GIẤC NGỦ – KỸ NĂNG BẢO VỆ THẬN BẠN TRÊN HÀNH TRÌNH SỐNG KHỎE
Bác sĩ chuyên khoa thận Lâm Hiên Nhậm tại Đài Loan chia sẻ về một trường hợp tiêu biểu của một nam kỹ sư công nghệ thông tin ngoài 40 tuổi, dù duy trì chế độ ăn uống hợp lý và kiểm soát tốt huyết áp, chức năng thận của anh vẫn liên tục giảm sút. Nguyên nhân chính được xác định là do thói quen ngủ không đủ, chỉ chưa tới 5 tiếng mỗi đêm trong nhiều năm liền do công việc bận rộn.
Trong cơ thể, thận đóng vai trò như một nhà máy xử lý nước thải tinh vi, hàng ngày lọc gần 200 lít máu để loại bỏ độc tố. Ban ngày, khi hoạt động, huyết áp thường cao hơn do hệ thần kinh giao cảm chiếm ưu thế, buộc thận phải làm việc với tải trọng lớn. Tuy nhiên, ban đêm, khi bước vào giấc ngủ sâu, hệ thần kinh phó giao cảm hoạt động, giúp huyết áp tự nhiên giảm khoảng 10 đến 20%. Đây chính là thời điểm để vi mạch thận giảm áp lực, tế bào có điều kiện sửa chữa tổn thương và loại bỏ các gốc oxy hóa gây hại.
Nếu ngủ ít hơn 5 giờ mỗi ngày hoặc thường xuyên thức giấc giữa đêm, cơ thể duy trì trạng thái căng thẳng, hormone stress tiết ra liên tục, làm huyết áp ban đêm không giảm như bình thường. Hậu quả là thận phải hoạt động cường độ cao suốt 24 giờ, dẫn đến xơ cứng các vi mạch, hoại tử cầu thận và suy giảm chức năng thận nhanh chóng.
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí của Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ từ dữ liệu Ngân hàng Sinh học Anh UK Biobank đã chứng minh rõ mối liên hệ giữa thiếu ngủ và bệnh lý thận mạn tính. Những người có dấu hiệu ngủ ít hơn 6 giờ mỗi đêm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn đáng kể, qua đó thể hiện mối nhân quả rõ ràng giữa thói quen ngủ và tổn thương chức năng thận.
Chuyên gia nhấn mạnh rằng chất lượng giấc ngủ quan trọng không kém thời lượng. Ngay cả khi ngủ đúng 8 tiếng, nếu mắc các vấn đề như hội chứng ngưng thở when ngủ kéo dài, oxy bị thiếu hụt, tổn thương thận có thể nặng thêm.
Bác sĩ Lâm Nhậm còn liệt kê các thói quen gây hại cho thận dựa trên hơn 20 năm kinh nghiệm lâm sàng, gồm uống ít nước, tiêu thụ nhiều dầu mỡ, muối, đường, hút thuốc lá, tiếp xúc ô nhiễm, căng thẳng kéo dài, thức khuya, lạm dụng thuốc, thực phẩm chế biến sẵn, nhịn tiểu hay dùng thực phẩm chức năng sai cách. Đặc biệt, thận được gọi là “cơ quan im lặng” vì khi tổn thương thường không có triệu chứng rõ ràng, đến khi phát hiện mới ở giai đoạn nặng, rất khó hồi phục.
Ngoài chế độ ăn lành mạnh, kiểm soát các bệnh nền và tránh dùng thuốc không hợp lý, duy trì giấc ngủ đủ và sâu mỗi đêm chính là chìa khóa quan trọng để bảo vệ thận lâu dài và giữ gìn sức khỏe toàn diện.