CHI PHÍ HÓA ĐƠN CAO HƠN CẢ LỢI NHUẬN: GẬY NGANG CHƯƠNG TRÌNH ĐỐI MẶT THÁCH THỨC

DOANH THU NHỎ, LỢI NHUẬN CHỚI CHAO

Bà Trương Thị Hoa, chủ cửa hàng văn phòng phẩm tại TP.HCM, cho biết doanh thu hàng năm của cửa hàng đạt khoảng 1,2 đến 1,4 tỷ đồng, nhưng phải xuất hóa đơn điện tử theo quy định mới. Dù doanh thu lớn, ngành “nhặt bạc cắc” này có lợi nhuận cực kỳ thấp. Ví dụ, một chai keo 502 mua vào giá 6.500 đồng, bán ra 7.000 đồng; một cây bút bi giá 9.000 đồng, vốn đã là 8.000 đồng; chục cuốn tập lãi khoảng 5.000 đồng, nghĩa là mỗi cuốn chỉ lãi 500 đồng. Lợi nhuận mỗi mặt hàng chỉ vài trăm đến vài ngàn đồng, gần bằng chi phí làm hóa đơn điện tử. Chưa tính các khoản chi phí bán hàng, thuế thu nhập cá nhân, nếu xuất hóa đơn, như thể không còn lãi.

Các hộ kinh doanh nhỏ lẻ gặp khốn đốn vì chi phí tuân thủ quy định khiến lợi nhuận eo hẹp đến mức không thể tăng giá bán. Tiến sĩ Châu Huy Quang, Giám đốc hãng luật Rajah & Tann, nhận định: “Cần xem xét giảm chi phí để phù hợp với khả năng của hộ kinh doanh. Nếu mức doanh thu phải xuất hóa đơn là 1 tỷ đồng mỗi năm, phần lớn hộ sẽ gặp khó”.

CHỈ MÔT GÓI HÓA ĐƠN, CHI PHÍ CŨNG ĐÃ CAO

Chi phí ban đầu để làm thủ tục, mua phần mềm, máy móc thiết bị đã tốn kém. Chủ tiệm bánh mì T.M tại quận Bình Thới, TP.HCM, chia sẻ: “Với lợi nhuận chỉ trên dưới 10% hoặc ít hơn, việc bỏ ra hàng triệu đồng để mua hóa đơn là cực kỳ khó khăn. Đặc biệt, giá mỗi hóa đơn 20-50 đồng trong khi chi phí bỏ ra cho quy trình còn cao hơn nhiều”.

Các hộ nhỏ lẻ cho biết, đầu tư gói hóa đơn nhỏ lại càng “đắt” hơn. Ví dụ gói của phần mềm Misa phát hành 300 hóa đơn có giá 450.000 đồng (khoảng 1.500 đồng mỗi hóa đơn), còn gói 2.000 hóa đơn là 1,55 triệu đồng (khoảng 775 đồng mỗi hóa đơn). Mức chi phí này vượt quá biên lợi nhuận của nhiều mặt hàng, khiến họ không dám nâng giá bán để bù đắp.

THÁCH THỨC CHO DOANH NGHIỆP & HỘ KINH DOANH LỚN

Không chỉ các hộ kinh doanh nhỏ, các doanh nghiệp có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm cũng kêu gọi giảm chi phí. Các chi phí tuân thủ cũng như khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đều tăng, gây áp lực tài chính lớn. Bà Trang Thanh, chủ hàng thời trang tại TP.HCM, nói: “Sau khi trừ tất cả chi phí, thuế dành cho hộ kinh doanh nhóm trên 3 tỷ có thể vượt quá 20%. Điều này khiến nhiều chủ phải tính lại chiến lược, thậm chí bán cầm chừng để tránh bị áp thuế cao”.

Ý kiến chuyên gia cho rằng, quy định về chi phí hợp lý cần linh hoạt hơn, phù hợp với mô hình hộ kinh doanh nhỏ lẻ vốn ít chứng từ và phương thức hoạt động khác biệt với các doanh nghiệp lớn. Hệ quả là nhiều hộ lo ngại việc phải đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực kế toán, chứng từ như doanh nghiệp lớn, sẽ gây cản trở sự phát triển của họ và làm giảm động lực chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp chuyên nghiệp hơn.

ĐỀ NGHỊ GIẢM CHI PHÍ TUÂN THỦ & RỘNG MỞ HƠN VỚI QUY ĐỊNH

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kiến nghị nâng ngưỡng doanh thu bắt buộc xuất hóa đơn điện tử từ 1 tỷ lên 3 tỷ đồng, phù hợp hơn khả năng quản trị của nhiều hộ kinh doanh. Đồng thời, cần xây dựng các quy định rõ ràng và đơn giản hơn về chi phí được trừ, tránh gây khó dễ cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ trong việc khai thuế và duy trì hoạt động.

Chuyên gia luật Châu Huy Quang nhấn mạnh: “Trong ngắn hạn, việc bắt buộc hộ kinh doanh phải đáp ứng quy chuẩn của doanh nghiệp lớn sẽ gây khó khăn và hạn chế sự phát triển của mô hình hộ gia đình. Cần có chính sách riêng, linh hoạt về chứng từ, để hỗ trợ tối đa cho các hộ kinh doanh nhỏ”.

Việc xác định chi phí hợp lý cho hộ kinh doanh vẫn còn nhiều tranh cãi và thiếu hướng dẫn rõ ràng. Tuy nhiên, rõ ràng là các quy định hiện nay cần được xem xét điều chỉnh để phù hợp hơn, tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển bền vững của các hộ kinh doanh nhỏ, tránh gây cản trở chuyển đổi mô hình sang doanh nghiệp chuyên nghiệp trong tương lai.