NÊN LÀM RÕ TIÊU CHÍ “ĐẦU CƠ” TRONG HOẠT ĐỘNG CHUYỂN NHƯỢNG VÀNG MIẾNG

Chủ đề về việc điều chỉnh chính sách thuế đối với hoạt động mua bán vàng miếng đang gây tranh luận nóng bỏng trong dư luận. Các chuyên gia và đại biểu Quốc hội đều nhấn mạnh sự cần thiết phải xác định rõ tiêu chí “đầu cơ” để tránh ảnh hưởng đến người dân tích trữ vàng nhằm mục đích tiết kiệm mà không phải hành vi đầu cơ lướt sóng.

ĐẠI BIỂU LÊ THỊ THANH LAM KIÊN QUYẾT PHÂN BIỆT GIỮA ĐẦU CƠ VÀ TÍCH TRỮ

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam của đoàn Cần Thơ nhấn mạnh rằng việc phân biệt rõ giữa hoạt động đầu cơ và tích trữ vàng là điều tối quan trọng. Vì phần lớn người dân Việt Nam mua vàng để dành, chứ không nhằm mục đích đầu cơ lướt sóng. Tâm lý này tồn tại từ lâu, khi có tiền nhàn rỗi thường tích trữ vàng như một phương thức tiết kiệm. Do đó, việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với chuyển nhượng vàng miếng cần phải dựa trên tiêu chí rõ ràng, để tránh gây khó khăn cho những người mua bán nhằm mục đích tích trữ.

ĐỒNG TÂM VỚI VẤN ĐỀ XÁC ĐỊNH TIÊU CHÍ “ĐẦU CƠ”

Chuyên gia về thuế, luật sư Trần Xoa, phân tích việc bắt đầu thu thuế TNCN trên hoạt động chuyển nhượng vàng chỉ có ý nghĩa khi làm rõ thế nào là đầu cơ. Theo ông, đa phần người dân mua vàng để dành, dự phòng trong các tình huống như ốm đau hay cưới xin, chứ không phải để lướt sóng trong ngắn hạn. Ông nhấn mạnh rằng nếu đánh thuế tất cả các hoạt động bán vàng thì mọi người đều bị ảnh hưởng, kể cả những người bán vàng nhỏ lẻ vì mục đích tiết kiệm. Quốc hội cần xây dựng các tiêu chí cụ thể về thời gian mua bán để xác định hành vi đầu cơ. Ngoài ra, luật sư Trần Xoa đề xuất mức thuế 1% vốn có thể phù hợp để ngăn chặn hành vi đầu cơ nếu đã xác định rõ tiêu chí.

TS HUỲNH THANH ĐIỀN NHẤN MẠNH VẤN ĐỀ VỀ GIẢI PHÁP VÀ TIÊU CHÍ

TS Huỳnh Thanh Điền cho biết, việc đánh thuế TNCN lên vàng nhằm hạn chế đầu cơ phải đi kèm với định nghĩa rõ ràng về hoạt động này. Thời gian mua bán trong bao lâu để coi là mang tính đầu cơ? Đặc biệt, người dân từ xưa đến nay thường mua vàng để tích trữ, tới khi cần bán để lấy tiền làm các việc khác chứ không để đầu cơ sinh lợi. Nếu áp dụng thuế chung cho tất cả các hoạt động bán vàng, sẽ gây gánh nặng không cần thiết cho người dân. Ông nhấn mạnh rằng, nếu mục tiêu là ngăn chặn hành vi lướt sóng, thì thuế cần tính trên hoạt động mua đi bán lại trong thời gian ngắn để thu lợi nhuận.

ÁP THUẾ TƯƠNG TỰ VỚI CHỨNG KHOÁN ĐƯỢC ĐỀ NGHỊ NHIỀU

TS Nguyễn Đức Độ, Phó viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính, cho rằng, việc đánh thuế TNCN từ mức 0,1% trên giá bán vàng là hợp lý và đơn giản trong thực thi. Ông so sánh với thuế của hoạt động chứng khoán, vốn đã duy trì chế độ thu thuế 0,1% từ nhiều năm nay. Theo ông, dòng vốn từ vàng “chết” tại chỗ, không tạo ra giá trị gia tăng, không đóng góp vào nền kinh tế. Trong khi đó, việc đầu tư cổ phiếu vào các doanh nghiệp mới thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm và tăng trưởng GDP. Do đó, áp thuế TNCN tương tự chứng khoán là phù hợp nhằm hạn chế đầu cơ và thu ngân sách.

Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu đồng tình, nhấn mạnh vàng là hàng hóa, tài sản cần chịu thuế như các loại tài sản khác. Thuế sẽ giúp giảm hành vi đầu cơ, giữ ổn định thị trường và mang lại ngân sách cho nhà nước. Ông đề xuất phương án thu 0,1% trên giá bán như cách đơn giản nhất để phù hợp với nhiều người đã mua vàng từ lâu. Đồng thời, có thể cung cấp phương án cá nhân chọn lựa giữa hai cách tính thuế dựa trên chênh lệch giá mua bán hoặc lợi nhuận thực tế theo thuế suất lũy tiến.

XÁC ĐỊNH NGƯỠNG GIAO DỊCH ĐỂ ÁP DỤNG THUẾ

Việc xác định ngưỡng giao dịch để bắt đầu tính thuế đóng vai trò then chốt. Hiện giá vàng miếng gần 150 triệu đồng/lượng, nếu tính thu 0,1% thì mức thu chỉ khoảng 150.000 đồng/lượng. Giao dịch 10 lượng vàng sẽ phải nộp 1,5 triệu đồng, mức khá thấp. Tuy nhiên, để hạn chế hành vi chia nhỏ khối lượng, nhiều chuyên gia đề nghị chỉ áp dụng với các giao dịch từ mức 10 lượng trở lên. Điều này sẽ giúp giảm thiểu ảnh hưởng lớn tới người mua bán nhỏ lẻ, đồng thời kiểm soát các hoạt động có quy mô tác động thật sự đến thị trường.

Chuyên gia Trần Xoa nhấn mạnh việc cần xây dựng rõ tiêu chí về quy mô và thời gian giao dịch, nhằm phân biệt rõ hoạt động đầu cơ và tích trữ, tránh gây thiệt thòi cho người dân chỉ mua vàng để tích lũy lâu dài.