HAI NGHÌN TÀU CÁ TRUNG QUỐC TẠO THÀNH HÀNG Rào NGHIÊM TRỌNG TRÊN BIỂN ĐÔNG

Theo dữ liệu mới nhất từ công ty phân tích dữ liệu không gian địa lý ingeniSPACE, khoảng 2.000 tàu cá Trung Quốc đã tạo thành hình chữ U dài khoảng 470 km và rộng 80 km trong khoảng thời gian từ ngày 24 đến 26.12.2024 trên vùng biển gần giới tuyến giữa hai nước Trung Quốc và Nhật Bản, thuộc khu vực biển Hoa Đông. Hình ảnh vệ tinh cho thấy nhóm tàu này đã rời cảng ở huyện Thạch Sư, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, vào ngày 16.8.2024.

Trước đó, vào ngày 11.1.2025, đã có khoảng 1.500 tàu cá Trung Quốc xếp hàng dài hơn 400 km tại khu vực này. Các chuyên gia nhận định rằng, đa số tàu cá bình thường dường như đã được huy động làm dân quân biển để tạo thành một hàng rào nhằm ngăn chặn sự tiếp cận của các tàu thuyền khác trong vùng, và hoạt động này có khả năng sẽ tiếp tục diễn ra, dẫn đến một hình thức hành động bình thường mới trong khu vực.

Giáo sư Masuo Chisako tại Đại học Kyushu, Nhật Bản, người đang thực hiện nghiên cứu chung với ingeniSPACE, nhận định rằng các tàu cá Trung Quốc này nhiều khả năng đã tham gia các cuộc tập trận do phía Trung Quốc tổ chức, có thể do các cựu chiến binh chỉ huy. Hoạt động của nhóm tàu này đã được theo dõi trước khi Trung Quốc tiến hành các cuộc tập trận quy mô lớn xung quanh Đài Loan vào cuối năm ngoái.

Trong quá khứ, từng có tháng 8.2016, khi có đến 300 tàu cá Trung Quốc tiếp cận quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư giữa Nhật Bản và Trung Quốc ở biển Hoa Đông, theo Kyodo News.

Bà Masuo cho rằng, kể từ năm 2013, Trung Quốc đã phát triển hệ thống liên lạc với các tàu cá trên khắp các vùng biển rộng lớn, huy động chúng cho các mục đích quốc phòng. Dù các tàu cá không bắt buộc phải trang bị hệ thống nhận dạng tự động, nhưng những tàu gần đây tập trung tại biển Hoa Đông đã gửi tín hiệu, rõ ràng nhằm thể hiện hoạt động của chính các tàu này.

“Trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản leo thang từ tháng 11, các tàu này dường như nhằm cảnh báo Nhật Bản và Đài Loan,” bà Masuo bình luận. Bà đề cập việc tranh chấp ngoại giao liên quan đến phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tại quốc hội vào tháng 11.2025, trong đó bà đã cảnh báo Tokyo có thể hành động nếu xảy ra cuộc tấn công vào Đài Loan.

Giáo sư Masuo kêu gọi chính phủ Nhật Bản tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp tư nhân để giám sát chặt chẽ hơn các hoạt động hàng hải của Trung Quốc thông qua phân tích dữ liệu tình báo. Hiện tại, chưa có phản hồi chính thức từ phía Trung Quốc liên quan đến thông tin về 2.000 tàu cá tập trung tại biển Hoa Đông cũng như phản ứng về các nhận định của bà Masuo.