ỦY BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI ĐỒNG Ý XÂY DỰNG KHU THƯƠNG MẠI TỰ DO ĐỘC ĐÁO CHO TP.HCM: CƠ HỘI VÀ ĐÁNH THỨC CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ TRONG TƯƠNG LAI

Chiều ngày 24.11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều trong nghị quyết số 98/2023/QH15, liên quan đến các cơ chế và chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy sự phát triển của TP.HCM. Mục tiêu chính là hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát huy tiềm năng của đô thị lớn nhất cả nước này.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh rằng, nghị quyết mới hướng tới việc xây dựng một hành lang pháp lý rõ ràng, vững chắc, giúp TP.HCM thu hút đầu tư chiến lược và huy động nguồn lực từ trong và ngoài nước, phù hợp với định hướng phát triển đô thị trong bối cảnh hợp nhất. Trong đó, trọng tâm là việc thành lập khu thương mại tự do tại TP.HCM, mô hình đã được các thành phố lớn như Hải Phòng và Đà Nẵng áp dụng thành công.

Dự thảo nghị quyết đề xuất thiết lập khung pháp lý chi tiết cho khu thương mại tự do mới, bao gồm vị trí, cơ cấu chức năng, cơ chế quản lý cùng các chính sách đất đai, ưu đãi đầu tư, thủ tục hành chính dự kiến sẽ đơn giản hơn, thuận tiện hơn. Chính sách ưu đãi thuế suất thu nhập doanh nghiệp chỉ còn 10% trong 20 năm, miễn 4 năm và giảm 50% trong 9 năm; đồng thời, ưu đãi thuế thu nhập cá nhân 50% trong 10 năm cho các chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao, vượt xa các khu công nghiệp, khu chế xuất hiện nay.

Ngoài ra, dự án còn bao gồm các đầu tư lớn về hạ tầng như bến cảng với vốn dao động trên 75.000 tỷ đồng, trung tâm logistics 25.000 tỷ đồng cùng các khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ với dự kiến vốn đầu tư 20.000 tỷ đồng.

Một điểm mới đáng chú ý là TP.HCM giữ nguyên quyền quản lý 100% số tiền thu được từ khai thác quỹ đất tại các khu vực phát triển theo mô hình phát triển đô thị theo hướng giao thông công cộng (TOD). Trong đó, các nhà ga đường sắt, khu bảo dưỡng, sửa chữa tàu và vùng phụ cận theo tuyến Vành đai 3 sẽ được phát triển theo mô hình này, quy trình xây dựng nhà ở, công trình thương mại dịch vụ, công trình công cộng sẽ do UBND thành phố quyết định.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, ông Phan Văn Mãi, cho biết ủy ban nhất trí cao với đề xuất của Chính phủ, xem đây là bước tiến khả thi để khai thác hiệu quả quỹ đất có giá trị, đồng thời tăng nguồn thu cho ngân sách. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo về các tác động tiêu cực có thể xảy ra như áp lực dân cư, nhu cầu đầu tư các lĩnh vực thiết yếu, đòi hỏi cần có đánh giá tác động kỹ lưỡng.

Ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, đồng tình với quyết định giữ lại 100% số tiền từ khai thác quỹ đất tại các tuyến đường sắt, dựa trên quy định của luật Đường sắt, đồng thời nhấn mạnh rằng đây là nguồn lực quan trọng để TP.HCM và các địa phương trọng điểm khác có thể phát huy tối đa tiềm năng phát triển.

Phiên họp đã cho thấy rõ xu hướng phát triển đầy tham vọng của TP.HCM thông qua các chính sách đột phá, mang lại cơ hội lớn để biến thành phố trở thành trung tâm kinh tế, tài chính và sáng tạo của khu vực, song cũng đặt ra những cân nhắc về quản lý, hiệu quả và bền vững trong tương lai.