TÔN NGHIÊM TRONG GIÁO DỤC ĐÃ MAI MỘT, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP

Trong những diễn biến gần đây về tình hình an ninh, kỷ cương trong trường học, cộng đồng giáo dục không khỏi lo lắng trước các vụ việc bạo lực học đường gây chấn động. Hình ảnh học sinh giật tóc, dúi đầu cô giáo hay nhốt, ném dép giáo viên, rồi các hành vi phản kháng tương tự đã gióng lên hồi chuông báo động về việc giữ gìn tôn nghiêm trong môi trường giáo dục. Báo Thanh Niên đã mở diễn đàn bàn luận về vấn đề này, mời các chuyên gia, nhà giáo và bạn đọc cùng phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm gìn giữ giá trị tôn sư trọng đạo của dân tộc.

NGUYÊN NHÂN SÂU XA GÂY NÊN SỰ SỤT GIÁ TRỊ TƯƠNG TRƯNG

Nhà giáo Nguyễn Thúy Uyên Phương chia sẻ quan điểm về vụ học sinh lớp 7 đánh cô giáo tại Hà Nội mới đây. Theo bà, vụ việc không chỉ chấn động về hành vi mà còn phản ánh những căn nguyên sâu xa của xã hội và giáo dục hiện tại. Bà chỉ rõ bốn nguyên nhân chính:

Thứ nhất, bạo lực lan rộng như một ngôn ngữ chung. Trong xã hội hiện đại, đặc biệt qua các mạng xã hội, bạo lực và những lời cay độc ngày càng trở thành phổ biến. Việc sống trong không gian ảo này khiến các thanh thiếu niên dễ bị ảnh hưởng, nuôi dưỡng sự cay nghiệt, thù ghét và dễ dàng sử dụng bạo lực như một cách giải quyết xung đột.

Thứ hai, là sự thiếu quan tâm đến đạo đức và nhân văn trong giáo dục. Trong môi trường học tập, các bộ môn nhân văn như văn học, nghệ thuật, đọc sách thường bị xem nhẹ trước áp lực thành tích. Khi thiếu đi những dưỡng chất này, tâm hồn học sinh trở nên khô cằn, dễ phản ứng theo chiều hướng tiêu cực, trong đó có hành vi gây xáo trộn trật tự.

Thứ ba, sự bỏ bê của người lớn. Phụ huynh ngày nay thường mải mê công việc, thiếu thời gian chăm sóc, kiểm soát con cái. Trong khi đó, nhiều người dễ dàng phạt con tại nhà còn mong đợi thầy cô vừa nhẹ tay vừa linh hoạt, gây ra bất bình đẳng trong kỷ luật. Thậm chí, nhiều thầy cô cảm thấy bị cô lập, do sợ phản ứng từ phụ huynh hay mạng xã hội, nên chọn cách im lặng trước các hành vi sai trái của học sinh.

Thứ tư là quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng việc bỏ nhiều hình thức kỷ luật nặng. Thông tư 19/2025 đã hạn chế tối đa các hình thức xử lý nghiêm khắc, chỉ còn lại hình thức viết kiểm điểm. Mặc dù chủ trương hướng tới xây dựng môi trường nhân văn, nhưng nếu không có các công cụ hỗ trợ phù hợp, nhà trường dễ rơi vào tình trạng vô luật, giáo viên mất quyền trong việc giáo dục răn đe và định hướng hành vi.

GIÁ TRỊ GIÁO DỤC TOÀN DIỆN VẪN ĐÁNG TRÂN TRỌNG

Trong bối cảnh đó, cô Nguyễn Thị Hoa, giáo viên Trường THCS Trần Phú, xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk, chia sẻ quan điểm về vai trò của thưởng phạt trong giáo dục toàn diện: “Khen thưởng và kỷ luật đều nhằm mục tiêu giúp học sinh trưởng thành về nhận thức, nhân cách và kỹ năng sống. Trường học không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, giáo dục đạo đức và nhân văn. Thay vì dùng các hình phạt nặng nề, việc nhắc nhở, phê bình, kiểm điểm là cách tiếp cận nhân văn, giúp học sinh nhận ra lỗi lầm trong sự đồng hành của thầy cô và bạn bè.”

Còn cô Phạm Thị Nhiên, giáo viên Trường tiểu học Nguyễn Văn Cừ, xã Ea Kar, cho biết: “Tôi đồng tình với quy định mới của Bộ Giáo dục, đặc biệt với lứa tuổi tiểu học còn non nớt. Nếu áp dụng hình phạt nặng sẽ để lại những tổn thương và ảnh hưởng lâu dài. Thay vào đó, việc yêu cầu học sinh xin lỗi, nhắc nhở để họ hiểu rõ lỗi sai nhưng vẫn cảm nhận được sự bao dung, tin tưởng từ thầy cô sẽ giúp các em phát triển tốt hơn.”

Các chuyên gia và giáo viên đều nhấn mạnh rằng, việc xây dựng một môi trường giáo dục tích cực không chỉ dựa trên luật lệ hay hình thức kỷ luật, mà còn cần sự đồng thuận, chung tay của toàn xã hội để giữ gìn những giá trị truyền thống tôn sư trọng đạo. Các giải pháp cần hướng đến việc nâng cao nhận thức, kỹ năng mềm cho giáo viên, thúc đẩy các hoạt động giáo dục đạo đức, nhân cách và xây dựng tình cảm giữa thầy trò.

Việc giữ gìn tôn nghiêm trong giáo dục không chỉ là trách nhiệm của nhà trường hay thầy cô mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội nhằm xây dựng một thế hệ trẻ văn minh, nhân văn, góp phần giữ vững bản sắc dân tộc trong nền giáo dục hiện đại.