TÀI XẾ DỪNG ĐÈN ĐỎ, TAY SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI CÓ BỊ XỬ PHẠT? NHẬN ĐỊNH TỪ CHUYÊN GIA VÀ CÔNG NGHỆ AI HIỆN ĐẠI

Gần đây, trên các mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng người điều khiển phương tiện dừng đèn đỏ nhưng vẫn sử dụng điện thoại có thể bị xử phạt. Nhiều lái xe lo lắng về khả năng bị phạt nguội khi các camera tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được lắp đặt ngày càng nhiều trên các tuyến đường và nút giao thông.

Luật sư Trần Tuấn Anh, đại diện Công ty luật Minh Bạch, cho biết theo Điều 18 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, dừng xe là trạng thái tạm thời đứng yên của phương tiện để thực hiện các hoạt động cần thiết như lên xuống, kiểm tra kỹ thuật hoặc xếp dỡ hàng hóa. Khi dừng đèn đỏ, xe vẫn trong trạng thái đứng yên, không đang di chuyển. Điều này có nghĩa việc người lái dừng đèn đỏ và sử dụng điện thoại trong thời điểm đó không bị cấm theo quy định.

Trong khi đó, Điều 9 của luật này quy định rõ việc cấm sử dụng tay cầm và thiết bị điện tử khi điều khiển phương tiện đang chuyển động trên đường. Do đó, chỉ khi phương tiện đang di chuyển, hành vi sử dụng điện thoại mới bị coi là vi phạm.

Thượng tá Nguyễn Văn Quỹ, nguyên Tổ trưởng xử lý vi phạm của Đội CSGT đường bộ số 1, nhấn mạnh rằng luật quy định rõ ràng việc xử phạt đối với hành vi sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện, nhưng không cấm việc này khi phương tiện đã dừng. Ông khuyến cáo các tài xế nên đỗ xe đúng nơi quy định khi cần sử dụng điện thoại để đảm bảo an toàn và tránh gây cản trở giao thông.

Ngoài ra, luật sư Trần Tuấn Anh cảnh báo, việc sử dụng điện thoại trong khi dừng xe cũng cần hạn chế để tránh mất tập trung, gây nguy hiểm cho chính tài xế và những người tham gia giao thông khác. Ngay cả trong trạng thái đèn xanh, nếu tài xế không chú ý, việc mải mê sử dụng điện thoại có thể dẫn đến các vi phạm hoặc tai nạn, bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, với mức phạt tiền từ 800.000 đến 1 triệu đồng và giảm điểm bằng lái.

Thượng tá Quỹ cũng cho biết, trong thời gian tới, hệ thống camera AI tại Hà Nội dự kiến hoạt động từ tháng 12/2025 sẽ giúp phát hiện các hành vi vi phạm như đi sai làn, vượt đèn đỏ, không đội mũ bảo hiểm, không thắt dây an toàn, sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện. Các camera này có khả năng quét toàn cảnh 360 độ, nhận diện chính xác các đối tượng và hoạt động trong phạm vi xa tới 700 mét, hoạt động liên tục trong mọi điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Hệ thống sẽ tự động ghi lại hình ảnh hoặc clip vi phạm, cập nhật dữ liệu và gửi ngay cho lực lượng chức năng để xử lý nhanh chóng. Chủ phương tiện vi phạm sau đó sẽ nhận được thông báo để đến cơ quan chức năng xác nhận và thực hiện việc nộp phạt qua các hình thức phù hợp như trực tiếp hoặc trực tuyến.

Việc lắp đặt camera AI không chỉ nâng cao hiệu quả công tác xử phạt, mà còn góp phần nâng cao ý thức người tham gia giao thông, giảm thiểu tai nạn và ùn tắc do hành vi vi phạm. Các chuyên gia đều nhất trí rằng, ý thức chấp hành pháp luật và sự tự giác của người tham gia giao thông là yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo an toàn trên mọi tuyến đường.