Cục Thuế nghiêm trị hành vi gian lận thuế bằng cách ngăn chặn sử dụng song song hai hệ thống sổ sách kế toán

Cục Thuế Bộ Tài chính vừa ban hành công văn phối hợp chặt chẽ nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận thuế qua việc vận hành song song hai hệ thống sổ sách kế toán trong các doanh nghiệp. Hiện tượng này vẫn còn phổ biến, đặc biệt trong bối cảnh các phần mềm hỗ trợ đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lợi dụng khe hở pháp luật để giảm nghĩa vụ thuế, gây thất thu cho ngân sách nhà nước.

Theo thông tin từ cơ quan thuế, nhiều doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh đã thực hiện hành vi gian lận bằng cách sử dụng phần mềm để vận hành cùng lúc ít nhất hai hệ thống sổ sách kế toán. Một hệ thống được dùng để báo cáo với cơ quan thuế, trong khi hệ thống còn lại phục vụ nội bộ để ghi nhận doanh thu thực tế, nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Tình trạng này vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế, được quy định rõ trong luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, luật Kế toán số 88/2015/QH13 và bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13. Theo đó, mọi nghiệp vụ tài chính, kinh tế phát sinh phải được phản ánh đầy đủ, chính xác trên một hệ thống sổ sách duy nhất để đảm bảo tính minh bạch và đúng quy định.

Trong công văn, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử, dịch vụ giá trị gia tăng trong lĩnh vực thuế phối hợp trong việc ngăn chặn hành vi gian lận này. Các tổ chức không được phát triển hoặc hỗ trợ các phần mềm cho phép vận hành song song hai hệ thống sổ sách trong cùng một doanh nghiệp trong một kỳ kế toán.

Cũng theo đó, các hệ thống phần mềm cần tích hợp cơ chế cảnh báo, ghi nhận lịch sử thay đổi dữ liệu và tự động phát hiện những dấu hiệu bất thường. Việc kết nối phần mềm quản lý bán hàng, kế toán và giải pháp hóa đơn điện tử nhằm truyền tải dữ liệu tự động, chính xác đến cơ quan thuế theo đúng từng giao dịch mua bán là điều bắt buộc, góp phần đảm bảo sử dụng hóa đơn điện tử đúng quy định.

Ngoài ra, Cục Thuế đề nghị các tổ chức phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong việc cung cấp danh sách khách hàng sử dụng phần mềm sổ kế toán song song, gồm tên, mã số thuế, địa chỉ trụ sở, địa điểm kinh doanh. Danh sách này cần gửi về Cục Thuế trước ngày 8.4 và cập nhật định kỳ trước ngày mùng 5 hàng tháng.

NÂNG MỨC PHẠT VÀ TĂNG KIỂM TRA ĐỐI TƯỢNG RỦI RO CAO

Chuyên gia Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, nhận định rằng cơ chế quản lý hiện nay dựa nhiều vào tự khai báo, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng vẫn còn những lỗ hổng để các doanh nghiệp lợi dụng.

Trong bối cảnh này, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý thuế, đặc biệt trong thanh tra, kiểm tra, tập trung vào những đối tượng rủi ro cao. Điều này để hạn chế việc phát hiện chậm trễ các hành vi trốn thuế, nhất là trong các trường hợp tinh vi, sử dụng thủ đoạn phức tạp nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài chính.

Ông Nguyễn Văn Được đề xuất cần tăng cường chế tài xử phạt, trong đó nâng cao mức phạt tiền lên mức cao hơn hiện nay, đồng thời tăng mức án phạt tù đối với các hành vi trốn thuế nặng. “Chế tài hiện tại chưa đủ sức răn đe, mức phạt cao nhất cho cá nhân là 4,5 tỉ đồng, tổ chức có thể bị phạt tới 10 tỉ đồng, cùng mức phạt tù tối đa 7 năm. Cần phải tăng mức xử phạt để thức tỉnh các hành vi trốn thuế, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, tố giác,” ông nói.

Chuyên gia Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, cũng nhấn mạnh rằng trong những thời điểm tới, việc tăng cường trách nhiệm của ngành thuế là cần thiết. Việc sử dụng công nghệ thông tin để sàng lọc và xác định các trường hợp rủi ro cao sẽ giúp ngành thuế phát hiện sớm các hành vi gian lận, tránh các thiệt hại không đáng có cho ngân sách nhà nước.