quốc hội thảo luận về chất lượng đào tạo y tế và quản lý mã ngành sức khỏe

Sáng 3.12, Quốc hội Việt Nam tiến hành phiên họp nhằm thảo luận về báo cáo tổng hợp việc thực hiện nghị quyết của các kỳ họp trước đối với các lĩnh vực chuyên môn liên quan đến giám sát, chất vấn và thực thi nghị quyết. Trong đó, đại biểu Tô Thị Bích Châu (đoàn TP.HCM) đặc biệt chú trọng đến vấn đề chất lượng đào tạo y tế, nhận định về sự chênh lệch chất lượng đào tạo giữa các trường đại học.

Đại biểu Châu dẫn chiếu nghị quyết số 41/2025 của Quốc hội về hoạt động chất vấn và đề xuất ngành giáo dục cần hoàn thiện cơ chế tự chủ cho các trường đại học, định hướng phát triển phù hợp và quản lý chặt chẽ việc mở ngành đào tạo khối sức khỏe. Tuy nhiên, báo cáo còn chưa thể hiện đầy đủ các nội dung chất vấn, giám sát và chưa giải đáp thỏa đáng về quản lý mã ngành đào tạo.

Bà Châu chia sẻ: hiện đang có cuộc tranh luận giữa việc giao quản lý mã ngành sức khỏe cho Bộ Y tế hay Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bà dẫn lại kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình tuyển dụng viên chức ngành y, cảnh báo về sự chênh lệch chất lượng đào tạo điều dưỡng từ các trường khác nhau. Nữ đại biểu kể: “Có điều dưỡng hỏi kỹ thuật tiêm nghiêng bao nhiêu độ nhưng không trả lời được”, điều này phản ánh những khó khăn trong đào tạo y tế hiện nay và cần có sự chú trọng hơn trong nội dung đào tạo của ngành giáo dục.

Chất lượng đào tạo y khoa là vấn đề đáng quan tâm trong các phiên thảo luận gần đây. Phó thủ tướng Nguyễn Hòa Bình hôm 25.11 đề cập đến chính sách không cho phép các trường không chuyên đào tạo các ngành y, luật, nhấn mạnh về trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong việc đảm bảo tiêu chuẩn đầu ra. Điều này đi kèm với cảnh báo về tình trạng các trường mở rộng tuyển sinh nhưng không đủ điều kiện về nhân lực cũng như cơ sở vật chất, dẫn đến nguy cơ giảm chất lượng nguồn nhân lực y tế của quốc gia.

Phân tích của đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TP.HCM) cũng nhấn mạnh về nguy cơ “nhà nhà mở trường y, trường dược” mà không đảm bảo đủ tiêu chuẩn. Bà chỉ rõ: “Các trường muốn mở rộng tuyển sinh, nhưng giảng viên cơ hữu, điều kiện thực tập, cơ sở vật chất đều cần đáp ứng tiêu chuẩn. Nếu không, chất lượng đào tạo sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.” Bà cũng so sánh mô hình của các quốc gia khác, nơi tuyển sinh khá dễ nhưng quá trình đào tạo rất khắt khe, chỉ tầm 30-40% sinh viên được tốt nghiệp, còn tại Việt Nam, bất kể chất lượng ra sao, học viên vẫn có bằng.

Ngoài ra, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) góp ý về nhận thức sai lệch khi nhiều trường, đặc biệt là các trường đa ngành, vẫn đào tạo y khoa với điểm chuẩn thấp. Ông đề nghị ngành giáo dục và ngành y tế cần xem xét lại quy trình tuyển sinh và chất lượng đầu ra. “Đào tạo y học đòi hỏi trang thiết bị, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất phải đáp ứng tiêu chuẩn cao. Nếu không, chất lượng bác sĩ sau này sẽ không đảm bảo,” ông nhấn mạnh.

Nhiều chuyên gia và lãnh đạo các trường đại học cũng cảnh báo về rủi ro của việc quá dễ dàng mở các ngành đào tạo y dược, luật pháp mà không đủ tiêu chuẩn. Họ nhấn mạnh rằng, thành công của một trường không nằm ở việc mở rộng ngành nghề, mà ở khả năng duy trì và nâng cao chất lượng đào tạo.

Quan điểm chung cho rằng, nền tảng của việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế là đảm bảo các trường đạt chuẩn chất lượng, bất kể mô hình đa ngành hay chuyên ngành. Điều này không chỉ giúp giữ vững uy tín của các cơ sở đào tạo mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế của đất nước trong tương lai.