GÓC NHÌN MỚI VỀ DỰ ÁN ĐỒI HÒN RƠM: SAI PHẠM KHI GIAO ĐẤT VÀ NHỮNG VẾT THƯƠNG TRÊN VỊNH MŨI NÉ

Kết luận thanh tra số 18 ban hành ngày 28.11.2025 đã làm rõ nhiều sai phạm liên quan đến dự án Khu biệt thự cao cấp và du lịch nghỉ dưỡng Đồi Hòn Rơm do Công ty cổ phần Thiên Hải làm chủ đầu tư. Dự án này có quy mô hơn 85,7 ha nằm tại khu phố Long Sơn, phường Mũi Né, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận cũ, nhưng hiện đã có nhiều bất thường trong quá trình giao đất, cho thuê đất kéo dài qua nhiều giai đoạn lãnh đạo tỉnh.

Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định trong giai đoạn 2012 – 2013, UBND tỉnh Bình Thuận cũ đã tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại khu vực đồi Hòn Rơm ba lần nhưng đều không thành công. Việc đấu giá này được thực hiện theo luật Đất đai năm 2003, và đến tháng 7.2012, UBND tỉnh Bình Thuận đã phê duyệt phương án đấu giá diện tích 85,7 ha đất để phát triển khu du lịch với mục đích đất sản xuất kinh doanh, không bao gồm đất ở đô thị.

Tuy nhiên, quá trình thi công của dự án đã bộc lộ nhiều sai phạm. Thanh tra cho biết, dự án đã tiến hành san ủi đồi trước khi có đánh giá tác động môi trường, gây thiệt hại môi trường và bị xử phạt 300 triệu đồng vào tháng 12.2021.

Năm 2015, UBND tỉnh Bình Thuận xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ và được Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải chấp thuận việc không tổ chức đấu giá lại diện tích đất 85,7 ha mà tiếp tục giao cho doanh nghiệp với mục đích “đất sản xuất kinh doanh đầu tư khu du lịch”, vẫn theo đề nghị ban đầu.

Tuy nhiên, vào năm 2017, UBND tỉnh Bình Thuận gây tranh cãi khi quyết định chuyển đổi 20 ha đất của dự án thành đất ở đô thị và cho thuê gần 63,84 ha đất thương mại, dịch vụ cho Công ty cổ phần Thiên Hải. Thanh tra chỉ rõ, việc đưa 20 ha đất ở đô thị vào toàn bộ quy hoạch của dự án là trái với chỉ đạo của Phó thủ tướng tại công văn ngày 23.11.2015, gây thay đổi bản chất của dự án và phương án sử dụng đất đã được phê duyệt ban đầu.

Ngoài ra, diện tích 20 ha đất ở đô thị này chưa từng được cập nhật trong các bản đồ quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, cũng như trong kế hoạch sử dụng đất của năm 2017 của TP. Phan Thiết. Việc giao đất theo đó không tuân thủ đúng các quy định của luật Đất đai 2013 và luật Nhà ở 2014.

Trách nhiệm của các lãnh đạo tỉnh cũ Bình Thuận trong các sai phạm này đã được xác định rõ ràng, bao gồm các quyết định ngày 29.6.2017 và 22.3.2017, cùng sự tham mưu của các cán bộ liên quan. Thanh tra đề nghị các tổ chức và cá nhân liên quan phải kiểm điểm và xử lý trách nhiệm phù hợp.

Suốt quá trình này, nhiều ý kiến cho rằng, việc giao đất cho dự án Đồi Hòn Rơm đã gây tác động tiêu cực đến cảnh quan thiên nhiên. Đồi Hòn Rơm là một điểm nhấn cảnh quan của vịnh Mũi Né, biểu tượng của vùng biển đẹp, nay đã bị phá vỡ và biến dạng sau nhiều lần san ủi không đúng quy trình, chưa có đánh giá tác động môi trường rõ ràng.

Đến năm 2022, UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) tiếp tục sửa đổi chủ trương đầu tư, chuyển từ xây dựng biệt thự để bán và cho thuê thành hình thức xây dựng khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp. Việc này cũng không tuân thủ đúng quy định đấu giá quyền sử dụng đất, dẫn đến các rủi ro thất thoát ngân sách và tài sản nhà nước.

Theo quan điểm của các chuyên gia và thanh tra, các sai phạm này bắt nguồn từ các quyết định của lãnh đạo tỉnh cũ, sự thiếu minh bạch trong quy trình, và việc đưa đất đai đặc biệt giá trị vào dự án mà không cần tổ chức đấu giá lại đã để lại những hậu quả nghiêm trọng cho cảnh quan và tài nguyên địa phương. Nhiều người dân và các tổ chức cũng bày tỏ lo ngại về những vết thương lớn trên bức tranh cảnh quan lung linh của Mũi Né, nơi từng nổi bật với vẻ đẹp tự nhiên của đồi Hòn Rơm.