BỘ TƯ PHÁP ĐỀ XUẤT CHUYỂN THẨM QUYỀN XỬ PHẠT HÌNH CHÍNH VÙNG CẤP XÃ: ĐÙNG ĐẦU TRẬN LÝ DO VÀ Ý KIẾN PHÂN CHIA

CHUYỂN THẨM QUYỀN TỪ TÒA ÁN SANG CHỦ TỊCH XÃ

Bộ Công an vừa đề xuất dự thảo luật Xử lý vi phạm hành chính đang gây nhiều tranh luận, trong đó có nội dung chuyển thẩm quyền quyết định các biện pháp xử lý hành chính từ Tòa án nhân dân (TAND) địa phương sang chủ tịch UBND cấp xã. Hiện nay, theo quy định của luật hiện hành, chủ tịch UBND cấp xã chỉ có thẩm quyền quyết định biện pháp giáo dục tại xã, phường, còn ba biện pháp còn lại — đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, và đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc — thuộc quyền quyết định của TAND khu vực.

Trong dự thảo mới, Bộ Công an đề xuất chuyển toàn bộ quyền này sang chủ tịch xã, nhằm thúc đẩy phân cấp, phân quyền, tăng tính linh hoạt trong xử lý các vi phạm. Cơ quan soạn thảo cho rằng, động thái này sẽ phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, giúp việc phòng ngừa, giáo dục và quản lý các đối tượng vi phạm hiệu quả hơn. Đồng thời, đề xuất này còn nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí xã hội và ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, ý kiến từ các cơ quan quyền lực độc lập lại không đồng thuận về đề xuất này. TAND tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đều bày tỏ quan điểm không ủng hộ việc chuyển thẩm quyền khỏi hệ thống tòa án, nêu rõ các biện pháp này hạn chế quyền con người cần được quyết định bởi các cơ quan tư pháp độc lập nhằm đảm bảo tính khách quan, tránh xung đột lợi ích. Một đại diện của TAND tối cao còn nhấn mạnh, đề xuất này không phù hợp với quy định của Hiến pháp và chủ trương của Nghị quyết số 27-NQ/TW, đồng thời có thể gây ra các vướng mắc trong giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cũng nhận xét, sự đề xuất chuyển thẩm quyền này thiếu nền tảng vững chắc, có thể làm giảm tính nhất quán của hệ thống pháp luật và quyền con người. Thay vì vậy, cơ quan soạn thảo đề nghị tập trung vào các giải pháp cải cách thủ tục, tăng cường ứng dụng công nghệ để xử lý nhanh chóng, hiệu quả hơn mà vẫn giữ vững nguyên tắc tư pháp.

TĂNG THỜI HẠN ÁP DỤNG VÀO XÃ, PHƯỜNG

Trong phạm vi các biện pháp xử lý, Bộ Công an còn đề xuất nâng thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu từ 6 tháng lên 12 tháng, đặc biệt đối với các đối tượng đã vi phạm nhiều lần (2 lần bị xử phạt và lần thứ ba bị lập biên bản). Việc này nhằm tạo điều kiện tốt hơn trong việc quản lý, nâng cao hiệu quả phòng ngừa tái phạm, duy trì trật tự an toàn xã hội, góp phần xây dựng môi trường sống ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân.

Dưới góc nhìn của các chuyên gia, các đề xuất này hướng tới mục tiêu lớn là tạo ra một hệ thống pháp luật phù hợp hơn với thực tiễn, linh hoạt hơn trong xử lý các vi phạm hành chính, đồng thời đảm bảo quyền lợi người dân và giữ vững trật tự phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật tại cơ sở.