ÁP DỤNG 7 CHÍNH SÁCH ĐẶC THÙ ĐỂ ĐẨY NHANH DỰ ÁN VÀNH ĐAI 4 TP.HCM
Tập trung vào chiến lược đột phá trong điều phối và thực hiện dự án, Sở Xây dựng thành phố Hồ Chí Minh đã khẩn trương gửi văn bản tới UBND TP. Văn bản này nhấn mạnh việc triển khai dự án xây dựng đường Vành đai 4, một trong những tuyến cao tốc chiến lược của khu vực phía Nam. UBND thành phố sẽ giữ vai trò chủ đạo trong việc theo dõi tiến độ, song các địa phương lân cận như Đồng Nai và Tây Ninh cùng phối hợp chặt chẽ để đảm bảo các dự án thành phần trên tuyến được thực hiện đồng bộ.
KHẨN TRƯƠNG VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN
Theo dự kiến, chính quyền TP.HCM sẽ hoàn thành các bước khảo sát và lập hồ sơ nghiên cứu khả thi vào tháng 11, thẩm định và phê duyệt dự án trong tháng 12. Các công đoạn bồi thường, hỗ trợ tái định cư dự kiến bắt đầu từ tháng 2 năm 2026, với mục tiêu tối thiểu 70% mặt bằng sạch vào tháng 6, nâng lên 90% vào tháng 9, và hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2026. Đối với hình thức hợp tác công-tư (PPP), các địa phương sẽ khảo sát nhà đầu tư trước tháng 3, chọn lựa và ký hợp đồng BOT vào tháng 6, khởi công sau 3 tháng, dự kiến hoàn thành vào quý II năm 2028.
Để đẩy nhanh tiến độ, UBND TP.HCM phối hợp các địa phương để thống nhất các tiêu chuẩn kỹ thuật, thiết kế thống nhất, đảm bảo đồng bộ trong toàn tuyến; đồng thời thương thảo đơn giá bồi thường và các nội dung liên quan dự án PPP nhằm rút ngắn thời gian thi công. Dự kiến, đường Vành đai 4 sẽ bắt đầu khởi công chậm nhất vào tháng 6 năm 2026 và hoàn thành vào quý 1 năm 2028. Trước khi “chạy đua” mặt bằng, TP.HCM đã chuẩn bị vật liệu xây dựng nhằm giải quyết các chậm trễ từng xảy ra, như tình trạng thiếu cát của tuyến Vành đai 3.
Chính sách đột phá khai thác tài nguyên
Sở Xây dựng đề xuất các cơ chế đặc thù về khai thác mỏ vật liệu, phối hợp với Tây Ninh khảo sát nạo vét, khai thác cát ở các khu vực lưu vực sông Sài Gòn. Các nguồn cung từ Long An, Tiền Giang cùng các tỉnh lân cận đã được chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu vật liệu dài tới 207 km của dự án. Điều này nhằm đảm bảo tiến độ thi công, hạn chế các trễ nãi trong khai thác vật liệu, một điểm yếu từng gây chậm trễ nhiều dự án trước đây.
ĐÁP ỨNG MỌI THÁCH THỨC VẬT LIỆU VÀ GIAO THƯƠNG
Trong bối cảnh kêu gọi tối đa nguồn lực, chính quyền thành phố đồng thời xem xét các cơ chế đặc thù điều phối khai thác khoáng sản, đồng bộ nguồn vật liệu từ nhiều tỉnh thành phía Nam như Long An, Tiền Giang. Điều này sẽ giúp tuyến Vành đai 4 không bị đình trệ do thiếu vật liệu, thúc đẩy nhanh tiến độ thi công và nâng cao hiệu quả đầu tư.
PHẦN GIAO THÔNG VÀ KẾT NỐI HUYẾT MẠCH KINH TẾ
Vành đai 4 không chỉ là con đường cao tốc mà còn là trục liên kết các trung tâm kinh tế, các khu công nghiệp và cảng biển trong khu vực phía Nam. Sau khi hoàn thành, tuyến đường sẽ giảm áp lực lên các trung tâm nội đô, rút ngắn thời gian vận chuyển và thúc đẩy phát triển các trung tâm logistics, thương mại dọc tuyến. Hiện trạng giao thông nội đô TP.HCM vẫn phải chờ đợi để tuyến đường này giúp giảm trung bình 30-40 km và rút ngắn thời gian từ 30-60 phút cho các phương tiện qua lại.
Chuyên gia quy hoạch Ngô Viết Nam Sơn nhận định: Vành đai 4 chính là liều thuốc cấp bách giúp giảm ùn tắc, mở rộng khả năng kết nối các phát triển mới. Trước đây, TP.HCM định hướng thành đô thị đa trung tâm với một trung tâm chính, nhưng sau sáp nhập, mô hình này chuyển sang đa cực, đòi hỏi hệ thống hạ tầng phù hợp. Vành đai 4 sẽ tạo điều kiện thuận lợi để kết nối các cực này, nâng cao hiệu quả logistics, giảm tải nội đô và mở rộng khả năng phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Cần Thơ Tuấn, Giám đốc Trung tâm GTVT Việt Đức, khẳng định tầm quan trọng của dự án trong bối cảnh chiếm tới 45% GDP cả nước từ vùng kinh tế phía Nam. Việc kết nối các tỉnh thành xung quanh TP.HCM qua Vành đai 4 sẽ tạo bước nhảy vọt trong phát triển kinh tế, giảm ùn tắc và thúc đẩy hoạt động vận tải, du lịch. Chuyên gia nhấn mạnh, tuyến đường này phải triển khai nhanh nhằm giảm tải cho đường vành đai trong, nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí và rủi ro.
QUYẾT TÂM NGHIÊM VÀ TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC ĐIỀU PHỐI
UBND TP.HCM đã thành lập Ban Chỉ đạo gồm 15 thành viên, do Chủ tịch UBND Nguyễn Văn Được làm trưởng ban, có nhiệm vụ thúc đẩy tiến độ dự án theo các nghị quyết của Trung ương và thành phố, giải quyết các vướng mắc phát sinh, phối hợp các bộ ngành và các địa phương liên quan. Ban có quyền mời các tổ chức, chuyên gia tham gia phản biện để đảm bảo dự án thực hiện đúng tiến độ, chất lượng, đồng thời chuẩn bị các bước cho các bước tiếp theo của dự án lớn này.
TẦM NHÌN SÂU RỘNG VỀ GIAO THÔNG ĐÔ THỊ VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
Ngoài ra, UBND TP.HCM cũng đã phê duyệt mở rộng tuyến metro số 2 dài thêm 200 m, kết nối trực tiếp với ga Bến Thành, nhằm đảm bảo sự liên kết đồng bộ với các tuyến metro khác và tăng hiệu quả khai thác. Các ga trung chuyển trong dự án cũng được điều chỉnh để thuận tiện hơn, giảm thiểu chi phí và tối ưu hóa không gian.
Tuyến Vành đai 4 đứng trước bước ngoặt quyết định, góp phần biến đô thị Hồ Chí Minh trở thành trung tâm hội tụ của các trục phát triển mới, mở ra cơ hội phát triển kinh tế, giao thông và đô thị bền vững trong tương lai gần.