LỄ TRUY ĐIỆU VÀ AN TÁNG HÀI CỐT LIỆT SĨ Ở HANG TÁM CÔ: HÀNH TRÌNH TRỞ VỀ CỦA NHỮNG GƯƠNG MÁU VÀ CĂM BẾT CỦA CHIẾN TRƯỜNG TRƯỜNG SƠN

Tỉnh Quảng Trị long trọng tổ chức lễ truy điệu và an táng các hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập tại khu vực Hang Tám Cô vào sáng 8.11, thể hiện lòng tri ân sâu sắc và quyết tâm giữ gìn truyền thống anh hùng bất tử của dân tộc. Đây là kết quả của các đợt tìm kiếm, quy tập do Đội 589 trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị thực hiện từ ngày 1 đến 15.10, trong quá trình tôn tạo, chỉnh trang khu di tích. Ngay tại vị trí cửa hang cũ bị sập, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều di vật cùng phần hài cốt của các liệt sĩ hy sinh trong trận bom năm 1972.

Lực lượng chức năng đã khai quật, cất bốc hài cốt các liệt sĩ, đem về an nghỉ trong ngôi mộ chung ngay lối vào Hang Tám Cô, một biểu tượng thiêng liêng của lòng quả cảm và tinh thần chiến đấu kiên cường của tuổi trẻ thời chiến tranh. Nguyện vọng của thân nhân đã được đáp ứng khi xác định chính xác danh tính các liệt sĩ qua xét nghiệm ADN làm nguồn xã hội hóa, kết quả cho thấy tám mẫu ADN khớp với thân nhân, khẳng định phần hài cốt chính là người thân của họ lâu đời trong lòng đất đá.

Trong buổi lễ, các phần hài cốt được an táng trang nghiêm trong ngôi mộ chung, như một cách tri ân và tưởng nhớ những hy sinh của các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Những hình ảnh xúc động về thân nhân, người lính và nhân dân quây quần bên linh cữu thể hiện sự thiêng liêng của nghĩa tình đồng đội và sự trân trọng của cộng đồng.

Giữa dòng người lặng lẽ, ông Đinh Văn Yên (61 tuổi, Ninh Bình) nghẹn ngào kể lại niềm vui khi nghe tin hài cốt thân nhân vừa tìm thấy, sau hơn 50 năm gia đình mới có cơ hội nhìn nhận lại người anh trai quá cố. Ông xúc động nói: “Anh Đính nhập ngũ khi mới 19 tuổi, rồi hy sinh chỉ sau vài tháng ra chiến trường. Gia đình suốt mấy chục năm tìm kiếm vô vọng. Hôm nay, khi biết xác định ADN trùng khớp, chúng tôi như được đón nhận người thân trở về, linh hồn anh sẽ thanh thản hơn.”

Cũng trong không khí xúc động, ông Mai Quang Thế (72 tuổi, Ninh Bình), em trai liệt sĩ Mai Đức Hùng, chia sẻ rằng lễ truy điệu này mang lại sự an ủi lớn lao cho gia đình. “Giờ đây, phần hài cốt của anh Hùng đã trở về sau những năm tháng mong đợi, chúng tôi coi đó như anh đã thực sự trở về, nơi anh yên nghỉ phù hợp nhất,” ông nói.

Những câu chuyện an ủi, niềm phấn khởi của thân nhân thể hiện rõ nét tại lễ truy điệu, khắc sâu ý nghĩa của việc quy tập hài cốt các liệt sĩ trở về quê hương. Đây còn là bước tiến quan trọng trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, góp phần khép lại những câu chuyện đau thương từng xảy ra trên tuyến đường huyết mạch Trường Sơn. Trước đó, năm 1996, tỉnh Quảng Bình cùng ngành chức năng đã tiến hành khai quật nhưng chưa thành công trong việc xác định danh tính các liệt sĩ tại Hang Tám Cô. Năm 2017, báo Thanh Niên đã đăng loạt bài ‘Hang Tám Cô – Huyền thoại và sự thật’, góp phần thúc đẩy quá trình xác định danh tính các anh hùng đã hy sinh nơi đây.

