VỐN NGOẠI ĐỔ VÀO VIỆT NAM: CHIẾC BẮT ĐẦU MỚI CỦA CƠ HỘI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Trong tuần trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, UBND TP.HCM đã tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư hạ tầng công nghệ số, trung tâm dữ liệu lớn và trung tâm tài chính quốc tế. Sự kiện thu hút nhiều nhà đầu tư quốc tế và trong nước ký kết những thỏa thuận hợp tác trị giá hàng tỷ USD, mở ra cánh cửa cho dòng vốn ngoại vào Việt Nam ngày càng chất lượng hơn. Trong đó, tiêu biểu là thỏa thuận dài hạn giữa Tập đoàn G42 của UAE và liên danh các nhà đầu tư trong nước gồm FPT và Viet Thai Group, dự kiến đầu tư hơn 2 tỷ USD để phát triển trung tâm dữ liệu tiêu chuẩn quốc tế tại Việt Nam, phục vụ các dịch vụ AI và điện toán đám mây cho khu vực công, doanh nghiệp trong nước cũng như đối tác quốc tế. G42 hiện có năng lực xây dựng hạ tầng AI toàn cầu, từng phục vụ các dự án AI quốc gia và khu vực.

NHỮNG DÒNG VỐN NGOẠI CHẤT LƯỢNG DẢY VÀO VIỆT NAM

Tại cuộc họp kinh tế xã hội tháng 2, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết, một nhà đầu tư Mỹ đang triển khai dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại thành phố với tổng vốn dự kiến 2 tỷ USD. Trong quý 2, các nhà đầu tư này đã cam kết giải ngân khoảng 60% tổng vốn, tức 1,2 tỷ USD, cho thấy dòng vốn FDI vào TP.HCM đang có dấu hiệu sôi động, là yếu tố để địa phương hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Trong cùng tháng, Bắc Ninh duy trì vị trí là “đầu tàu” thu hút FDI cả nước khi trong tháng đầu năm 2026 đăng ký gần 656 triệu USD, chiếm hơn 25% tổng vốn FDI toàn quốc. Đặc biệt, giá trị gia tăng của Bắc Ninh khá hiệu quả, nhờ hệ thống nhà cung cấp trong chuỗi sản xuất từ khuôn mẫu, bao bì, vật tư đến logistics và kiểm định. Các nhà máy lớn của Samsung, Foxconn, Goertek, Canon vẫn hoạt động hết công suất, góp phần giữ vững vị thế đầu tàu.

Các tín hiệu tích cực từ các địa phương, cùng với số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, tổng vốn đăng ký từ đầu năm đến nay đạt 2,58 tỷ USD – giảm 40,6% so cùng kỳ năm ngoái, nhưng vốn thực hiện lại tăng 11,3%, đạt khoảng 1,68 tỷ USD. Ngành chế biến, chế tạo vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, với 82,5% tổng vốn thực hiện, tiếp đến là bất động sản và sản xuất năng lượng.

CÔNG NGHỆ CAO VÀ NĂNG LƯỢNG TỐI ƯU HÓA DÒNG VỐN NGOẠI

Bộ Tài chính khẳng định, dòng vốn FDI trong năm 2026 sẽ ưu tiên dòng vốn chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, năng lượng tái tạo, nền kinh tế số. Chuyên gia kinh tế PGS-TS Nguyễn Thường Lạng của Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định rằng, chính sách hạ tầng và các quyết sách của Việt Nam sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư ngoại trong lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch, đặc biệt là các dự án lớn về điện khí LNG, hydro xanh, năng lượng gió ngoài khơi.

Ông Lạng dự báo, năm 2026 sẽ chứng kiến “làn sóng” thu hút vốn ngoại trong các lĩnh vực công nghệ, năng lượng sạch với quy mô lớn hơn. Các dự án như điện khí LNG, thủy điện tích năng, năng lượng gió, và truyền tải điện đang được các nhà đầu tư đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Singapore đẩy nhanh tiến độ. Việt Nam chuyển từ chính sách thu hút đại trà sang tập trung vào các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, giúp nền kinh tế không chỉ tăng trưởng mà còn phát triển bền vững hơn.

TS Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam, nhận xét rằng, dòng vốn FDI vẫn duy trì xu hướng tăng trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là chuỗi cung ứng toàn cầu đang điều chỉnh. Năm 2025, vốn đăng ký đạt trên 38 tỷ USD, trong đó vốn thực hiện đạt hơn 27 tỷ USD, cho thấy lòng tin của nhà đầu tư vẫn rất lớn. Trong giai đoạn 2026-2030, dòng vốn này sẽ tiếp tục duy trì, nhưng tập trung hơn vào các lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, đầu tư xanh và công nghiệp thông minh nhằm mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế.

KẾT NỐI VỐN NGOẠI QUA TRUNG TÂM TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

Ngay trước kỳ nghỉ Tết, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) đã chính thức đi vào hoạt động, tạo cú hích mới cho tiến trình hội nhập tài chính toàn cầu. TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho biết, VIFC là điều kiện trọng yếu để thúc đẩy dòng vốn FDI dài hạn, chất lượng cao vào Việt Nam. Tuy nhiên, thành công của trung tâm không chỉ dựa vào chính sách ưu đãi thuế, mà còn cần cải cách thể chế, mở rộng thị trường vốn, nâng cấp khung pháp lý và hình thành hệ sinh thái fintech.

Chuyên gia Võ Xuân Vinh của Viện Nghiên cứu Kinh doanh lý giải rằng, VIFC là phần thiết yếu của hạ tầng mềm, giúp các doanh nghiệp FDI tiếp cận các dịch vụ tài chính tốt hơn và thúc đẩy dòng vốn đầu tư trực tiếp. Khi đã hình thành trung tâm tài chính quốc tế, các lĩnh vực như thị trường vốn, tài chính xanh, fintech, quản lý quỹ sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ. Yếu tố minh bạch và uy tín là nền tảng để trung tâm vận hành hiệu quả và thu hút dòng vốn quốc tế.

TS Võ Trí Thành cho biết, trung tâm tài chính cần trở thành cầu nối huy động vốn hai chiều: vừa thu hút dòng vốn nước ngoài, vừa hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tiếp cận nguồn vốn này một cách hiệu quả. Đồng thời, các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt các doanh nghiệp ưu tú trong công nghệ cao như kinh tế số, AI, tự động hóa, cần được tạo điều kiện để trở thành “đầu tàu”, dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế. Kinh nghiệm của Nhật Bản, Hàn Quốc cho thấy việc hình thành những doanh nghiệp hàng đầu trong từng ngành sẽ tạo ra sức bật lớn cho toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp nội địa.

Theo dự báo của Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN+3 (AMRO), Việt Nam là một trong số ít nền kinh tế tăng trưởng cao nhất khu vực dựa trên vai trò trong chuỗi cung ứng và dòng vốn FDI. Chính sách thúc đẩy dịch chuyển chuỗi cung ứng, tối ưu hóa khả năng hấp thụ dòng vốn cùng xuất khẩu công nghệ cao tiếp tục góp phần giúp nền kinh tế Việt Nam giữ vững đà phát triển tích cực trong tương lai.