NHÀ THẦU ĐỐI MẶT KHỦNG HOẢNG VỚI GIÁ DẦU TĂNG ĐỘT NGỘT: CẢNH BÁO VỀ NGUY CƠ ĐÌNH TRỆ DỰ ÁN

Chỉ trong vòng 10 ngày, giá dầu thế giới tăng vọt dữ dội, kéo theo biến động không ngừng trong giá xăng dầu trong nước. Chiều ngày 7.3, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng đồng loạt, mặc dù đây là kỳ điều chỉnh bất thường, dựa trên cơ chế mới sau một đợt tăng giá cơ sở vượt 7%. Trong đó, giá xăng tăng từ 3.800 – 4.700 đồng/lít, còn dầu diesel 0.05S tăng tới 7.202 đồng/lít, lên 30.239 đồng/lít; dầu hỏa tăng 8.490 đồng/lít, đạt 35.091 đồng/lít. So sánh với cuối tháng 2, giá xăng đã tăng từ 29 đến 34%, riêng dầu diesel và dầu hỏa tăng mạnh, từ 57% đến hơn 80%.

Dầu diesel vốn là nguyên liệu không thể thiếu trong các công trình giao thông, vận chuyển vật liệu và máy móc. Sự biến động mạnh về giá đang gây sức ép lớn lên hoạt động của các dự án hạ tầng, đặc biệt trong bối cảnh cần đảm bảo tiến độ thi công giữa các hạn chế về nguồn nhiên liệu. Nhiều nhà thầu phản ánh, giá dầu tăng vượt dự toán hợp đồng, cộng thêm việc vận chuyển phải đi vòng qua Nam Phi để tránh vùng chiến sự khiến thời gian nhập máy móc, linh kiện bị kéo dài 8-15 ngày. Trong khi đó, chính quyền ưu tiên nguồn cung dầu cho vận tải hành khách và hàng hóa thiết yếu, làm gia tăng tình trạng thiếu hụt “dầu công trình” cục bộ.

Các dự án trọng điểm quốc gia chuẩn bị phục vụ APEC 2027 đang trong giai đoạn gấp rút, đòi hỏi nguồn nhiên liệu ổn định để duy trì tiến độ. Đại diện các nhà thầu chia sẻ, mỗi ngày các gói thầu thi công như cao tốc Bắc – Nam tiêu thụ hàng nghìn lít dầu. Với giá dầu hiện nay, chi phí nhiên liệu dự kiến tăng thêm hơn 100 tỉ đồng cho mỗi gói thầu trị giá khoảng 1.000 tỉ đồng. Như vậy, chi phí vật liệu xây dựng, sắt thép, nhựa đường cũng theo đó tăng theo, có thể làm tổng mức đầu tư đội lên 15-20%.

Tại các vùng đảo như Phú Quốc, tình trạng khan hiếm dầu còn nghiêm trọng hơn. Do phải vận chuyển qua tàu dầu chuyên dụng, khi giá nhiên liệu tăng cao, chi phí vận chuyển cũng leo thang, khiến các đơn vị cung ứng ưu tiên bán cho đất liền thay vì đảo. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến các công trình phục vụ sự kiện APEC 2027 như trung tâm hội nghị, mở rộng sân bay, đại lộ APEC, và nhiều dự án khác đang gấp rút hoàn thiện trong điều kiện thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng. Tàu điện đô thị, các máy móc phục vụ thi công đều cần lượng nhiên liệu lớn, nhưng nguồn cung bị giới hạn khiến tiến độ dự án bị trì hoãn, gây thiệt hại lớn về thời gian và chi phí.

Các nhà thầu chia sẻ thực trạng khan hiếm dầu đã khiến họ phải thi công chậm lại, chấp nhận giãn tiến độ hoặc dừng tạm một số hạng mục nhỏ để tránh tổn thất lớn. Ví dụ, nhà thầu An Phát cho biết mỗi ngày họ cần 5.000-6.000 lít dầu cho các công trình tại Đại lộ ĐT975 và Khu đô thị Bãi Đất Đỏ, nhưng hiện chỉ có thể lấy được chưa đầy nửa nhu cầu, dẫn đến thi công chậm lại, đội chi phí nhân công. Các nhà thầu khác như Đại Phong, Noundtech đều rơi vào tình cảnh thiếu hụt trầm trọng, phải gom hàng lẻ hoặc chờ đợi nguồn cung từ các nhà phân phối lớn.

Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ thi công mà còn dẫn đến nhiều rủi ro khác. Các đại lý bán lẻ xăng dầu tại nhiều địa phương bị đặt nghi vấn cố ý găm hàng để chờ giá tiếp tục tăng, khiến nguồn cung không đủ đáp ứng nhu cầu thực tế của các công trình lớn. Không ít nơi đang bán xăng, dầu nhỏ giọt hoặc theo dạng giới hạn số lượng, gây khó khăn cho các nhà thầu trong vận hành.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao, đề xuất cho phép doanh nghiệp tự công bố giá bán lẻ đang được xem xét, nhằm linh hoạt hơn trong ứng phó thị trường biến động. Tuy nhiên, nhiều nhà phân phối cho biết, nguồn cung cấp hiện nay chỉ còn khoảng một phần ba so với trước, do các kho dự trữ không đủ để đáp ứng nhu cầu trong khi thị trường quốc tế biến động mạnh. Ông Văn Tấn Phụng, Chủ tịch Hiệp hội Dầu khí Đồng Nai, nhận định, tình hình này có thể kéo dài, gây ảnh hưởng lớn đến tiến độ các dự án hạ tầng và làm gia tăng chi phí đầu tư. Các nhà thầu, doanh nghiệp đều đang phải thực hiện các biện pháp cầm chừng, thi công cầm chừng trong khi tình trạng thiếu nhiên liệu vẫn còn diễn biến phức tạp và dự báo còn kéo dài trong thời gian tới.