Trong dòng người dự lễ, ông Trần Công Hòa (71 tuổi, Hưng Yên), cựu chiến binh pháo binh, còn sống sót sau trận bom ngày 14.11.1972 tại Hang Tám Cô, kể lại ký ức đau thương: “Lúc đó, trời mưa to, một nhóm thanh niên xung phong và chiến sĩ pháo binh trú tạm trong hang. Bất ngờ, máy bay Mỹ xuất hiện và ném bom, tiếng nổ vang rền, đất đá sụp đổ, tất cả anh em đều không còn sống sót.” Ông còn nhớ rõ cảnh tượng thương tâm và những ngày tháng đầy đau đớn của đồng đội trong ký ức.

Trong nỗi xúc động, ông Hòa nghẹn ngào nhớ lại: “Tôi là y tá đơn vị, trực tiếp khâm liệm nhiều đồng đội. Mọi thứ tan nát, chúng tôi tổ chức lễ truy điệu như lễ tiễn đưa cuối cùng. Giờ chứng kiến đồng đội được an nghỉ trong sự trang nghiêm, tôi cảm thấy linh hồn của họ đã được trở về, phần nào giảm đi nỗi đau chiến tranh.” Ánh mắt ông lấp lánh nghị lực và niềm tự hào về những người anh em đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Hang Tám Cô nằm ở Km16+500 tuyến đường 20 Quyết Thắng, một trong những đoạn ác liệt nhất của chiến trường Trường Sơn năm 1971-1972. Vào ngày 14.11.1972, bom Mỹ trút xuống nơi đây, chôn vùi 13 chiến sĩ, trong đó có 8 thanh niên xung phong và 5 chiến sĩ pháo binh, trong hang đá. Trận bom kinh hoàng đã biến nơi này thành biểu tượng thiêng liêng của lòng quả cảm, thể hiện tinh thần bất tử của tuổi trẻ trong chiến tranh chống Mỹ.

Trong lễ truy điệu, ông Lê Đức Tiến, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, đã bày tỏ lòng thành kính: “Các anh, các chị đã hiến trọn tuổi thanh xuân cho độc lập tự do của Tổ quốc. Hang Tám Cô mãi mãi là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Thế hệ hôm nay luôn khắc ghi công lao của các anh, nguyện sống, cống hiến và xây dựng đất nước xứng đáng với sự hy sinh của các anh.”

Danh sách các liệt sĩ hy sinh tại Hang Tám Cô gồm những gương mặt tiêu biểu như Nguyễn Văn Huệ, Nguyễn Văn Phương, Hoàng Văn Vụ, Nguyễn Mậu Kỷ, Trần Thị Tơ, Lê Thị Lương, Đỗ Thị Loan, Lê Thị Mai, Mai Đức Hùng, Đinh Công Đính, Nguyễn Văn Quận, Sầm Văn Mắc, Nguyễn Văn Thủy, đều là những chiến sĩ trẻ đang nằm lại trong lòng đất mẹ, nghĩa tình bất diệt của thế hệ đi sau giữ gìn và tự hào về truyền thống cha anh. Buổi lễ còn có sự tham gia của lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, Thanh Hóa, đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự, thân nhân liệt sĩ và đông đảo người dân địa phương. Gia đình Tổng Bí thư Tô Lâm cũng gửi vòng hoa kính viếng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc tới các anh hùng.

Kết thúc buổi lễ, mọi người còn nán lại lâu bên ngôi mộ chung, đặt những bông hoa tươi, thầm hứa sẽ giữ gìn truyền thống, tiếp nối bất diệt ý chí chiến đấu của các thế hệ đi trước. Trong màu xanh thẫm của rừng Trường Sơn, ngôi mộ chung nằm yên lặng, như trái tim không ngừng đập của ký ức, nhắc nhở về giá trị của hòa bình, nghĩa đồng bào và lòng biết ơn vô hạn đối với những người đã không tiếc máu xương để giữ vững nền độc lập tự do của đất nước.