MƯA LỚN, BÃO NẶNG, LŨ LỤT TRÙM SÂU TRÊN DIỆN RỘNG CẢ NƯỚC

Trong những ngày qua, các tỉnh miền Trung và Nam Trung Bộ liên tiếp chứng kiến các đợt mưa lớn kéo dài, gây ra tình trạng ngập lụt nghiêm trọng và hàng loạt sự cố sạt lở đất tàn phá. Nhiều nơi ghi nhận lượng mưa trong 24 giờ vượt ngưỡng 200-300 mm. Các trận lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đã gây thiệt hại nặng nề tại nhiều địa phương, đặc biệt là TP. Đà Nẵng, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Chiều 3.12, tại TP. Đà Nẵng, xuất hiện hố “tử thần” đã nuốt chửng hai chiếc xe ôtô, khiến dư luận lo lắng về mức độ nguy hiểm của các hiện tượng thời tiết bất thường. Đến sáng ngày 4.12, người dân các phường Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang (Khánh Hòa) lại phải chạy lụt đến lần thứ 4 trong vòng chưa đầy 30 ngày qua. Đồng thời, tại đèo Prenn – cửa ngõ nối Đà Lạt với các vùng phía Đông, sạt lở phía ta luy dương đã gây tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng.

Nguyên nhân chính của đợt mưa kỷ lục này bắt nguồn từ nhiễu động gió đông liên quan đến áp thấp nhiệt đới suy yếu và không khí lạnh từ phía bắc tràn về. Không chỉ các tỉnh miền Trung, khu vực Đông Nam Bộ cũng chứng kiến các cơn mưa giông trên diện rộng, gây ngập úng cục bộ tại TP.HCM. Mưa lớn và thời tiết thất thường đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân, đồng thời thúc đẩy giá các loại rau xanh tăng cao trở lại.

Dự báo tiếp tục có mưa kéo dài đến hết ngày 5.12 tại miền Trung – Tây Nguyên, trong khi đó, khu vực thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam sẽ bắt đầu có thời tiết dễ chịu hơn từ hôm nay (5.12). Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, trong tuần tới, khả năng xuất hiện các cơn bão mới trên Biển Đông vẫn còn high, đặc biệt từ ngày 6-7.12, áp thấp nhiệt đới hình thành trên khu vực Philippines có thể mạnh lên thành bão số 16 trong năm 2025. Điều này sẽ kéo theo các đợt mưa lớn diện rộng dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 12.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo, trong tháng 12 này, Biển Đông khả năng xuất hiện từ 1-2 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới, chủ yếu ảnh hưởng đến khu vực miền Trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng, cùng các tỉnh miền Nam như Quảng Ngãi và Đắk Lắk. Lượng mưa tại những nơi này dự kiến có thể đạt 250-450 mm, cục bộ trên 550 mm, cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-40 mm, gây ra những nguy cơ ngập lụt và thiệt hại đáng kể.

Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thủy văn, phân tích: Thông thường, mùa mưa bão ở miền Trung kết thúc vào tháng 11, miền Nam bước vào mùa khô. Mặc dù vậy, những ngày qua, mưa trái mùa liên tiếp xuất hiện tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam do tác động của không khí lạnh yếu và nhiễu động gió đông từ biển gây ra. Đồng thời, trên khu vực phía nam vẫn tồn tại rãnh áp thấp, là nơi hội tụ các khối mây gây mưa, hiện tượng này được các chuyên gia cho là biểu hiện của biến đổi khí hậu và ảnh hưởng của hiện tượng La Nina.

Trong tháng 11, miền Trung đã ghi nhận các đợt mưa lớn đột biến, như lượng mưa tại Huế, Đà Nẵng lên tới hàng nghìn millimeters. Các đợt không khí lạnh mạnh cũng gây ra các đợt rét đậm, rét hại trên toàn quốc, trong đó Bắc bộ có nơi xuống tới 3,2 độ C. Dự báo tháng 12, tần suất và cường độ của các đợt không khí lạnh còn tăng, đặc biệt tại vùng núi phía Bắc, khả năng xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại kéo dài.

Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn, thống kê: Năm 2025 đã ghi nhận số lượng bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động lớn nhất trong lịch sử từ trước đến nay tại Biển Đông. Tính đến hết tháng 11, đã có 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó 15 bão và 6 áp thấp nhiệt đới, vượt xa các năm trước như 2017. Đặc biệt, sau cơn bão số 16, khả năng trong tháng 12 còn xuất hiện thêm ít nhất một cơn bão hoặc áp thấp nữa trước khi mùa bão kết thúc.

Chiều 4.12, không khí lạnh mới lại tràn về khu vực Đông Bắc bộ, Bắc Trung Bộ và một số nơi Tây Bắc, gây ra mưa nhỏ rải rác, nhiệt độ giảm còn 13-18 độ C. Trong ngày 5.12, nhiệt độ tại Bắc Bộ phổ biến từ 15-18 độ C, có nơi dưới 12 độ C, chủ yếu tại vùng núi, trong khi khu vực Hà Nội có mưa nhỏ, trời rét. Các tỉnh từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và Quảng Ngãi tiếp tục ghi nhận mưa to, cục bộ rất to, đồng thời cảnh báo nguy cơ thời tiết xấu còn kéo dài trong những ngày tới.