Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh quy định về khai, tính thuế và sử dụng hóa đơn cho hộ kinh doanh: Sẽ có nhiều thay đổi đáng chú ý bắt đầu từ năm 2026

BỘ TÀI CHÍNH LÊN ĐẾN DỰ THẢO LẦN THỨ 2 VỀ CHÍNH SÁCH THUẾ CHO HỘ KINH DOANH

Bộ Tài chính hiện đang lấy ý kiến về dự thảo nghị định lần thứ hai quy định các quy trình khai thuế, tính thuế, khấu trừ thuế, nộp thuế và sử dụng hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh cá thể. So với dự thảo ban đầu gửi lấy ý kiến các bộ ngành vào ngày 3.12, dự thảo mới đã hoàn thiện nhiều nội dung chi tiết hơn.

Hộ kinh doanh sẽ được tính thuế dựa trên doanh thu ổn định trong vòng hai năm

Theo dự thảo, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng mỗi năm sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Điều này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Cụ thể, nếu doanh thu năm không quá 500 triệu đồng, hộ kinh doanh không cần phải nộp thuế GTGT cũng như thuế thu nhập cá nhân.

Trường hợp doanh thu vượt mức này, hộ, cá nhân sẽ phải thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp dựa trên tỷ lệ phần trăm của doanh thu theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 cùng các hướng dẫn liên quan. Đồng thời, thuế thu nhập cá nhân cũng sẽ được tính dựa trên doanh thu trừ đi các khoản chi phí phù hợp trong kỳ tính thuế. Thuế suất áp dụng sẽ phân theo từng mức doanh thu: từ 15% cho doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng; 17% cho doanh thu từ 3 tỉ đến 50 tỉ đồng; và 20% đối với doanh thu trên 50 tỉ đồng.

Hộ, cá nhân có doanh thu từ hơn 500 triệu đến 3 tỉ đồng có thể chọn hình thức nộp thuế dựa trên thu nhập tính thuế nhân với thuế suất hoặc trực tiếp tính trên doanh thu. Trong trường hợp lựa chọn phương pháp dựa trên doanh thu, phần doanh thu vượt qua 500 triệu đồng sẽ được đánh thuế theo tỷ lệ phần trăm cố định.

Một điểm mới đáng chú ý là, phương pháp tính thuế này sẽ được áp dụng ổn định cho hai năm liên tiếp kể từ năm đầu tiên áp dụng. Nếu trong hai năm liên tiếp, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu thực tế vượt quá 3 tỉ đồng, thay vì phương pháp dựa trên tỷ lệ phần trăm doanh thu, họ sẽ bắt buộc chuyển sang tính thuế theo thu nhập tính thuế từ năm tiếp theo.

Các khoản không được trừ khi tính thu nhập chịu thuế

Dự thảo cũng nêu rõ các khoản chi phí hộ, cá nhân kinh doanh không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Đầu tiên là các khoản chi không liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thứ hai, các khoản chi không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp hợp lệ. Tiếp theo, là các khoản chi tiền lương, tiền công và các khoản chi tính chất tiền lương của các cá nhân trong hộ hay nhóm cá nhân, đặc biệt là những khoản đã hạch toán nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán.

Ngoài ra, các khoản khấu hao tài sản cố định vượt mức quy định, hoặc không sử dụng cho hoạt động kinh doanh, cũng không được trừ. Các khoản phạt vì vi phạm hành chính hoặc hợp đồng, hoặc các khoản bồi thường do lỗi của hộ kinh doanh cũng bị loại khỏi chi phí hợp lệ. Đối với tài sản như đất ở, công trình phục vụ sinh hoạt, xe ô tô không dùng cho mục đích kinh doanh vận tải hay du lịch cũng không được trừ trong chi phí. Các khoản chi cho mục đích cá nhân, gia đình cũng phải được phân biệt rõ ràng, hộ, cá nhân phải hạch toán riêng.

Trong trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng mà lựa chọn phương pháp nộp thuế dựa trên thu nhập, nếu có những khoản chi phí không phù hợp, không được trừ theo quy định, thì họ sẽ chuyển sang hình thức nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm của doanh thu. Dự kiến, nghị định mới này có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, mở ra nhiều thay đổi đáng kể trong chính sách thuế của hộ kinh doanh cá thể trong thời gian tới.