KIỂM ĐỊNH KHÍ THẢI XE DIESEL GÂY TRANH CÃI NHIỀU Ý KIẾN KHÁC NHÂN

Từ ngày 1.3.2026, các cơ sở đăng kiểm trên toàn quốc đã chính thức áp dụng quy trình kiểm tra khí thải xe ô tô, trong đó có xe lắp động cơ diesel. Tuy nhiên, quy trình này đang bị nhiều doanh nghiệp, chủ xe và chuyên gia phản đối gay gắt vì còn nhiều bất cập và gây ra những hậu quả không mong muốn.

Theo Hiệp hội Ô tô Vận tải Việt Nam, quy trình kiểm tra khí thải mới yêu cầu đạp hết ga trong 1-2 giây để đo khí thải các xe diesel. Phương pháp này đã khiến nhiều chủ xe bức xúc, cho rằng vô lý và có thể gây hư hỏng, giảm tuổi thọ xe. Đặc biệt, trong quá trình kiểm tra an toàn ở chế độ tốc độ cao, đăng kiểm viên phải thao tác đạp ga liên tục, nhanh chóng, khiến nhiều xe cũ, hoạt động nhiều năm bị mô tả là “đang sống cảnh sắp hết hạn sử dụng” còn thậm chí có thể gây hư hỏng nặng.

Về quy trình kiểm tra khí thải, các doanh nghiệp phản ánh rằng hoạt động đạp ga mạnh trong thời gian ngắn có thể làm hỏng bộ phận động cơ, gây nóng, nổ, thậm chí là cháy bặc biên hoặc vỡ động cơ. Điều này làm tăng nguy cơ hư hỏng xe, giảm tuổi thọ, cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính của chủ xe. Thêm vào đó, việc bắt buộc ký cam kết trách nhiệm về khả năng hư hỏng xe khi kiểm định bị xem là không hợp lý, đi ngược lại quy định pháp luật về kiểm tra xe cơ giới.

Nhiều chuyên gia, đại diện các hiệp hội cũng chỉ ra rằng, phương pháp kiểm tra đạp ga như hiện nay là lạc hậu khi so sánh với tiêu chuẩn quốc tế. Các nước phát triển đã chuyển sang sử dụng cảm biến gắn vào ống xả, băng tải hoặc các thiết bị cảm biến hiện đại để đo khí thải chính xác và an toàn hơn. Việc yêu cầu chủ xe ký cam kết nhận trách nhiệm hư hỏng còn gây áp lực không cần thiết, đồng thời làm tăng tâm lý lo lắng cho người dân trong quá trình kiểm định.

Chủ tịch Hiệp hội Ô tô Vận tải Việt Nam Nguyễn Văn Quyền đề nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam cần nhanh chóng đánh giá lại hiệu quả của quy trình, có cơ chế sửa đổi, bổ sung các nội dung bất cập nhằm bảo vệ quyền lợi chủ xe và đảm bảo an toàn kỹ thuật. Ông đề xuất, đối với xe cũ đã sắp hết hạn sử dụng, quy trình kiểm định chỉ nên đạp ga tối đa 1/2 hành trình, tương đương khoảng 2000 đến 3000 vòng/phút, phù hợp hơn với thực tế hoạt động của xe cũ trên đường.

Chủ tịch Hiệp hội Ô tô TP.HCM Lê Trung Tính nhấn mạnh rằng kiểm tra khí thải là điều kiện cần thiết để giảm ô nhiễm, nâng cao an toàn, nhưng phương pháp kiểm tra cần phù hợp, không gây tổn hại cho xe hoặc nhân viên đăng kiểm. Theo ông, các quốc gia phát triển đã chuyển sang các phương thức đo khí thải hiện đại, không còn yêu cầu đạp ga mạnh trong thời gian ngắn như cách làm cũ của Việt Nam.

Hệ quả của quy trình kiểm tra hiện tại không chỉ là thiệt hại cho các xe cũ, mà còn gây ô nhiễm nghiêm trọng do khí thải phát sinh trong quá trình kiểm định. Chuyên gia và doanh nghiệp thống nhất kiến nghị loại bỏ quy trình đạp ga trong 1-2 giây, thay vào đó là các phương pháp đo khí thải chính xác, an toàn, phù hợp tiêu chuẩn quốc tế.

Các ý kiến đều chung nhận định rằng, quy trình kiểm định khí thải bằng cách đạp hết ga trong thời gian ngắn đã lỗi thời, cần sớm được cải thiện để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo an toàn và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Việc lấy cam kết trách nhiệm từ chủ xe cũng cần xem xét lại, tránh gây khó khăn vô lý cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình kiểm định.