PHỤ NỮ TRONG NGÀNH CÔNG NGHỆ: ĐỊNH KIẾN “PHÁI YẾU” ĐANG BIẾN MẤT
Trong thế giới công nghệ ngày càng phát triển, vai trò của phụ nữ bắt đầu được nhìn nhận không còn giới hạn trong các lĩnh vực truyền thống. Tại Trung tâm An toàn thông tin VNPT, Nguyễn Thị Minh Châu (24 tuổi) nổi bật giữa một không gian làm việc đậm chất kỹ thuật, phần lớn nhân sự là nam giới, với sự điềm tĩnh và tự tin. Tốt nghiệp sớm một học kỳ ngành IT-E7 của ĐH Bách khoa Hà Nội, cô hiện là kỹ sư lập trình đặc biệt về kỹ thuật chống rò rỉ dữ liệu.
Ít ai biết, trước khi theo đuổi công nghệ, cô từng có ý định thi vào ngành y. “Khi mình đăng ký học IT, 10 người thì 9 phản đối. Ai cũng bảo con gái học kỹ thuật vừa vất vả vừa khô khan. Trong trường, lớp có 50 sinh viên thì chỉ 5 nữ, tỷ lệ giới tính rất chênh lệch. Đi làm, tình hình cũng không khác biệt”, Châu chia sẻ.
Chọn con đường không “dễ dàng”, sau thời gian thử sức với Big Data, Minh Châu quay lại đam mê an toàn thông tin. Hiện cô điều phối nhóm 8 người, tiên phong triển khai các giải pháp tự động hóa ứng dụng AI trong khai thác dữ liệu. Đồng thời, cô trực tiếp hướng dẫn thực tập sinh về driver và kỹ thuật can thiệp hệ thống, những lĩnh vực đòi hỏi nền tảng kỹ thuật vững vàng và tư duy logic cao.
Trong cộng đồng nữ kỹ sư công nghệ, các câu chuyện về đam mê vượt qua định kiến ngày càng nhiều. Các nữ chuyên gia như Nguyễn Thị Mai Anh hay Vũ Thị Duyên đều chứng minh khả năng của mình trong những lĩnh vực chiến lược, từ phát triển sản phẩm AI đến khoa học dữ liệu.
Nguyễn Thị Mai Anh, cựu sinh viên Trường ĐH FPT, hiện là chuyên gia AI, đã góp phần thúc đẩy các dự án cộng đồng như “thongtincuuho” được vinh danh tại WeYoung by WeChoice 2025. Trước đó, dự án ứng dụng AI trong truyền thông và cứu hộ do nhóm của cô thực hiện đã nhận được sự ghi nhận về tính nhân văn và hiệu quả thực tiễn. Khởi đầu từ ngành quản trị kinh doanh, Mai Anh từng gặp khó khăn trong giao tiếp giữa các lập trình viên do khác biệt ngôn ngữ. Chính những trải nghiệm này thúc đẩy cô tự học Python, hiểu rõ hơn về cả “biz” và “tech”. Cô lấy cảm hứng từ các nữ lãnh đạo công nghệ quốc tế để tin rằng phụ nữ hoàn toàn có thể tham gia và dẫn dắt các cuộc cách mạng công nghệ.
Trong khi đó, Vũ Thị Duyên, 27 tuổi, hiện là Data Scientist tại VietinBank, từng đối mặt với những định kiến về giới. “Bố mẹ phản đối khi mình chọn toán – tin vì nghĩ con gái học y sẽ ổn định hơn. Nhưng mình yêu con số và quyết tâm theo đuổi đến cùng”, Duyên kể. Thành tích học tập xuất sắc, đạt học bổng và giải thưởng Olympic Kinh tế lượng, đã minh chứng rằng chọn con đường này là sự lựa chọn đúng đắn. Hiện cô vừa làm việc, vừa hoàn thành thạc sĩ ngành Khoa học Máy tính và khẳng định: Những câu hỏi như “em có chịu được áp lực không?” hay “sau này lấy chồng thì sao?” là những rào cản tâm lý mà nhiều phụ nữ vô hình trung tự tạo ra.
