SAO HỎA NGHỊCH HÀNH KHÔNG XẢY RA TRONG NĂM 2026, CHỜ ĐỢI ĐẾN 2027

Theo chuyên trang khoa học EarthSky.com, năm 2026 sẽ không có hiện tượng sao Hỏa nghịch hành xảy ra. Thay vào đó, hành tinh đỏ này sẽ bắt đầu chuyển động nghịch hành vào khoảng đầu năm 2027, trước khoảng sáu tuần so với thời điểm Trái đất đi qua giữa sao Hỏa và mặt trời vào ngày 19.2.2027. Điều này có nghĩa là trong năm tới, các nhà thiên văn sẽ không phải theo dõi các giai đoạn nghịch hành của sao Hỏa như những năm trước.

Chuyên gia giải thích rằng chuyển động nghịch hành của các hành tinh như sao Hỏa thực chất chỉ là một ảo ảnh gây hiểu lầm về hướng chuyển động của chúng trên bầu trời đêm. Khi sao Hỏa bắt đầu chu kỳ nghịch hành mới, vào khoảng ngày 10.1.2027, nó sẽ di chuyển về phía tây, nằm phía trước các vì sao cố định, trái ngược với chuyển động bình thường về phía đông. Trong giai đoạn này, hành tinh đỏ dường như tạm dừng chuyển động thường lệ và đổi chiều, tạo ra hiện tượng nghịch hành.

Chuyển động về phía tây của sao Hỏa được gọi là chuyển động nghịch hành, và đó là một cột mốc quan trọng trong quỹ đạo của nó quanh mặt trời. Trong thời kỳ này, các nhà thiên văn quan sát từ trái đất thấy hành tinh dường như dừng lại rồi đổi hướng di chuyển, điều mà trước đây gây ra nhiều hiểu lầm và tranh cãi trong giới học thuật.

Từ thời cổ đại, các nhà thiên văn đã tìm cách giải thích hiện tượng này khi nghĩ rằng trái đất ở trung tâm vũ trụ. Họ đưa ra giả thuyết về vòng xoay phụ (epicycle) để giải thích chuyển động phức tạp của các hành tinh. Mãi đến khi mô hình mặt trời trung tâm được chấp nhận rộng rãi, hiện tượng nghịch hành mới trở nên dễ hiểu hơn.

Nếu quan sát từ một hành tinh khác ngoài trái đất, các ảo ảnh chuyển động nghịch chiều sẽ còn gây ra nhiều hiện tượng kỳ lạ hơn nữa. Chẳng hạn, trên sao Thủy, mặt trời đôi khi xuất hiện di chuyển ngược chiều, khi hành tinh này đến điểm gần mặt trời nhất và vượt qua tốc độ quỹ đạo của chính nó. Một phi hành gia trên bề mặt của sao Thủy sẽ thấy mặt trời mọc rồi lặn liên tục trong ngày, thậm chí hai lần trong cùng một ngày do hiện tượng này.

Hiện tượng nghịch hành không chỉ là một hiện tượng thiên văn học đơn thuần, mà còn phản ánh quá trình phát triển của kiến thức nhân loại về vũ trụ, từ niềm tin trái đất là trung tâm đến mô hình mặt trời trung tâm hiện đại. Đến năm 2027, các nhà thiên văn học sẽ tiếp tục theo dõi và nghiên cứu các chu kỳ chuyển động của sao Hỏa, mở ra những hiểu biết mới về hệ hành tinh của chúng ta.