Ô nhiễm không khí gay gắt: Những tác động nguy hiểm đến các nhóm dễ tổn thương tại Việt Nam

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, trong những ngày chất lượng không khí liên tục ở ngưỡng xấu, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và các bệnh nhân mạn tính phải đối mặt với những nguy cơ nghiêm trọng. Những tình trạng này không chỉ ảnh hưởng tức thời mà còn để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe cộng đồng.

TRẺ EM, NHẤT LÀ DƯỚI 5 TUỔI, GẢNH NHIỀU NGUY CƠ
Từ quan sát lâm sàng, có thể thấy trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong các ngày ô nhiễm nặng. Nhịp thở nhanh khiến trẻ hít lượng bụi nhiều hơn tính theo cân nặng, đồng thời chiều cao thấp buộc trẻ tiếp xúc trực tiếp với lớp không khí ô nhiễm sát mặt đường. Phổi và hệ miễn dịch còn non nớt làm gia tăng các trường hợp viêm tiểu phế quản, viêm phổi, khò khè, cơn hen cấp. Nếu kéo dài, tổn thương còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển dung tích phổi của trẻ.

HÀ NỘI CHIỀU DÀI NGUY CƠ NGHIÊM TRỌNG
Chất lượng không khí tại Hà Nội trong những ngày cao điểm ô nhiễm khiến ba nhóm đối tượng dễ gặp biến chứng nhập viện gồm trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai. Các đối tượng này đặc biệt nhạy cảm với các thành phần ô nhiễm, dễ bị các vấn đề về hô hấp, tim mạch nghiêm trọng hơn khi môi trường không khí ô nhiễm kéo dài.

NGƯỜI CAO TUỔI – RỦI RO TĂNG CAO
Người cao tuổi có nguy cơ cao gặp các biến chứng do sự lão hóa của tim, phổi, mạch máu và các bệnh nền như tăng huyết áp, mạch vành, tiểu đường. Khi bụi mịn tăng cao, các nguy cơ thiếu máu cơ tim, đột quỵ hay viêm phổi nặng tăng lên rõ rệt, nhiều trường hợp diễn biến nhanh, khó kiểm soát.

BỆNH NHÂN MẠNH THÍCH ỨNG VỚI Ô NHIỄM
Người mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch mãn tính như hen, COPD, suy tim lại càng nhạy cảm. Chỉ cần PM2.5 tăng nhẹ, họ sẽ dễ gặp đợt cấp với các triệu chứng khó thở, cần dùng thuốc nhiều hơn hoặc nhập viện. Khi chỉ số AQI vượt mức 150-200, nhóm này được khuyến cáo hạn chế tối đa ra ngoài để tránh kích hoạt các cơn cấp đột ngột.

PHỤ NỮ MANG THAI – NGUY CƠ NGHIÊM TRỌNG
Phụ nữ mang thai cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt từ ô nhiễm không khí. Nhiều nghiên cứu liên kết ô nhiễm với nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân và tiền sản giật. Các hạt bụi siêu mịn có thể xuyên qua hàng rào nhau thai, gây tác động ngay từ trong bụng mẹ, ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi.

Trong bối cảnh chất lượng không khí liên tục suy giảm, việc bảo vệ nhóm dễ tổn thương trở thành cấp thiết, bởi những tổn thương do ô nhiễm không chỉ gây bệnh ngay lập tức mà còn để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe cộng đồng.