Với những nữ kỹ sư như Mai Anh, Châu hay Duyên, họ không xem giới tính là trở ngại mà coi đó như một phần của hành trình chinh phục đỉnh cao công nghệ. Mai Anh chia sẻ: “Trong thế giới kết nối vô hình, năng lực và đam mê mới là thứ định danh giá trị của con người, chứ không phải ngoại hình hay giới tính.” Cô khích lệ các bạn nữ đừng chọn công việc nhẹ nhàng vì giới tính, mà hãy dám thử thách chính mình trong những lĩnh vực đòi hỏi kỹ năng cao.
Các nữ kỹ sư đều chung quan điểm về việc xây dựng môi trường làm việc công bằng và sòng phẳng. Minh Châu nhấn mạnh dự án của cô, Smart IR, nhằm bảo vệ người dùng khỏi mã độc, sẽ phát triển mạnh mẽ hơn trong hai năm tới với đội ngũ đào tạo kỹ năng trẻ. “Sự ưu ái vì giới tính đôi khi làm mình bị nghi ngờ năng lực. Tôi cần một môi trường công bằng, nơi đánh giá dựa trên năng lực thực sự. Cạnh tranh sòng phẳng giúp mình trưởng thành và được tôn trọng”, Châu bày tỏ.
Duyên cũng đồng tình quan điểm này, chia sẻ: “Thước đo cuối cùng trong ngành công nghệ là chuyên môn. Phụ nữ mang đến góc nhìn mới mẻ, cẩn trọng và tỉ mỉ trong xử lý dữ liệu. Thật đáng tiếc, nhiều phụ nữ tự giới hạn chính mình, khi vượt qua được sự e dè, cơ hội sẽ rộng mở.” Mai Anh tin rằng, trong một lĩnh vực còn ít bóng dáng nữ giới, đó lại trở thành lợi thế riêng, giúp họ nổi bật hơn, đặc biệt khi năng lực và đam mê là yếu tố quyết định.
Cân bằng cuộc sống và công việc là một thử thách không nhỏ. Duyên đã chứng minh điều này qua việc vừa học thạc sĩ, vừa làm việc, và chăm sóc gia đình. “Việc học giúp tôi tổ chức cuộc sống tốt hơn. Chồng, cũng là người làm trong ngành IT, luôn hỗ trợ, là điểm tựa tinh thần lớn nhất”, cô chia sẻ. Sự tự tin của Duyên đến từ năng lực và bản lĩnh cá nhân, chứ không dựa vào so sánh hay định kiến giới.
Châu cũng cho rằng, các rào cản về giới chỉ là câu chuyện cũ. “Thế giới hiện đại đã thay đổi. Nam giới ngày nay cũng là hậu phương vững chắc của phụ nữ. Phụ nữ có cách riêng để sống cân bằng, dung hòa giữa sự nghiệp và cuộc sống,” cô khẳng định. Để giảm căng thẳng, Châu thường tìm niềm vui qua âm nhạc, phim ảnh và nấu ăn. Đối với Mai Anh, xây dựng mạng lưới quan hệ chất lượng, có những người dẫn dắt và bạn bè thân thiết là yếu tố quan trọng để giữ cân bằng tinh thần và phát triển bản thân.
Các cô gái trẻ đam mê công nghệ đều chứng minh rằng, chỉ cần xác định rõ điểm mạnh, có kế hoạch cụ thể và tự tin bước vào cuộc chơi, họ hoàn toàn có thể vượt qua mọi giới hạn và tự chủ trong hành trình của chính mình. Khi phụ nữ biết trân trọng năng lực và theo đuổi đam mê, họ không chỉ hòa nhập mà còn tỏa sáng trong thế giới công nghệ đầy thử thách và cơ hội.