ 2 đến dưới 5 năm; 4% từ 5 đến dưới 10 năm và 2% đối với những BĐS sở hữu từ 10 năm trở lên. Trong trường hợp không xác định rõ giá mua và các chi phí liên quan, mức thuế sẽ là 10% hoặc 6% hoặc 4% tùy theo thời gian nắm giữ.

Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch Công ty TAT Law Firm, đánh giá đây là bước tiến tích cực trong việc phân tầng thuế, nhằm hạn chế hành vi đầu cơ. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng cách thức đánh thuế này quá đơn giản và thiếu sự phản ánh đầy đủ bản chất của từng trường hợp giao dịch. Ví dụ, những cá nhân bán nhà vì lý do cá nhân như ly hôn hay bệnh tật chỉ sau vài tháng mua lại có thể bị đánh thuế như người đầu cơ chuyên nghiệp, gây ra những tác động tiêu cực đến tâm lý thị trường vốn đã trầm lắng.

TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, cũng nhận định rằng đề xuất đánh thuế dựa vào thời gian nắm giữ là hướng đi đúng đắn, nhưng mức thuế 10% đối với bất động sản sở hữu dưới 2 năm là quá cao, dễ khiến thị trường bị sốc, thanh khoản giảm sút. Ông còn phản đối việc đánh thuế 2% từ thừa kế, cho rằng các nền kinh tế lớn như Mỹ đều không áp dụng loại thuế này đối với đất đai truyền đời. Theo ông, chính sách này dễ làm tăng giá BĐS do chuyển loại thuế phí sang người mua cuối cùng, đồng thời dễ tạo cơ hội lách luật bằng ghi giá thấp trong hợp đồng, gây thất thu cho ngân sách và tăng rủi ro pháp lý.

Về lĩnh vực chứng khoán, Bộ Tài chính đề xuất thu 20% trên lợi nhuận từ chuyển nhượng vốn và chứng khoán, hoặc 2% khi không xác định rõ giá mua và chi phí. Đặc biệt, thuế TNCN đối với chứng khoán dự kiến là 20% trên phần lợi nhuận thực tế cuối năm, hoặc 0,1% giá bán nếu không xác định rõ lợi nhuận. Các chuyên gia nhận định mức thuế này còn khá cao và có thể hạn chế phát triển thị trường chứng khoán nếu áp dụng cứng nhắc. Ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng giám đốc VikkiBankS, đề xuất rằng, với dữ liệu đầy đủ từ các công ty chứng khoán, việc tính thuế dựa trên mức lãi cuối năm là khả thi.

Trong bối cảnh này, các chuyên gia đề xuất các giải pháp linh hoạt hơn để hạn chế đầu cơ và tránh gây sốc thị trường. Luật sư Trương Anh Tú đề xuất đánh thuế theo tần suất giao dịch, bắt đầu từ mức thấp và tăng dần, đồng thời đánh thuế cao hơn với BĐS thứ 3 trở lên. Ông cũng đề xuất phân biệt rõ các loại tài sản và khu vực có giá sốt ảo, như đất nông nghiệp chờ chuyển mục đích, đất nền đầu cơ và các khu vực có giá tăng đột biến, nhằm tránh gây rối loạn thị trường. Ngoài ra, ông còn gợi ý áp dụng thuế lũy tiến dựa trên lợi nhuận, miễn giảm cho các khoản lời nhỏ dưới 200 triệu đồng, và tăng thuế dần theo lợi nhuận từ 200 triệu tới trên 1 tỷ đồng.

Về các quy định liên quan, các chuyên gia cũng nhấn mạnh về việc cần bỏ quy định thời gian sở hữu tính từ ngày luật mới có hiệu lực để tránh tạo ra bất công và gây khó khăn trong xác định chính xác thời điểm sở hữu. Đồng thời, họ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng cơ sở dữ liệu bất động sản minh bạch, hiện đại, nhằm xác định đúng giá trị và lợi nhuận thực từ các giao dịch.

Bên cạnh đó, các ý kiến cũng cho rằng việc đánh thuế tài sản thừa kế cần cân nhắc kỹ lưỡng, vì đây là vấn đề văn hóa và đạo lý truyền đời. Nguyên tắc công bằng, phân tầng và minh bạch phải là nền tảng của chính sách thuế, tránh gây phản ứng tiêu cực xã hội và ảnh hưởng đến truyền thống giữ đất của các thế hệ.

Trong những diễn biến mới nhất, Bộ Tài chính khẳng định rằng, theo quy định hiện hành, thuế TNCN với chuyển nhượng BĐS là 2% trên giá chuyển nhượng. Tuy nhiên, cơ quan này cũng thừa nhận việc nghiên cứu quy định thu thuế theo thu nhập từ hoạt động này nhằm phù hợp hơn với bản chất các giao dịch và xu hướng quốc tế. Việc thu thuế 20% trên thu nhập tính thuế sẽ giúp điều tiết đúng đắn hơn, đặc biệt trong các trường hợp lỗ hoặc không có lợi nhuận. Bộ cũng nhấn mạnh rằng, để thực thi chính sách này hiệu quả, cần có lộ trình phù hợp, đồng bộ hệ thống dữ liệu và hạ tầng công nghệ phục vụ quản lý.

Chủ đề này càng ngày càng trở nên nóng bỏng, đặt ra câu hỏi lớn về cách điều chỉnh thuế sao cho hợp lý, công bằng và phát huy hiệu quả trong thúc đẩy thị trường minh bạch và bền vững.