SỞ XÂY DỰNG TP.HCM ĐỀ NGHỊ SIẾT CHẶT TRÁCH NHIỆM VỀ NHÀ Ở XÃ HỘI: RÀ SOÁT VÀ ĐẨY MẠNH DỰ ÁN CHẬM TIẾN ĐỘ

Các quy định về nghĩa vụ thực hiện nhà ở xã hội trong các dự án bất động sản đã trải qua nhiều thay đổi theo thời gian. Trước đây, các hình thức thực hiện nghĩa vụ này bao gồm bằng tiền, bằng nhà hoặc bằng đất tại dự án hoặc tại vị trí khác ngoài phạm vi dự án.

Hiện nay, chỉ còn hai hình thức chính: bằng tiền hoặc bằng đất, trong đó việc dùng đất để thực hiện nghĩa vụ có thể là tại dự án hoặc ở các vị trí ngoài dự án đó. Tổng hợp từ phía Sở Xây dựng cho thấy đã có khoảng 90 dự án nhà ở xã hội được chấp thuận chủ trương đầu tư dựa trên quỹ đất 20% dùng cho nhà xã hội trong các dự án bất động sản thương mại.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp lo lắng và hoang mang trước các đề xuất của Sở Xây dựng TP.HCM. Bởi lẽ, không ít dự án chậm tiến độ do vướng mắc các quy định pháp luật và chưa phải là lỗi của doanh nghiệp. Sở Xây dựng đã đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư, trong đó có việc bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội tại khu vực phù hợp hoặc hoán đổi quỹ đất, để đảm bảo quyền lợi và thúc đẩy tiến độ các dự án.

Theo đó, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 76/2025 về cơ chế hoán đổi quỹ đất trong các dự án nhà ở xã hội. Theo đó, quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội có thể được chuyển đổi sang vị trí khác trong cùng khu vực, đảm bảo diện tích đất theo quy hoạch, hoặc trong trường hợp hoán đổi ngoài khu vực, diện tích đất giữ nguyên hoặc có giá trị tương đương. Nhà ở hoặc công trình xây dựng tại quỹ đất cũ chỉ được kinh doanh sau khi dự án hoán đổi được hoàn tất và đưa vào vận hành.

Về mặt tài chính, chủ đầu tư phải nộp khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội, theo quy định tại Nghị định số 261/2025 của Chính phủ. Số tiền này sẽ được nộp vào ngân sách địa phương và quản lý, sử dụng theo đúng quy định pháp luật.

Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, ông Phạm Minh Mẫn, cũng đã phát biểu tại một hội thảo về nhà ở xã hội rằng sở này đang kiến nghị UBND TP. nhằm siết chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, xử lý các dự án chậm trễ hoặc né tránh nghĩa vụ dành phần quỹ đất 20% cho nhà ở xã hội trong các dự án thương mại. Tuy nhiên, các quan điểm này đã gây ra nhiều tranh luận và ý kiến trái chiều, buộc Sở Xây dựng phải giải thích rõ hơn về các đề xuất của mình nhằm đảm bảo cân đối giữa phát triển và công bằng xã hội trong lĩnh vực nhà ở.