BÀ MẸ TPHCM RỐI NÃO VỚI BÀI TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 1: KHI TƯ DUY TRẺ GÙI GẠO TRỞ THÀNH VẤN ĐỀ
Gần đây, một bà mẹ tại TP.HCM đã gây chú ý khi đăng tải hình ảnh bài tập của con lên mạng xã hội với dòng trạng thái: “Em không hiểu đề luôn, ai giải thích giúp với!” Trong bức ảnh là một trang vở tiếng Việt lớp 1, yêu cầu học sinh “Ghép (theo mẫu)” với hình ảnh hai bông hoa ba cánh, mỗi bông có chữ cái ở nhụy (h và n), còn các cánh để trống hoặc ghi sẵn một chữ.
Thoạt nhìn, bài tập có vẻ đơn giản nhưng khi người mẹ bắt đầu phân tích, lại càng suy nghĩ nhiêu hơn. Chị đặt câu hỏi: “Mẫu là kh thì làm sao điền cho hai bông còn lại? Ghép kiểu gì?”
Nhiều phụ huynh khác cũng chia sẻ rằng con họ đọc đề và làm bài khá dễ dàng, vì các bé thường học theo tư duy hình ảnh, nhận diện các bông hoa, các chữ cái ở giữa và các cánh giúp các bé dễ hình dung cách làm. Tuy nhiên, đối với người lớn, cách trình bày của đề lại gây ra nhiều bối rối và khó hiểu.
Bài tập này khiến dư luận bàn luận sôi nổi, trong đó có ý kiến cho rằng đây là dạng bài tập nâng cao, yêu cầu học sinh có khả năng tư duy linh hoạt hơn bình thường. Một nhóm phụ huynh đưa ra ví dụ: nếu mẫu là kh, thì các cánh của bông hoa có thể điền là ch hoặc nh để ghép thành tiếng mới như ch, nh, ngh. Trong khi đó, đối với chữ n, các cánh có thể là gh, n, hoặc nh nhằm tạo ra các âm ghép phù hợp.
Một số người giải thích thêm rằng chữ “M” trong đề là viết tắt của “mẫu”, tượng trưng cho ví dụ đầu tiên để học sinh làm theo. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ý kiến phản đối, cho rằng đề bài quá rối rắm với trẻ lớp 1, gây khó khăn và dễ dẫn đến tình trạng phân vân, bối rối.
Có ý kiến cho rằng đây không nằm trong chương trình chính khóa mà là dạng bài nâng cao, xuất hiện trong phần đề thi của các báo thiếu nhi. Nhiều phụ huynh nhận định con làm được là đã giỏi rồi, bởi các bé khi nhìn bông hoa là hiểu rằng phải ghép chữ phù hợp để hoàn thiện.
Chia sẻ từ một phụ huynh, cô cho biết: “Con tôi đọc đề và làm được ngay, vì các bé học theo hình ảnh chính là liên tưởng những bông hoa, các chữ ở giữa và các cánh để ghép thành tiếng.” Ngược lại, những người lớn thường suy luận theo ngữ pháp, logic, nên dễ mắc bẫy của đề bài.
Từ một bài tập nhỏ, cuộc thảo luận đã làm rõ sự khác biệt trong cách tư duy của trẻ và người lớn. Ở độ tuổi lớp 1, mục tiêu của bài tập không chỉ là kiểm tra ngữ pháp mà còn giúp các em nhận diện phụ âm ghép, luyện trí nhớ và khả năng quan sát.
Nếu đặt mình vào vị trí của trẻ, bài tập trở nên rõ ràng hơn nhiều: bông hoa có chữ h ở giữa, các cánh còn lại có thể điền các âm như kh, ch, nh; hoặc bông có chữ n, các cánh là ng, ngh, nh. Với cách nghĩ đơn giản, các em dễ dàng tìm ra đáp án phù hợp mà không cần quá nhiều phân tích phức tạp.
Quan điểm của nhiều phụ huynh là, đừng quá hoang mang từ những đề bài tưởng như “vô lý” này, mà hãy nhìn nhận nó như một cơ hội giúp trẻ rèn luyện tư duy linh hoạt, sáng tạo. Thay vì lo lắng, cha mẹ chỉ cần bình tĩnh, và thỉnh thoảng thử nhìn thế giới học tập qua đôi mắt đơn giản của chính những đứa trẻ mình đồng hành cùng.