CÁC THÓI QUEN ĂN UỐNG DÙ Tưởng Vô Hại NHƯNG Có Thể Gây Ung Thư
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 30% các ca ung thư có liên quan trực tiếp đến yếu tố ăn uống. Điều này cho thấy tác động của thói quen sinh hoạt hàng ngày đối với sức khỏe của mỗi người là vô cùng lớn, đặc biệt khi nhiều thói quen tưởng chừng vô hại lại vô tình làm tăng nguy cơ mắc bệnh tật. Dưới đây là năm thói quen ăn uống phổ biến có thể góp phần thúc đẩy ung thư phát triển và cách điều chỉnh đơn giản để phòng tránh.
THÓI QUEN ĂN NGỒI NHIỆT ĐỘ CAO
Nhiều người có sở thích uống trà, cà phê hoặc ăn canh còn đang bốc khói nóng hổi, dù biết rằng niêm mạc thực quản chỉ chịu đựng nhiệt độ khoảng 40 đến 50 độ C. Thực phẩm trên 65 độ C có thể gây bỏng vi thể trong niêm mạc, dẫn đến tổn thương rồi tái tạo nhiều lần, dễ dàng làm tăng sinh bất thường của tế bào và nguy cơ ung thư thực quản. Nghiên cứu dịch tễ còn cho thấy những người thường xuyên tiêu thụ thức ăn hoặc đồ uống quá nóng có khả năng mắc ung thư thực quản cao gấp nhiều lần so với người ăn uống ở nhiệt độ thấp hơn. Để kiểm soát, cần để thức ăn nguội bớt, uống từng ngụm nhỏ thay vì nuốt vội và chú ý giữ nhiệt độ dưới 65 độ C.
THÓI QUEN ĂN THỰC PHẨM MUỐI CHUA, ƯỚP MẶN
Thực phẩm muối chua như dưa muối, cá khô, thịt xông khói, lạp xưởng xuất hiện thường xuyên trong nhiều bữa ăn gia đình, khiến hàm lượng muối và nitrit trong thức ăn cao hơn mức lý tưởng. Muối làm tổn thương niêm mạc dạ dày, gia tăng nguy cơ viêm loét. Đồng thời, nitrit trong thực phẩm ướp muối khi gặp môi trường axit của dạ dày có thể tạo thành nitrosamine – chất đã được chứng minh gây ung thư. Khuyến nghị hạn chế tiêu thụ thực phẩm muối mặn, kết hợp rau xanh và trái cây giàu vitamin C để ức chế hình thành nitrosamine. Phân loại thức ăn khi tự muối hoặc chế biến để giảm nitrit cũng là cách phòng tránh hiệu quả.
THÓI QUEN ĂN THỰC PHẨM MỐC
Việc cắt bỏ phần thực phẩm bị mốc rồi tiếp tục ăn hoặc rang lạc, ngô mốc là hành động rất nguy hiểm. Bị nhiễm aflatoxin, nấm Aspergillus sinh ra trong thực phẩm mốc có thể gây ung thư gan, đặc biệt khi nấm còn tồn tại qua quá trình chế biến nhiệt. Ở các vùng có tỷ lệ ngũ cốc mốc cao, tỷ lệ ung thư gan cũng tăng theo. Để đảm bảo an toàn, cần loại bỏ toàn bộ phần thực phẩm mốc và kiểm tra kỹ nguồn nguyên liệu trước khi mua hoặc sử dụng. Bảo quản ngũ cốc, hạt khô ở nơi khô ráo, kín khí để tránh nấm phát triển.
LƯU Ý VỀ THỰC ĐƠN VỚI THỊT ĐỎ
Chế độ ăn nhiều thịt đỏ như bò, lợn hay cừu, song song với ít rau xanh và chất xơ, đặc biệt khi kết hợp chế biến theo kiểu chiên, nướng ở nhiệt độ cao, làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Quá trình nướng, cháy xém còn sinh ra benzopyrene – hợp chất gây ung thư. Thống kê cho thấy mỗi ngày tiêu thụ thêm 100 gram thịt đỏ khiến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng tăng khoảng 17%. Giải pháp là cân đối khẩu phần, ưu tiên cá hay thịt gia cầm, chế biến hấp hoặc luộc thay vì rán và nướng.
UỐNG NƯỚC NGỌT VÀ ĂN ĐỒ NGỌT QUÁ ĐẶT BIỆT
Hàng ngày tiêu thụ nước ngọt có đường, bánh kẹo, trà sữa đem lại lượng đường cao vào cơ thể, kéo theo nguy cơ béo phì, kháng insulin, cả hai đều là yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư tuyến tụy. Đường trong môi trường huyết thanh cao liên tục còn kích thích sự tăng trưởng bất thường của tế bào. Thống kê cho thấy uống một lon nước ngọt mỗi ngày làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính, trong đó có ung thư. Người duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế thức uống ngọt, thay thế bằng nước lọc hoặc trà nhạt là cách đơn giản để kiểm soát vấn đề này.
Nguyên tắc phòng tránh ung thư qua chế độ ăn uống không quá phức tạp. Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, đậu và các nguồn đạm lành mạnh như cá, thịt gia cầm; đồng thời giảm thực phẩm quá nóng, quá mặn, mốc, thịt đỏ và đồ ngọt. Thay đổi từng bước sẽ giúp bạn xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh lâu dài, góp phần nâng cao sức khỏe và giảm thiểu nguy cơ ung thư.